Asbarez: Rights Lawyer Brings Artsakh Hostage Fight to Los Angeles as ARF Rall

Siranush Sahakyan during a panel discussion moderated by Annie Bedian

LOS ANGELES—At the invitation of the Armenian Revolutionary Federation Western United States Central Committee, human rights attorney Siranush Sahakyan is in the Los Angeles area this week to advance the legal and political fight for Armenian hostages held in Baku and for the forcibly displaced people of Artsakh.

Sahakyan, Executive Director of the Armenian Legal Center for Justice and Human Rights and counsel for Armenian detainees before the European Court of Human Rights, came to L.A. after keynoting the Armenian National Committee of America’s Capitol Hill program marking three years since Azerbaijan’s ethnic cleansing of Artsakh. Her Los Angeles program has paired community briefing with civic advocacy and outreach to the next generation, with further public programs still ahead.

Town Hall in Burbank
Community members filled the ACF Beshir Mardirossian Youth Center in Burbank on September 22 for a town hall sponsored by the ARF Western United States. Master of Ceremonies Annie Bedian opened the program. Levon Baronian, Representative of the ARF Western United States Central Committee, delivered welcoming remarks on behalf of the organization.

ARF Western US Central Committee Representative Levon Baronian

Baronian thanked Sahakyan for her work in defense of Armenian prisoners held in Azerbaijan, including the political and military leadership of Artsakh, and set the Party’s message in clear terms: “Artsakh exists.” That affirmation, he stressed, cannot remain a slogan. It is a daily obligation to work for the freedom of the prisoners, defend the rights of the people of Artsakh, keep the right of return on the national agenda, and ensure that forced displacement does not erase a people’s connection to its homeland.

Community members attend Town Hall meeting

He said the Diaspora’s institutions exist to serve the Armenian people, not merely to preserve themselves, and that this duty has grown heavier as the government of Armenia has treated the Artsakh question as closed. “When official Armenia retreats from the Artsakh issue,” Baronian said, “the responsibility of the Diaspora and its institutions becomes greater, and our efforts must be doubled and tripled.”

He pointed to ongoing ARS and Homenetmen efforts for displaced Artsakh families, school visits arranged through Central Committee coordination, Sunday’s fundraising program for the legal defense of the hostages, and an AYF Western United States-led rally in Glendale on November 8 under the same banner: the Artsakh issue is not closed. Artsakh exists.

Sahakyan then delivered a detailed briefing on international and regional legal avenues being pursued on behalf of the hostages, including cases before the European Court of Human Rights.

She addressed the conditions confronting Armenian detainees, the broader pursuit of accountability, and the continuing legal struggle to protect the rights of the people of Artsakh, including those forcibly displaced from their homeland. A substantive question-and-answer session followed.

Former Primate of the Artsakh Diocese Archbishop Parkev Martirossyan

The program concluded with blessing remarks by His Eminence Archbishop Barkev Martirosyan, the longtime former Primate of the Artsakh Diocese.

From l to r: Andranik Aboyan, Siranush Sahakyan, Laura Friedman, Lara Yeretsian, Ruben Karapetian

Civic and Institutional Meetings
Earlier on Tuesday, Sahakyan met with Representative Laura Friedman (CA-30), accompanied by ANCA Western Region Board Member Lara Yeretsian, Esq., ANCA-WR Executive Director Ruben Karabetian, and community member Andranik Aboyan. The delegation pressed the urgency of the Armenian hostages held in Baku, the rights of forcibly displaced Artsakh Armenians, and the need for continued U.S. engagement.

Siranush Sahakyan addresses Glendale City Council

That same day she met with Glendale Mayor Ardy Ardashes Kassakhian before addressing the Glendale City Council on the plight of the hostages. Mayor Kassakhian welcomed Sahakyan, expressed the City’s deep concern for Armenians facing persecution in Azerbaijani prisons, and reaffirmed Glendale’s support for their immediate release and for the right of forcibly displaced Artsakh Armenians to return to their homeland. Sahakyan outlined the advocacy underway before the European Court of Human Rights. Councilmember Elen Asatryan likewise affirmed the City’s support for the Armenian Legal Center’s efforts.

From l to r: Steve Dadain, Siranush Sahakyan, Berdj Karapetian, Armen Hovannisian

On Monday, September 21, Sahakyan visited the Armenian American Museum, where Executive Chairman Berdj Karapetian hosted the delegation and led a tour of the Museum’s future home. The visit included discussion of Artsakh’s history and the experiences of its people. Sahakyan was accompanied by ALC Board members Steven Dadaian, Esq., and Armen Hovannisian, Esq., who also serves on the Museum’s Board of Trustees as a representative of the Armenian Cultural Foundation.

Schools and the week ahead
On Wednesday, September 23, Sahakyan visited Vahan and Anoush Chamlian Armenian School, meeting students as part of a Central Committee-coordinated school itinerary designed to keep Artsakh present in the consciousness of the next generation. Visits to Rose and Alex Pilibos Armenian School and Holy Martyrs Ferrahian High School are scheduled for Thursday, with AGBU Manoogian-Demirdjian School on Friday.

Siranush Sahakayn visited Chamlian Armenian School

Also on Thursday evening, September 24, at 5:30 p.m., Sahakyan will present “An Insider’s View: Unpacking Azerbaijan’s Cases against Armenian Civilian Leadership in Nagorno-Karabakh/Artsakh” at UCLA School of Law, Room 1347. The program is hosted by the Promise Institute for Human Rights at UCLA Law and co-sponsored by the Armenian Bar Association, the Armenian Legal Center, the Promise Armenian Institute at UCLA, UCLA’s Armenian Law Students’ Association, and the ANCA Western Region. Admission is free; registration is requested. The event will also be available via Zoom.

On Sunday, September 27, at 5 p.m., a “Bring Them Home” fundraising evening will be held at the Glendale Youth Center, 211 W. Chestnut Ave., in support of the legal fund defending Armenian hostages imprisoned in Baku. Sahakyan will be the featured guest.

Legal Backdrop
Sahakyan’s Los Angeles appearances come as her international caseload intensifies. Last month she submitted a collective application to the European Court of Human Rights concerning violations of the rights of fifteen Armenians held in Azerbaijan, including former political and military leaders of Artsakh, following a separate application in the case of former Artsakh State Minister Ruben Vardanyan, sentenced to 20 years after proceedings she has described as fundamentally illegitimate. She has warned that the prisoners are held in conditions of “absolute isolation,” without physical access to relatives, independent doctors or attorneys, consular representatives, or the International Committee of the Red Cross.

The Armenian Legal Center has reiterated its commitment to every available legal avenue for freedom, justice, accountability, and the right of the people of Artsakh to return to their homeland. For the ARF Western United States Central Committee, the week’s message remains the one delivered from the Burbank podium: Artsakh exists, and as long as the rights of its people, their right of return, and the fate of the prisoners remain unresolved, so does the Diaspora’s responsibility.

—

CC: Syrian-Armenian pastor faces ministry disruption after Temporary Protected

—

Azerbaijan accuses Armenia of ‘looting’ monastery in Nagorno-Karabakh

—

Film Review | Big Story In A Small City — An Armenian comedy that dares to jo

—

ADEX 2026 to Bring Global Defense Players Together in Azerbaijan

—

Strategic Depth and National Security: Is Armenia Headed in the Right Directio

—

168: Սկանդալային զեկույց. կառավարությունը հրապարակել է հակաեկեղեցական արշավի

Սեպտեմբեր 24, 2026

Հրապարակվել է հակաեկեղեցական արշավի, այսպես կոչված, զեկույցն ու «բարենորոգման» քայլերի հերթականությունը։ Այն պատրաստել է վարչապետի աշխատակազմի Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոնը (ինչպես հաճախ անվանում են «ֆեյքերի ՊՈԱԿ»-ը, խմբ․)։ Զեկույցը կազմված է 74 էջից, վերնագրվել է «Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու փաստացի պետի և մի շարք բարձրաստիճան հոգևորականների գործունեության արդյունքում եկեղեցում առաջացած ճգնաժամի և լուծման ուղիների մասին» զեկույց։ Այս մասին գրում է ՍպուտնիկԱրմենիան։

Ինչպես նախաբանից առաջ է նշված՝ «զեկույցի պատրաստումը բխում է ՀՀ կառավարության 2026–2031 թթ. ծրագրից եւ պատրաստվել է ՀՀ վարչապետի հանձնարարությամբ»։
Զեկույցի սկզբում «նկարագրվում են» եկեղեցում ստեղծված «ճգնաժամի» դրսևորումները։ Ամենայն հայոց կաթողիկոսին (որին զեկույցում եկեղեցու պետ են անվանում, որոշ տեղերում՝ չկաթողիկոս, խմբ․) և այլ բարձրաստիճան հոգևորականների մեղադրում են ոչ միայն կուսակրոնության ուխտը խախտելու, քաղաքական գործունեություն ծավալելու, եկեղեցակապատկան գույքը ոչ նպատակային օգտագործելու, ֆինանսական ոչ թափանցիկ գործունեության և այլնի մեջ։

«Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու ինստիտուտները՝ թեմական կառույցները, եկեղեցական տարածքները, ծխական ցանցը, մեդիառեսուրսներն ու կաթողիկոսի աթոռի հեղինակությունը, ՀԱՍԵ փաստացի պետի և նրա ընտանիքի անդամների ջանքերով փոխակերպվել են Հայաստանի Հանրապետությունում արտաքին ազդեցության ներազդման գործիքների»,- նշվում է զեկույցում։

Ըստ փաստաթղթի՝ վեհափառը մի քանի անգամ տապալել է եկեղեցու «միասնական Սահմանադրության ընդունումը, ինչի հետևանքով եկեղեցին գործել է անձիշխանության պայմաններում՝ առանց իրավազոր կանոնական հիմքերի»։
Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոնը հավաքագրել է տարբեր ժամանակներում սոցիալական ցանցերում, հայտնի և անհայտ կայքերում հայտնված տարբեր հրապարակումներ, որոնք կազմում են շուրջ 60 էջ:

Վերջին հատվածում, այսպես ասած, ճանապարհային քարտեզն է նկարագրված․ ըստ որի՝ ձևավորվում է, այսպես կոչված, Բարենորոգման համակարգող խումբ՝ հոգևորականների և աշխարհականների մասնակցությամբ, խորհրդակցություններ են կազմակերպվում թեմերում, ինչպես նաև Մեծի Տանն Կիլիկիո կաթողիկոսության, Երուսաղեմի և Կոստանդնուպոլսի պատրիարքություններն են տեղեկացվում և նրանց ևս խորհրդակցական ձևաչափ է կազմակերպվում։

Ճանապարհային քարտեզի քայլերից մեկն էլ կաթողիկոսական տեղապահի ընտրությունն է, որը պետք է արվի Եպիսկոպոսաց ժողովի կողմից։ Ըստ փաստաթղթի՝ տեղապահի մանդատը պետք է ներառի Ազգային-Եկեղեցական ժողովի գումարման ամբողջական նախապատրաստումը՝ ներառյալ թեմերում պատգամավորների կանոնական ընտրության ապահովումը, եկեղեցու ֆինանսական և գույքային վիճակի լիարժեք գույքագրումն ու անկախ աուդիտը, կարգալույծ հռչակված հոգևորականների գործերի վերանայման ընթացակարգի գործարկումը և այլն։

Տեղապահի ժամկետը պետք է լինի հստակ սահմանված և հնարավորինս կարճ, և տեղապահը չի կարող լինել Ամենայն հայոց կաթողիկոսի թեկնածու իր իսկ նախապատրաստած ընտրություններում, և տեղապահի ժամանակահատվածում չեն կատարվում եպիսկոպոսական ձեռնադրություններ, թեմակալ առաջնորդների նշանակումներ և կարգալուծություններ։ Ճանապարհային քարտեզի վերջին քայլը լինելու է կաթողիկոսի ընտրությունը։

—

ԹՐԻՓՓ համաձայնագրի սահմանադրական հարցերը մնացին անպատասխան

Սեպտեմբեր 24, 2026

Սահմանադրական դատարանը 2026 թվականի սեպտեմբերի 15-ի ՍԴՈ-1840 որոշմամբ Սահմանադրությանը համապատասխան ճանաչեց ԹՐԻՓՓ համաձայնագրով Հայաստանի ստանձնած պարտավորությունները։ Սակայն որոշումը չի պատասխանում համաձայնագրի սահմանադրականության վերաբերյալ առանցքային հարցերին։ Դատարանն ըստ էության բավարարվել է համաձայնագրով ստանձնած պարտավորությունների վերաշարադրմամբ՝ չհիմնավորելով, թե ինչպես են դրանք համատեղվում Սահմանադրության պահանջների, մասնավորապես՝ խորհրդարանի լիազորությունների և սեփականության իրավունքի երաշխիքների հետ։

Որոշման հիմնական մասը համաձայնագրի նպատակների, դրույթների և Հայաստանի պարտավորությունների շարադրանքն է։ Իսկ սահմանադրական գնահատականը ներկայացված է 12-րդ կետում՝ մեկ ընդհանուր եզրակացությամբ․ պարտավորությունները համահունչ են Սահմանադրության 1-ին հոդվածով ամրագրված ինքնիշխան պետության հայեցակարգին և 13-րդ հոդվածով նախատեսված արտաքին քաղաքականության նպատակներին։

Սակայն ծրագրի խաղաղասիրական նպատակները կամ Հայաստանի ինքնիշխանությունը պահպանելու մասին դրույթներն ինքնին չեն պատասխանում այլ հարցերի։ Կարո՞ղ է խորհրդարանը համաձայնել օրենսդրական շեղումների, որոնց բովանդակությունը դեռ որոշված չէ։ Կարո՞ղ է պետությունը նախապես պարտավորվել ապահովել հողերի օտարումը, երբ յուրաքանչյուր դեպքում պետք է առանձին հիմնավորվի դրա սահմանադրական թույլատրելիությունը։

Համաձայնագրի այս երկու հիմնական սահմանադրական խնդիրներին դատարանը պազապես չի անդրադարձել:

Համաձայնություն մի բանի շուրջ, որը դեռ որոշված չէ

Համաձայնագրի 3-րդ հոդվածի 6-րդ կետով Հայաստանը պարտավորվում է ընդունել շեղումներ իր օրենսդրությունից՝ բաժնետիրական ընկերությունների, պետական գնումների և պետություն-մասնավոր գործընկերության ոլորտներում։ Սակայն չի նշվում՝ կոնկրետ ինչ շեղումներ են նախատեսվում, ինչ շրջանակով և ում համար։

Դրանց բովանդակությունը թողնված է հետագայում կնքվելիք Բաժնետիրական համաձայնագրին և ընկերության կանոնադրությանը։ Բաժնետիրական համաձայնագիրը կարգավորվելու է ԱՄՆ-ի և Նյու Յորք նահանգի իրավունքով։ Այդ առևտրային փաստաթղթերը չեն անցնելու միջազգային պայմանագրի համար նախատեսված խորհրդարանական վավերացման և նախնական սահմանադրական ստուգման ընթացակարգերը։

ՍԴ-ն այս պարտավորությունը վերարտադրել է որոշման 6.3-րդ կետում։ Բայց չի պատասխանել գլխավոր հարցին՝ արդյոք Ազգային ժողովը կարո՞ղ է նախապես համաձայնել օրենսդրությունից այնպիսի շեղումների, որոնց բովանդակությունը հետագայում որոշվելու է այլ փաստաթղթերով։

Խնդիրը պարզապես այն չէ, որ որոշ մանրամասներ ճշտվելու են ավելի ուշ։ Խոսքը հենց օրենքից շեղումների բովանդակության մասին է։ Վավերացնելով համաձայնագիրը՝ խորհրդարանը Հայաստանին կկապի միջազգային պարտավորությամբ, իսկ դրա կոնկրետ շրջանակը կհստակեցվի դրանից հետո։ Այդ պահին նախատեսվող շեղումներից հրաժարվելը կարող է արդեն առաջացնել համաձայնագրի խախտման հարց։

Սահմանադրության 116-րդ հոդվածը խորհրդարանին է վերապահում, մասնավորապես, ֆինանսական կամ գույքային պարտավորություններ նախատեսող և օրենքների փոփոխություն պահանջող միջազգային պայմանագրերի վավերացումը։ Այդ լիազորությունը բովանդակային իմաստ ունի միայն այն դեպքում, երբ խորհրդարանը կարող է հասկանալ, թե ինչի է համաձայնում։ ՍԴ որոշումը չի բացատրում, թե ինչպես է այդ պահանջը պահպանվում այս դեպքում։

Թարգմանական տարբերությունները ևս մնացել են չքննարկված

Խնդիրն ավելի են բարդացնում համաձայնագրի հայերեն և անգլերեն տեքստերի տարբերությունները։

Ըստ հայերեն տեքստի Հայաստանը համաձայնում է «բացառություններ նախատեսել … Հայաստանի օրենսդրությամբ»։ Անգլերենում, սակայն, խոսքը Հայաստանի օրենսդրությունից շեղումներ ընդունելու մասին է՝ առանց դրանք օրենքով սահմանելու նույնպիսի հստակ պահանջի։

Նույն կերպ հայերեն տեքստում ասվում է, որ բացառությունները պետք է «նշվեն» առևտրային փաստաթղթերում, իսկ անգլերենում՝ «սահմանվեն»։ Մի դեպքում փաստաթուղթը կարող է պարզապես վերարտադրել արդեն ընդունված կանոնը, մյուս դեպքում՝ որոշել դրա բովանդակությունը։

Այլ տարբերություններ ևս կան։ Օրինակ՝ 4-րդ հոդվածի 4-րդ կետի անգլերեն տեքստում կոնցեսիոն պայմանագիր կնքելու Հայաստանի պարտավորությունը կապվում է ընկերության ծանուցման հետ։ Հայերենում այդ ձևակերպումը բացակայում է։ Իսկ Հայաստանի «վետոն» անգլերենում բաժնետիրոջ իրավունք է, մինչդեռ հայերեն շարադրանքից կարող է թվալ, թե այն Հայաստանին վերապահված է որպես համաձայնագրի կողմ հանդիսացող պետության։

Համաձայնագիրը չի սահմանում, թե լեզվական տարբերությունների դեպքում որ տեքստն է գերակայում։ ՍԴ-ն վերարտադրել է հայերեն ձևակերպումները՝ չքննարկելով այդ տարբերությունների ազդեցությունը Հայաստանի պարտավորությունների ծավալի վրա։

Հաշվի առնելով նախաձեռնության ամերիկյան ծագումն ու տեքստի՝ սկզբնապես անգլերեն կազմված լինելու հանգամանքը՝ այս տարբերությունները, ամենայն հավանականությամբ, թարգմանական սխալների հետևանք են։ Բայց դրանց պատճառը չի վերացնում խնդիրը․ հայերեն տարբերակի ավելի մեղմ ձևակերպումները բավարար հիմք չեն Հայաստանի պարտավորություններն ավելի սահմանափակ համարելու համար։ Առավել ևս, որ երկու տարբերակներում էլ ապագա շեղումների բովանդակությունն անորոշ է։

Հողերի օտարման արդյունքը խոստացվում է նախապես

Երկրորդ հիմնական խնդիրը վերաբերում է ծրագրի իրականացման տարածքների հողերին։ Համաձայնագրի 6-րդ հոդվածի 1-ին կետով Հայաստանը պարտավորվում է անհրաժեշտ միջոցներ ձեռնարկել և հնարավորինս սեղմ ժամկետներում ապահովել, որ այդ հողերը հանդիսանան կամ կարողանան դառնալ Հայաստանի սեփականություն՝ ազատված ծանրաբեռնվածություններից և երրորդ անձանց իրավունքներից։ Բոլոր ֆինանսական ծախսերը նույնպես կրելու է Հայաստանը։

ՍԴ-ն այս պարտավորությունը վերարտադրել է որոշման 6.11-րդ կետում, սակայն չի քննարկել դրա հարաբերակցությունը սեփականության իրավունքի սահմանադրական պաշտպանության հետ։

Սահմանադրության 60-րդ հոդվածի 5-րդ մասը հանրության գերակա շահերի համար սեփականության օտարումը թույլատրում է օրենքով սահմանված բացառիկ դեպքերում և կարգով՝ նախնական ու համարժեք փոխհատուցմամբ։ Հետևաբար յուրաքանչյուր հողամասի դեպքում պետք է իրական հնարավորություն լինի ստուգելու օտարման հիմքերը և, դրանց բացակայության դեպքում, հրաժարվելու օտարումից։

Բայց եթե պետությունը միջազգային համաձայնագրով նախապես պարտավորվել է ապահովել հողերի նկատմամբ իրավունքների ձեռքբերումը և երրորդ անձանց իրավունքների վերացումը, ի՞նչ է տեղի ունենում, երբ կոնկրետ հողամասի օտարումը սահմանադրորեն անթույլատրելի է։ Կարո՞ղ է Հայաստանը հրաժարվել դրանից՝ առանց միջազգային պարտավորությունը խախտելու։

Համաձայնագրում առկա՝ «Հայաստանի օրենսդրությանը համապատասխանող» միջոցներ ձեռնարկելու պահանջը կարևոր է։ Սակայն ՍԴ-ն պետք է պարզաբաներ՝ արդյոք այդ վերապահումը թույլ է տալիս չապահովել խոստացված արդյունքը, երբ սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը դա պահանջում է։ Այդ հարցին որոշումը պատասխան չի տալիս։

Տասնամյակների իրավունքներ՝ հետագայում որոշվելիք ծավալով

Համաձայնագրի 6-րդ հոդվածի 2-րդ կետով ընկերությանը 49 տարով տրամադրվում են հողօգտագործման բացառիկ և կառուցապատման իրավունքներ, հարակից թույլտվություններ ու «մյուս բոլոր իրավունքները»։ Դրանց շրջանակը համատեղ որոշելու են կառավարությունն ու ընկերությունը։ Իրավունքները կարող են ամբողջությամբ փոխանցվել հատուկ նշանակության կազմակերպություններին, իսկ դրանց ժամկետը՝ փոխադարձ համաձայնությամբ երկարաձգվել ևս 50 տարով։

ՍԴ-ն այս դրույթը ևս վերարտադրել է՝ որոշման 6.12-րդ կետում։ Բայց չի պարզաբանել, թե պետական թույլտվությունների և այլ իրավունքների շրջանակը որոշելիս որտեղ են ավարտվում կառավարության ու ընկերության պայմանավորվածության հնարավորությունները և սկսվում օրենքով կարգավորման պարտադիր պահանջները։

Նույն կերպ առանց գնահատականի է մնացել Հայաստանի պարտավորությունը՝ կոնցեսիոն կամ այլ համաձայնագիր կնքելու ընկերության հաստատած կազմակերպության հետ։

Այս հարցերի պատասխանը չի կարող լինել միայն այն, որ Հայաստանը պահպանում է ինքնիշխանությունը։ Պետք էր ստուգել, թե կոնկրետ պարտավորություններն ինչպես են համատեղվում պետական մարմինների սահմանադրական լիազորությունների և դրանց իրականացման սահմանների հետ։

ՍԴ որոշումը չի վերացնում տեքստը փոխելու անհրաժեշտությունը

ՍԴ որոշումը վերջնական է և ուժի մեջ է մտել հրապարակման պահից։ Այն բացել է համաձայնագրի վավերացման ճանապարհը։ Սակայն որոշման պարտադիր լինելը չի նշանակում, որ այն պատասխանել է համաձայնագրի սահմանադրականության հետ կապված հարցադրումներին։ Դատարանը պարտավոր էր վեր հանել այդ խնդիրները և գնահատել դրանք։ Եթե դատարանը համարում էր, որ խնդրահարույց դրույթները հնարավոր է մեկնաբանել Սահմանադրությանը համապատասխան, ապա պետք է հստակ ամրագրեր այդ մեկնաբանությունը՝ բացառելով դրանց հակասահմանադրական կիրառումը։ Իսկ մեկնաբանությամբ չվերացվող հակասությունները պետք է հիմք դառնային համաձայնագրի` Սահմանադրության հետ անհամապատասխանության մասին որոշման համար։ Որոշման մեջ, սակայն, ո՛չ նման վերլուծություն կա, ո՛չ առավել քան ակնհայտ սահմանադրական  խնդիրները լուծող պարտադիր մեկնաբանություն։ Սահմանադրական դատարանը առնվազն պետք է հստակեցներ, որ՝

  • օրենսդրական շեղումները սահմանվում են Ազգային ժողովի ընդունած օրենքով, իսկ առևտրային փաստաթղթերը կարող են միայն վերարտադրել դրանք,
  • հողերի ձեռքբերման պարտավորությունը չի կանխորոշում որևէ հողամասի հարկադիր օտարումը և չի վերացնում դրանից հրաժարվելու հնարավորությունը, երբ սահմանադրական պայմանները բացակայում են,
  • ընկերությանը տրամադրվող իրավունքները թվարկված են սպառիչ, իսկ պետական թույլտվությունները տրվում են օրենքով սահմանված հիմքերով ու կարգով:

Իհարկե, Սահմանադրական դատարանի դրական որոշումը խորհրդարանին չի պարտադրում վավերացնել համաձայնագիրը ներկայիս տեսքով․ Ազգային ժողովը կարող է մերժել վավերացումը՝ պահանջելով միջազգային իրավուքնով նախատեսված պատշաճ ընթացակարգերով նախ վերանայել խնդրահարույց դրույթները։ Սակայն խորհրդարանում ուժերի ներկայիս հարաբերակցության պայմաններում այդ հնարավորությունը մնում է զուտ տեսական։

Վարդան Պողոսյան




—

Անլուրջ է՝ իշխանությունը թող զեկույց հրապարակի իր ձախողումների մասին, եկեղեցո

Սեպտեմբեր 24, 2026

Նիկոլ Փաշինյանի աշխատակազմի Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոնը (ինչպես հաճախ անվանում են «ֆեյքերի ՊՈԱԿ»-ը,- Զ․Խ.) պատրաստել ու հրապարակել է հակաեկեղեցական արշավի, այսպես կոչված, զեկույցն ու «բարենորոգման» քայլերի հերթականությունը։ Զեկույցը կազմված է 74 էջից, վերնագրվել է «Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու փաստացի պետի և մի շարք բարձրաստիճան հոգևորականների գործունեության արդյունքում եկեղեցում առաջացած ճգնաժամի և լուծման ուղիների մասին» զեկույց։

Ինչպես նախաբանից առաջ է նշված՝ «զեկույցի պատրաստումը բխում է ՀՀ կառավարության 2026–2031 թթ. ծրագրից և պատրաստվել է ՀՀ վարչապետի հանձնարարությամբ»։
Զեկույցի սկզբում «նկարագրվում են» եկեղեցում ստեղծված «ճգնաժամի» դրսևորումները։ Ամենայն Հայոց կաթողիկոսին (որին զեկույցում եկեղեցու պետ են անվանում, որոշ տեղերում՝ չկաթողիկոս,- Զ․Խ.) և այլ բարձրաստիճան հոգևորականների մեղադրում են ոչ միայն կուսակրոնության ուխտը խախտելու, քաղաքական գործունեություն ծավալելու, եկեղեցապատկան գույքը ոչ նպատակային օգտագործելու, ֆինանսական ոչ թափանցիկ գործունեության և այլնի մեջ։

«Հայաստանյայց առաքելական սուրբ եկեղեցու ինստիտուտները՝ թեմական կառույցները, եկեղեցական տարածքները, ծխական ցանցը, մեդիառեսուրսներն ու կաթողիկոսի աթոռի հեղինակությունը, ՀԱՍԵ փաստացի պետի և նրա ընտանիքի անդամների ջանքերով փոխակերպվել են Հայաստանի Հանրապետությունում արտաքին ազդեցության ներազդման գործիքների»,- նշվում է զեկույցում։

Բյուրականի Սուրբ Հովհաննես եկեղեցու հոգևոր հովիվ Տեր Վրթանես քահանա Բաղալյանի բնորոշմամբ՝ նման զեկույցն ուղղակի անլուրջ քայլ է։

Կարդացեք նաև

  • Ուժայիններով գրոհելու են. ՉՊԵՏՔ Է թույլ տանք՝ հասնեն Մայր Աթոռի պատերին. վճռական ճակատամարտը՝ Բաղրամյան փողոցում կամ կառավարության առջև. Սուրեն Սուրենյանց
  • Այն, ինչ այսօր անում են նիկոլփաշինյանները, քրեորեն պատժելի գործողություն է․ բոլոր տեսակի սրիկայությունները միշտ արվում են ժողովրդի անունից․ իրավապաշտպան
  • Պայքար՝ Էջմիածնի համար. եկեղեցական բարեփոխո՞ւմ, թե՞ եկեղեցու նկատմամբ աշխարհիկ իշխանության վերահսկողության հաստատման արշավ. Սերգեյ Մարկեդոնով

«Սա անլուրջ մոտեցում է, որովհետև պետության ղեկավարը թող նախ մտածի պետական հիմնարկների մասին։ Արդեն 8 տարի է՝ պետություն է ղեկավարում, բայց բոլոր ոլորտներում ձախողել է՝ սկսած անասնապահության ոլորտից՝ մինչև անվտանգություն ու տնտեսություն։ Բոլոր այն ոլորտները, որոնք վստահված են իրեն՝ ձախողել է, տեսեք արտահանման, ջերմոցային տնտեսությունների, գյուղատնտեսության վիճակը։ Իր կառավարման օրոք է մեր անվտանգային բալանսը խախտվել։ Ու այսքանից հետո, հանկարծ այս մարդը զեկույց է հրապարակում Առաքելական Սուրբ եկեղեցու վերաբերյալ, դրա համար անլուրջ է»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Տեր Վրթանես քահանա Բաղալյանը։

Հոգևորականն առաջարկում է, որպեսզի իշխանությունը զեկույց պատրաստի սեփական ձոխողումների մասին՝ պաշտպանության, առողջապահության, կրթության ոլորտներում։

«Նիկոլ Փաշինյանի կառավարման օրոք զարգացել է տգիտությունը և Հայաստանը հայտնվել է կրթական ոլորտի ամենավերջին հորիզոնականում։ Այդ մարդը լուրջ չէ, եկեղեցու մասին զեկույց կարող ենք պատրաստել միայն մենք՝ հոգևորականներս։ Առաքելական Սուրբ եկեղեցին, հակառակ իշխանությունների կողմից ստեղծված լուրջ խոչընդոտների, զարգանում է։ Մարդիկ սկսել են ավելի հաճախ այցելել եկեղեցի, գործող եկեղեցիների քանակն է ավելացել, եկեղեցիների վերանորոգումներն է ավելացել։ Եկեղեցին բնականոն գործում է, իսկ իշխանությունների այս քայլերը խոսում են այն մասին, որ նպատակ ունեն կազմաքանդելու Առաքելական Սուրբ եկեղեցին, ինչպես կազմաքանդել են մյուս ոլորտները»,- հավելեց հոգևորականը։

Նա նաև հիշեցրեց՝ Նիկոլ Փաշինյանը չունի նույնիսկ բարձրագույն կրթություն, պետության կառավարումը տապալել է, իսկ վերջին ընտրություններն ապացուցեցին, որ վարչական ռեսուրսով և «ընտրաթոշակով» չկարողացավ նույնիսկ հասարակության 50 տոկոսի ձայնը ստանալ։

«Սա հստակ խոսում է այն մասին, որ հասարակության մեծամասնությունն այս իշխանությանը որևէ բան անելու մանդատ չի տվել։ Թող իրենց ձախողած ոլորտների աշխատանքը վերանայեն ու եկեղեցուն հանգիստ թողնեն՝ իրենց կեղտոտ ձեռքերը  հեռու պահեն եկեղեցուց»,- ընդգծեց Տեր Վրթանես քահանա Բաղալյանը։

Հիշեցնենք, որ Նիկոլ Փաշինյանը վերջերս իր տված հարզացրույցներից մեկում չէր բացառել, որ ԱԺ-ում կարող է քննիչ հանձնաժողով ստեղծվել՝ Առաքելական եկեղեցու վերաբերյալ։

«Վարչապետի աշխատակազմի «Հանրային կապերի և տեղեկատվության կենտրոն» ՊՈԱԿ-ն իմ հանձնարարությամբ պատրաստել է զեկույց՝ Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցում առաջացած ճգնաժամի և դրա լուծման ուղիների վերաբերյալ։ Իրավիճակը, որը մենք ունենք այսօր Հայաստանյայց Առաքելական Սուրբ Եկեղեցում, պարզապես սարսափելի է, որովհետև մեր եկեղեցին բռնազավթված է։

Խնդիրը պետք է լուծվի, այդ թվում՝ օրենքում փոփոխություններ կատարելու միջոցով։ Հարցը նախնական քննարկվել է «Քաղաքացիական պայմանագիր» կուսակցության վարչության նիստում, և չի բացառվել, որ զեկույցի հրապարակումից հետո Ազգային ժողովում կարող է ստեղծվել քննիչ հանձնաժողով»,- նշել էր Նիկոլ Փաշինյանը։

—

«Ադրբեջանի ողջ գազն առաջիկա 15 տարիների համար վաճառված է եվրոպական երկրներին.

Սեպտեմբեր 24, 2026

Անվտանգության խորհրդի քարտուղար Ալեն Սիմոնյանն այսօր Կառավարության նիստից հետո լրագրողների հետ ճեպազրույցում խոսելով ռուսական գազի գնից և շուկայի դիվերսիֆիկացիայի մասին, ասաց, որ գազի գինը նաև քաղաքական գին է։

«Հայաստանի Հանրապետությունն Ադրբեջանի հետ այլևս որևէ կոնֆլիկտ չունի։

Երրորդ խաղացող, քաղաքական գին… փոխվել է, տնտեսական շուկաները փոխվել են, կոմունիկացաներն են բացվում, Հայաստանն Ադրբեջանից գնումներ է անում, նույնն էլ՝ Ռուսաստանից։ Ռուսաստանն էլ իր ուղիներն է փոխել, և սա չի կարող հայ-ռուսական տնտեսական հարաբերություններում բան չփոխել։

Մենք 4 սահմանակից երկիր ունենք, և եթե 5-րդ երկիրն էլ մեզ տրանզիտով գազ փոխանցելու առաջարկ անի, մենք այդ առաջարկը կքննարկենք։

Կարդացեք նաև

  • Հայաստանը պետք է զինվի պաշտպանվելու համար. մեր բանակը Պաշտպանության նախարարություն է կոչվում, ոչ թե ռազմական նախարարություն. Նուբար Չալըմյան
  • Այն, ինչ այսօր անում են նիկոլփաշինյանները, քրեորեն պատժելի գործողություն է․ բոլոր տեսակի սրիկայությունները միշտ արվում են ժողովրդի անունից․ իրավապաշտպան
  • ՀՀ-ն Ադրբեջանի հետ կոնֆլիկտ չունի. իրագործվում է միջին միջանցքի գաղափարը. Ալեն Սիմոնյան

Այո, եթե հնարավորություն լինի և այդ հնարավորությունը մենք քննարկենք, կարող ենք նաև Ադրբեջանից գազ գնել, Իրանից էլ»,- նշեց Ալեն Սիմոնյանը։

Էներգետիկայի հարցերով ՄԱԿ-ի ազգային փորձագետ Արա Մարջանյանի խոսքով՝ Հայաստանին առաջինը գազ կարող է տալ Ռուսաստանը, այնուհետև՝ Իրանը, հավանաբար՝ նաև Թուրքմենիան։

«Ինչ վերաբերում է Ադրբեջանին, ապա բնական գազ Հայաստանին մատակարարելու համար այդքան մեծ ծավալներ չունի։ Հիշեցնեմ, որ մեր երկիրը տարեկան սպառում է մոտ 2,5 մլրդ խմ գազ, իսկ Ադրբեջանը նման ծավալները չի կարող ապահովել։ Ադրբեջանի ողջ գազն առաջիկա 15 տարիների համար վաճառված է եվրոպական երկրներին»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Արա Մարջանյանը։

Ինչ վերաբերում է էներգետիկ ոլորտում հայ-ադրբեջանական հնարավոր համագործակցության ուղիներին, փորձագետն ասաց՝ առաջինն էլեկտրաէներգետիկայի ոլորտում իրադրությունը կարող է բեկումնային լինել։

«Բանը նրանում է, որ գազից ու նավթից զատ, էլեկտրաէներգետիկայի ոլորտն ավելի քիչ է քաղաքականացված և այստեղ ծրագրերը կարելի է իրականացնել շատ ավելի արագ, քան գազի ու նավթի պարագայում։ Էլեկտրաէներգետիկ համագործակցությունն Ադրբեջանի հետ շատ հեռանկարային է, հատկապես հաշվի առնելով այն հանգամանքը, որ Ադրբեջանն ընդհանուր առմամբ էլեկտրաէներգետիկայի տեսանկյունից  դեֆիցիտային երկիր է, իսկ Հայաստանը՝ ավելցուկային։ Այստեղ Հայաստանը կարող է որոշակի քանակությամբ էլեկտրաէներգիա մատակարարել թե՛ Ադրբեջանին, թե՛ Ադրբեջանի էքսկլավ հանդիսացող Նախիջևանին, ինչպես անում էր Խորհրդային Հայաստանը տասնամյակներ ի վեր»,- հավելեց Արա Մարջանյանը։

Խոսելով նման համագործակցության հնարավոր վտանգների և դրանք մինիմումի հասցնելու մեխանիզմների մասին, մեր զրուցակիցը շեշտեց՝ այս հարցը շատ կարևոր է և առաջին հերթին պետք է էլեկտրաէներգետիկայի ոլորտում փոխգործակցությունը դիտարկել որպես փոխկախվածության մեծացում։

«Սա չպետք է ՀՀ-ի կողմից լինի իր օդային կամ հողային տարածքը տրամադրել զուտ տրանզիտային տրամաբանությամբ։ Այսինքն՝ էլեկտրաէնեգետիկայի պարագայում մենք կարող ենք որոշակի քանակությամբ էլեկտրաէներգիա մատակարարել Նախիջևան, ինչով որոշակի կախվածություն կստեղծվի Ադրբեջանի կողմից ՀՀ-ից։ Այդ կախվածության բացակայությունն է, որ խաղաղությանը միտված բոլոր ծրագրերը դարձնում է վերին աստիճանի փխրուն։ Իրականում ՀՀ-ն կախված է Ադրբեջանի ուժային ճնշումներից, իսկ Ադրբեջանը Հայաստանից կախվածության որևէ լծակ չունի։ Ահա այդ փոխկախվածության ճարտարապետության ստեղծումն է, որ երաշխիք կհանդիսանա կայուն խաղաղության հաստատմանը»,- ընդգծեց Արա Մարջանյանը։

Հիշեցնենք, որ դեռևս օգոստոսի կեսերին Ադրբեջանի նախագահը հայտարարել էր TRIPP նախագծի շրջանակներում Հայաստանի միջով էլեկտրահաղորդման գծի անցկացման նախագծի նախապատրաստման մասին։

Ալիևի խոսքով՝ ադրբեջանցի մասնագետներն արդեն վերլուծություն են անցկացրել Հայաստանում և որոշել են այն վայրերը, որտեղ կարող են տեղադրվել էլեկտրահաղորդման գծի հենարաններ։ Նա հույս էր հայտնել, որ հայկական կողմը «չի հետաձգի այս հարցի լուծումը»։

—