ANCA-WR Advocates from Wyoming to Alaska, Arizona to Texas Press Congress for

Advocates Traveled From Eight Western Region States to Join More Than 100 Armenian-Americans from over 30 States in 150+ Congressional Meetings

WASHINGTON – The Armenian National Committee of America – Western Region mobilized advocates from Colorado, California, Oregon, Washington, Texas, Arizona, Alaska, and Wyoming to take part in ANCA Strategic Advocacy held over September 14 and 15. ANCA-WR’s delegation joined activists from across the country in a national effort spanning over 30 states, which included more than 150 meetings with Congressional offices and over 100 advocates overall.

“This delegation reflects the depth of our region’s commitment, from Rising Leaders and Kasparian Summer Academy alumni to first time advocates who traveled from Wyoming and Alaska to make their voices heard,” said Oshin Harootoonian, Chairman of the ANCA-WR Board of Directors. “Whether it is securing the release of our POWs, enforcing section 907, or standing with the displaced people of Artsakh, our advocates carried these priorities into every office on Capitol Hill. This is what a decades-long investment in developing Armenian-American leaders looks like in action, and it is what will keep our community’s voice growing in Washington D.C. for years to come.”

Veteran activists worked the offices side by side with advocates making their first trip to Capitol Hill. The delegation drew on alumni from across the ANCA’s program, including the Rising Leaders, the Leo Sarkissian and Maral Melkonian Avetisyan internships, the Kasparian Summer Academy, the Hovig Apo Saghdejian Capital Gateway Program, and the ANCA-WR Summer Internship Program, while the Armenian Youth Federation Western Region turned out members of their ranks across the region. From the high planes of Wyoming to the deserts of Arizona, and from the Pacific Northwest of the Texas Hill Country, this year’s delegation put Armenian American concerns in front of Representatives and Senators across the West.

A top legislative priority for ANCA-WR advocates was enforcing Section 907 of the FREEDOM Support Act, which bans U.S. military assistance to Azerbaijan but has been consistently waived by successive administrations since 2001. Advocates also pushed for passage of the ARMENIA Security Partnership Act (H.R.6840), which would prohibit the President from waiving Section 907 until specific requirements are met to ensure Armenia’s safety and security.

Advocates also pressed Congress on the plight of the 19 Armenian POWs and hostages who have been illegally detained and tortured in Baku for over 1,000 days, urging members of Congress to co-sponsor the Azerbaijan Sanctions Review Act of 2025 (H.R.5369) – bipartisan legislation calling for Global Magnitsky Sanctions against Azerbaijani officials and service members responsible for human rights violations, including the illegal detainment of Armenian hostages.

The delegation’s two days on Capitol Hill concluded with a reception titled “Accountability | 2026 – Artsakh: Justice. Freedom. Right of Return,” attended by a dozen members of Congress, including Co-Chair of the Congressional Caucus on Armenian Issues David Valadao (R-CA) and Brad Sherman (D-CA), who voiced support for the release of Armenian hostages and the right of return for the 150,000 Armenians of Artsakh exiled from their ancestral homeland.

The ANCA-WR extends its heartfelt gratitude to every advocate who made the trip to Washington, DC, and to the communities across the West that stand behind them.

Eliz Hovhannisyan of Wyoming said, “Being the first ever Wyoming advocate alongside my sister for the ANCA Advocacy days was especially important to me. The ANCA gave me the opportunity to meet with Wyoming’s Congressional Delegation and allowed Armenian-American voices in our small state to be heard. I am proud to have been able to represent my Armenian heritage and home state of Wyoming and hope to continue advocating for a safer and stronger Armenia.”

“Coming from California, I’ve witnessed the strength and unity of the Armenian-American community, particularly in Los Angeles. Advocacy Days gave me the opportunity to bring that sense of community and passion to Washington, D.C., ensuring our voices are heard on Capitol Hill. It was incredibly meaningful to stand alongside advocates from across the country as we pushed for the release of Armenian POWs and urged Congress to support the enforcement of Section 907. Advocacy Days reminded me why this work is vital for our community and highlighted the immense opportunities that the ANCA offers young Armenians to get involved and make a real impact,” stated Michael Granato of California.

ANCA Texas Co-Chair Philip Kanayan said, “Advocacy is an important tool to engage with our legislators on issues important to our community. It allows us to speak to members of congress and their staff as to issues such as the enforcement of section 907 of the freedom support act, the right of return to Artsakh and the release of hostages currently held by the Azeri Government. I am pleased the ANCA has taken an active role in encouraging the community especially the college aged adults to discuss these results. I believe it is incumbent on our leadership to engage in this process as well.”

“Through ANCA’s Advocacy Days, I had the opportunity to connect with driven Armenian Americans from across the country, an especially unique experience coming from a small community in Texas. A few of my friends from A&M’s Armenian Students’ Association joined me as we went from office to office, advocating for the full enforcement of Section 907 and its importance in holding Azerbaijan accountable. It was inspiring to see our community’s concerns reach policymakers and the impact grassroots advocacy can have,” said Nicole Mikaelyan of Texas.

“As an Armenian-American from Washington State, participating in the ANCA’s 2026 Advocacy Days is important because it gives us the opportunity to bring our collective story directly to those who shape policy. Advocating in DC allows us to demonstrate the political strength and contributions of our community, and helps ensure that our priorities and concerns are heard by our elected representatives,” said Greg Akopyan of Washington.

Leo Abrahamian of Oregon said, “Not only was it a privileged opportunity to experience Washington at an institutional level, but ANCA’s advocacy provided me with a sense of purpose for a few days to discover my heritage. Throughout my life, I have redefined what Armenian means for me, and this experience definitely feels like the most determinate _expression_ yet.”

“Meeting with offices representing both the Bay Area and Los Angeles showed me how many Armenian-Americans rely on a few of us to carry their voices to the federal table. I’d urge advocates from across America to join the ANCA’s Advocacy Days. There is no better way to make an impact on Armenian-American issues,” said Areg Horoupian of Northern California.

Anna Kardashyan of Alaska said, “Advocacy Days reinforced for me that geography does not determine the strength of our voices. No matter how small or distant our communities may be, there is immense value in speaking directly with our elected officials to ensure the concerns of Armenian Americans — from continued support for Armenia’s security to justice for the victims of Azerbaijani aggression — are heard and considered in the policymaking process. I hope other Armenian Americans across the country, especially those far from our larger communities, feel empowered to know that their voice matters just as much as anyone else’s.”

“There is little that can compare to the power of Armenians organized and moving with one purpose through the halls and offices of one of the most powerful capitals in the world. That power was palpable in the halls of Congress, pushing for the release of our POWs and the enforcement of Section 907. That power is the calling of our Homeland – the invisible hand that never falters to ensure the safety, security and prosperity of the Republic of Armenia,” stated Suren Sargsyan of Colorado.

Juliana Panossian of Arizona said, “It was such an honor to represent my community from Arizona on the Hill. It was so beautiful to see how Armenians from all over the country came together to advocate for our people and to be a voice of the voiceless. I’m so grateful that I could be part of such an important movement as an advocate from Arizona.” Advocates Traveled From Eight Western Region States to Join More Than 100 Armenian-Americans from over 30 States in 150+ Congressional Meetings

WASHINGTON – The Armenian National Committee of America – Western Region mobilized advocates from Colorado, California, Oregon, Washington, Texas, Arizona, Alaska, and Wyoming to take part in ANCA Strategic Advocacy held over September 14 and 15. ANCA-WR’s delegation joined activists from across the country in a national effort spanning over 30 states, which included more than 150 meetings with Congressional offices and over 100 advocates overall.

“This delegation reflects the depth of our region’s commitment, from Rising Leaders and Kasparian Summer Academy alumni to first time advocates who traveled from Wyoming and Alaska to make their voices heard,” said Oshin Harootoonian, Chairman of the ANCA-WR Board of Directors. “Whether it is securing the release of our POWs, enforcing section 907, or standing with the displaced people of Artsakh, our advocates carried these priorities into every office on Capitol Hill. This is what a decades-long investment in developing Armenian-American leaders looks like in action, and it is what will keep our community’s voice growing in Washington D.C. for years to come.”

Veteran activists worked the offices side by side with advocates making their first trip to Capitol Hill. The delegation drew on alumni from across the ANCA’s program, including the Rising Leaders, the Leo Sarkissian and Maral Melkonian Avetisyan internships, the Kasparian Summer Academy, the Hovig Apo Saghdejian Capital Gateway Program, and the ANCA-WR Summer Internship Program, while the Armenian Youth Federation Western Region turned out members of their ranks across the region. From the high planes of Wyoming to the deserts of Arizona, and from the Pacific Northwest of the Texas Hill Country, this year’s delegation put Armenian American concerns in front of Representatives and Senators across the West.

A top legislative priority for ANCA-WR advocates was enforcing Section 907 of the FREEDOM Support Act, which bans U.S. military assistance to Azerbaijan but has been consistently waived by successive administrations since 2001. Advocates also pushed for passage of the ARMENIA Security Partnership Act (H.R.6840), which would prohibit the President from waiving Section 907 until specific requirements are met to ensure Armenia’s safety and security.

Advocates also pressed Congress on the plight of the 19 Armenian POWs and hostages who have been illegally detained and tortured in Baku for over 1,000 days, urging members of Congress to co-sponsor the Azerbaijan Sanctions Review Act of 2025 (H.R.5369) – bipartisan legislation calling for Global Magnitsky Sanctions against Azerbaijani officials and service members responsible for human rights violations, including the illegal detainment of Armenian hostages.

The delegation’s two days on Capitol Hill concluded with a reception titled “Accountability | 2026 – Artsakh: Justice. Freedom. Right of Return,” attended by a dozen members of Congress, including Co-Chair of the Congressional Caucus on Armenian Issues David Valadao (R-CA) and Brad Sherman (D-CA), who voiced support for the release of Armenian hostages and the right of return for the 150,000 Armenians of Artsakh exiled from their ancestral homeland.

The ANCA-WR extends its heartfelt gratitude to every advocate who made the trip to Washington, DC, and to the communities across the West that stand behind them.

Eliz Hovhannisyan of Wyoming said, “Being the first ever Wyoming advocate alongside my sister for the ANCA Advocacy days was especially important to me. The ANCA gave me the opportunity to meet with Wyoming’s Congressional Delegation and allowed Armenian-American voices in our small state to be heard. I am proud to have been able to represent my Armenian heritage and home state of Wyoming and hope to continue advocating for a safer and stronger Armenia.”

“Coming from California, I’ve witnessed the strength and unity of the Armenian-American community, particularly in Los Angeles. Advocacy Days gave me the opportunity to bring that sense of community and passion to Washington, D.C., ensuring our voices are heard on Capitol Hill. It was incredibly meaningful to stand alongside advocates from across the country as we pushed for the release of Armenian POWs and urged Congress to support the enforcement of Section 907. Advocacy Days reminded me why this work is vital for our community and highlighted the immense opportunities that the ANCA offers young Armenians to get involved and make a real impact,” stated Michael Granato of California.

ANCA Texas Co-Chair Philip Kanayan said, “Advocacy is an important tool to engage with our legislators on issues important to our community. It allows us to speak to members of congress and their staff as to issues such as the enforcement of section 907 of the freedom support act, the right of return to Artsakh and the release of hostages currently held by the Azeri Government. I am pleased the ANCA has taken an active role in encouraging the community especially the college aged adults to discuss these results. I believe it is incumbent on our leadership to engage in this process as well.”

“Through ANCA’s Advocacy Days, I had the opportunity to connect with driven Armenian Americans from across the country, an especially unique experience coming from a small community in Texas. A few of my friends from A&M’s Armenian Students’ Association joined me as we went from office to office, advocating for the full enforcement of Section 907 and its importance in holding Azerbaijan accountable. It was inspiring to see our community’s concerns reach policymakers and the impact grassroots advocacy can have,” said Nicole Mikaelyan of Texas.

“As an Armenian-American from Washington State, participating in the ANCA’s 2026 Advocacy Days is important because it gives us the opportunity to bring our collective story directly to those who shape policy. Advocating in DC allows us to demonstrate the political strength and contributions of our community, and helps ensure that our priorities and concerns are heard by our elected representatives,” said Greg Akopyan of Washington.

Leo Abrahamian of Oregon said, “Not only was it a privileged opportunity to experience Washington at an institutional level, but ANCA’s advocacy provided me with a sense of purpose for a few days to discover my heritage. Throughout my life, I have redefined what Armenian means for me, and this experience definitely feels like the most determinate _expression_ yet.”

“Meeting with offices representing both the Bay Area and Los Angeles showed me how many Armenian-Americans rely on a few of us to carry their voices to the federal table. I’d urge advocates from across America to join the ANCA’s Advocacy Days. There is no better way to make an impact on Armenian-American issues,” said Areg Horoupian of Northern California.

Anna Kardashyan of Alaska said, “Advocacy Days reinforced for me that geography does not determine the strength of our voices. No matter how small or distant our communities may be, there is immense value in speaking directly with our elected officials to ensure the concerns of Armenian Americans — from continued support for Armenia’s security to justice for the victims of Azerbaijani aggression — are heard and considered in the policymaking process. I hope other Armenian Americans across the country, especially those far from our larger communities, feel empowered to know that their voice matters just as much as anyone else’s.”

“There is little that can compare to the power of Armenians organized and moving with one purpose through the halls and offices of one of the most powerful capitals in the world. That power was palpable in the halls of Congress, pushing for the release of our POWs and the enforcement of Section 907. That power is the calling of our Homeland – the invisible hand that never falters to ensure the safety, security and prosperity of the Republic of Armenia,” stated Suren Sargsyan of Colorado.

Juliana Panossian of Arizona said, “It was such an honor to represent my community from Arizona on the Hill. It was so beautiful to see how Armenians from all over the country came together to advocate for our people and to be a voice of the voiceless. I’m so grateful that I could be part of such an important movement as an advocate from Arizona.”

—

Asbarez: AMAA Child Care Benefit Evening Brings Community Together in Support

Guests at the AMAA Child Care event

PARAMUS, N.J. – The AMAA NY/NJ Child Care Committee of the Armenian Missionary Association of America welcomed guests to Sanzari’s New Bridge Inn in New Milford, New Jersey, on Tuesday, September 22 for its annual Child Care Benefit Evening. The event, which was attended to capacity, brought together longtime supporters and new friends for an evening of fellowship, dinner, a silent auction, and a shared commitment to caring for children and providing them with opportunities for a brighter future.

AMAA NY/NJ Child Care Committee Chair Seta Nalbandian welcomed guests and encouraged them to visit the Child Sponsorship Table and Giving Tree, where each ornament represented a child, a story, and an opportunity to make a meaningful difference in that child’s life. She also thanked the evening’s sponsors, donors, committee members, volunteers, and AMAA staff for their contributions to the event. Committee member Lorraine Marootian then offered the opening prayer. 

AMAA CEO/Executive Director Serge D. Buchakjian spoke about the impact of AMAA’s Child Care Programs and the many forms that care can take – from a warm meal and a safe place after school to educational support, summer camp, and opportunities that can change the course of a young person’s life. Today, more than 3,000 children across the communities AMAA serves throughout Armenia receive sustained financial and educational support through its Sponsorship and Child Care Programs. 

AMAA NY/NJ Child Care committee members and staff

Underscoring the individual lives behind that impact, Mr. Buchakjian told guests, “Behind every number is a child. Behind every child is a family. And behind every opportunity are people like you.” He emphasized that generosity toward Child Care not only addresses a child’s needs today, but creates opportunities that can shape a lifetime. 

Following his remarks, Mr. Buchakjian introduced a brief video offering a glimpse into the scope of AMAA’s work in Armenia, including education and scholarships, health care, humanitarian assistance, and programs supporting children and families.

Dr. Bilezikian

Committee member Dr. Celeste Telfeyan Helvacian then invited guests to participate in the evening’s silent auction and learn more about Child Sponsorship opportunities before introducing the evening’s guest speaker, John P. Bilezikian, M.D. 

Dr. Bilezikian presented “The Keys to Healthy Aging,” focusing on osteoporosis, its impact on health and independence as people age, and the importance of prevention and early detection. He discussed the serious consequences of osteoporosis-related fractures while emphasizing that osteoporosis can be diagnosed before a fracture occurs and treated to reduce fracture risk. Despite the seriousness of the subject, Dr. Bilezikian brought warmth and humor to his presentation, engaging guests as he shared both his expertise and practical guidance for protecting bone health throughout life. His presentation was followed by a question-and-answer session moderated by Dr. Helvacian.

Dr. Bilezikian interacting with guests

Throughout the evening, guests enjoyed dinner and fellowship while participating in a silent auction benefiting AMAA’s Child Care Programs. Guests were also invited to visit the Child Sponsorship Table and Giving Tree, where they could learn more about AMAA’s one-on-one Child Sponsorship Program and opportunities to make a lasting difference in the life of a child.

Child Sponsorship Giving Tree Silent auction

Committee member Anita Buchakjian thanked Dr. Bilezikian and the evening’s guests for their participation and support. Committee member Lucienne Aynilian then delivered the closing remarks. The evening reflected the generosity and community spirit that sustain AMAA’s Child Care Programs, giving children care today and hope and opportunity for a brighter future.

Founded in 1918 in Worcester, Massachusetts, the Armenian Missionary Association of America was incorporated as a nonprofit charitable organization in New York in 1920 and is recognized as a 501(c)(3) tax-exempt organization. Today, AMAA serves Armenian communities in 22 countries around the world, including Armenia. Through its three pillars – Evangelism, Education, and Humanitarianism – AMAA cares for the whole person by nurturing faith, expanding opportunity, and strengthening communities. For additional information, please visit the website.

—

168: Ինչո՞ւ են ներդրումները շրջանցում Հայաստանը. Փաշինյանն է որոշում՝ ում բիզ

Սեպտեմբեր 30, 2026

Իշխանությունը մի կողմից՝ ճնշում է բիզնեսին, այն էլ՝ խոշոր բիզնեսին, մյուս կողմից՝ կոչ է անում դրսի ներդրողներին ներդրումներ կատարել Հայաստանում։

Դուբայում կայացած ներդրումային համաժողովում էկոնոմիկայի նախարարն ընդհուպ հայտարարեց, թե Հայաստանը պատրաստ է ներդրումների համար գրավիչ ուղղությունից վերածվել ներդրումային հարթակի։

Պարզվում է՝ մինչև հիմա չենք իմացել, որ Հայաստանը գրավիչ երկիր է եղել ներդրումների համար։ Հիմա էլ գրավիչից ուզում են դարձնել հարթակ՝ ներդրումների համար։

Ի՞նչ ներդրումների գրավիչ միջավայրի կամ ներդրումային հարթակի մասին է խոսում Գևորգ Պապոյանը, երբ ներդրողներին Հայաստանում ճնշում են, խլում են ունեցվածքը, համատարած ոտնահարում են սեփականության իրավունքի պաշտպանության սկզբունքները։ Նիկոլ Փաշինյանն ինքն է որոշում, թե ում ունեցվածքը պետք է խլեն, ում նստացնեն, ինչքան նստացնեն։ Մարդկանց սեփականությունը բռնագրավում են ու դրանցում կառավարության կառավարիչներ նշանակում։ Կառավարության կառավարիչներն էլ ոնց ուզում, այնպես տնօրինում են սեփականատերերի գույքը։

Կարդացեք նաև

  • 7.4 մլն դոլար՝ իշխանության որոշումները պաշտպանելու համար. որքան են արժենում քաղաքական հաշվեհարդարները
  • Ինչի՞ է նախապատրաստում Կենտրոնական բանկը. Սպասվում են նոր թանկացումներ
  • Եվրոպական շուկայի նվաճման միֆը․ Ինչ է թաքցնում Էկոնոմիկայի նախարարությունը

Ինչպե՞ս են պատկերացնում, որ այսպիսի պայմաններում ներդրումներ պիտի իրականացվեն Հայաստանում։ Ո՞վ կգա այստեղ ներդրումներ անելու։

Վերջին շրջանում ներդրումային գրավչության առումով շատ են շահարկում Հրազդանում չիպերի արտադրության գործարանի կառուցման փաստը։ Բայց պարզվում է՝ դա էլ ոչ թե ներդրումային, այլ զուտ քաղաքական պրոյեկտ է, որը որպես խայծ են օգտագործել Հայաստանի իշխանությունների համար՝ համաձայնելու Ադրբեջանի պահանջների հետ։

Դեռ չենք ասում, որ օտարերկրյա ներդրումների փոխարեն՝ դա էլ հայաստանյան կապիտալով կառուցված գործարան է։ Գումաներն ամբողջությամբ վերցրել են հայկական բանկերից ու կենսաթոշակային ֆոնդերից մեկից։

Նման նախաձեռնությունները, որոնց հետևում քաղաքական հաշվարկներ են թաքնված, չեն կարող մաքուր ներդրումային ծրագրեր համարվել, առավել ևս՝ չեն կարող վկայել ներդրումային միջավայրի գրաչության մասին։

Փոխարենը՝ Հայաստանի ներդրումային միջավայրի «գրավչության» մասին են վկայում այն քաղաքական հաշվեհարդարները, որոնք տեսնում ենք բիզնեսի նկատմամբ։ Միջազգային համաժողովներում գրավչության վերաբերյալ հայտարարությունները գուցե լավ են հնչում, բայց ներդրողներն այդ հայտարարություններով չեն առաջնորդվում ներդրումներ կատարելուց։ Ներդրումներ կատարելուց առաջ, նրանց սովորաբար շատ ավելի պարզ հարց է հետաքրքրում՝ ի՞նչ կլինի իրենց ներդրումների հետ, երբ դրանք մտնեն Հայաստան։ Մեծ բան պետք չէ այս հարցի պատասխանը ստանալու համար և ոչ մի արժեք չունի, թե գևորգպապոյաններն ինչ հեքիաթներ կպատմեն Հայաստանի ներդրումային գրավչության վերաբերյալ։

Ի՞նչ ներդրումային գրավչության մասին կարող է խոսք լինել, երբ անհայտ հանգամանքներում կառավարությունը փայ է մտնում խոշոր ընկերություններում ու բաժնեմասեր ստանում։ Ինչո՞ւ պիտի խոշոր սեփականատերերն ինքնակամ իրենց ունեցվածքի մի մասն «անհատույց» փոխանցեն կառավարությանը։ Ո՞րն է սրա տրամաբանությունը։

Սա քիչ էր, վերջին 1-2 տարիներին անցել են բիզնեսների ամբողջական բռնագանձման։ Քաղաքական հաշվեհարդար են տեսնում գործարարների նկատմամբ։

Քաղաքական որոշումից անմիջապես հետո բիզնեսները հայտնվում են հարկայինի թիրախի տակ։

Խնդիրն այն չէ, որ հարկայինը ստուգումներ է իրականացնում այդ բիզնեսներում։ Ընդհակառակը, եթե կան հիմքեր, պետք է ստուգեն։ Խնդիրն այն է, թե ինչպե՞ս է լինում, որ նույն բիզնեսները տարիներ շարունակ գործունեություն են ծավալել, պարբերաբար ստուգվել են նույն մարմինների կողմից, ու այդ հարյուրավոր միլիոնների, նույնիսկ միլիարդների խախտումները, թաքցրած հարկեր չեն հայտնաբերվել։ Հայտնաբերվում են միայն այն բանից հետո, երբ կա քաղաքական հրահանգ։

Եթե իրականում այդ խախտումները եղել են, պարզ է, չէ՞, որ 1 օրում չեն եղել։ Ինչպե՞ս է ստացվել, որ նախկինում չեն հայտնաբերել, հիմա հայտնաբերում են։

Այսպիսի գործելաոճը ոչ միայն վախեցնում է ներդրողներին, այլև փախցնում ներդրումները։

Ներդրումային գրավչությունն այն չէ, երբ Սահմանադրության մեջ կամ օրենքներում գրում ես, որ ներդրումները պաշտպանված են։ Ներդրումային գրաչությունն այն է, երբ ներդրողը վստահ է, որ այդ օրենքներն իրականում գործում են։ Իսկ Հայաստանում մեկ օրենք է գործում, և դա Նիկոլ Փաշինյանի կամքն է։ Նիկոլ Փաշինյանն է որոշում, թե ով է օրենքները խախտել, ով՝ ոչ, ով է հարկերը վճարել, ով՝ ոչ, ով է հարկերը թաքցրել, ով՝ ոչ, ով իրավունք ունի բիզնես անել, ով՝ ոչ, ում բիզնեսը պիտի խլեն, ումը՝ ոչ։

Դուբայներում կարելի է տասնյակ անգամ կրկնել, որ Հայաստանը գրավիչ է ներդրումների համար ու պատրաստ է դառնալ ներդրումային հարթակ, կարելի է ցուցադրել բարձր տեխնոլոգիաների հետ կապված ծրագրեր, հանդիպել միջազգային ընկերությունների ներկայացուցիչների հետ, խոստանալ բարենպաստ բիզնես միջավայր։ Բայց չէ՞ որ ներդրողը համաժողովից հետո վերադառնալու է իր գրասենյակ, բացելու է Հայաստանի վերաբերյալ նյութերն ու այնտեղ տեսնելու է, որ խոշոր գործարարին, միլիարդատիրոջը պատկանող ընկերությունը խլել ու պետականացրել են՝ քիչ է, մտադիր էլ չեն փոխհատուցում տալ, որ վերցրել են մեկ այլ խոշոր գործարարին պատկանող ցեմենտի ու խմիչքների արտադրության գործարանները, նշանակել կառավարության կառավարիչներ ու համարում են, որ դրանք այլևս պետությանն են։ Կամ այն, որ հարկայինով ահաբեկում են անցանկալի գործարարներին, մի կողմից՝ խոշոր տուգանքներ են գրում, մյուս կողմից՝ հարկադիր պարապուրդի են ենթարկում, թույլ չեն տալիս աշխատել, որ ստիպված լինեն գնալ սնանկացման։

Երբ ներդրողները տեսնեն այս ամենը, այդ ժամանակ Գևորգ Պապոյանի բոլոր գրավիչ հայտարարությունները Հայաստանի ներդրումային միջավայրի վերաբերյալ՝ հօդս կցնդեն, կդառնան երկրորդական։

Հայաստանը ներդրումային հարթակ չի դառնա միայն այն բանի շնորհիվ, որ կառավարությունն այդպես է ուզում։ Դրա համար պետք են շատ ավելի պարզ բաներ. Ներդրողը պետք է համոզված լինի, որ Հայաստանում սեփականության իրավունքի պաշտպանությունը կախված չէ կառավարության հայեցողությունից, սեփականատիրոջ քաղաքական կենսագրությունից, իշխանության հետ ունեցած հարաբերություններից կամ հրապարակային դիրքորոշումներ հայտնելուց։ Վստահությունը հայտարարություններով չէ, որ ստեղծվում է, դա գործնականում պիտի լինի։

Քանի դեռ այդպես չէ՝ Հայաստանը երբեք էլ չի դառնա ներդրումային գրավիչ երկիր, առավել ևս՝ ներդրումային հարթակ։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ




—

«Ադրբեջանն ուզում է մահմեդական աշխարհին լարի Հայաստանի դեմ. Եվրոպան ու ԱՄՆ-ը

Սեպտեմբեր 30, 2026

Սեպտեմբերի 13-ին Բաքվի նախաձեռնությամբ իր երկրում հավատարմագրված օտարերկրյա դիվանագետներն այցելել էին օկուպացված Գանձասար։ Նրանց ուղեկցել էր Ադրբեջանի նախագահի արտաքին քաղաքական հարցերի բաժնի ղեկավար Հիքմեթ Հաջիևը, ով Գանձասարում հերթական շոուն էր ցուցադրել, հայտարարելով, որ Գանձասարը «հին Կովկասյան Աղվանքի» քրիստոնեական ժառանգության անբաժանելի մասն է: Իսկ օրեր անց Ադրբեջանի ԱԳ նախարար Բայրամովը ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի 81-րդ նստաշրջանին ելույթի ժամանակ հայտարարել էր, որ «Ադրբեջանն ու Հայաստանը դե ֆակտո հասել են խաղաղության»։ Մինչդեռ այդ ընթացքում «Խաղաղության կամուրջ» նախաձեռնության շրջանակներում Ադրբեջանի քաղհասարակության ներկայացուցիչները պետք է այցելեին Հայաստան, սակայն այցը չեղարկվել է։

Արդյո՞ք «Խաղաղության կամուրջը» փլուզվեց, ինչո՞ւ Ադրբեջանի քաղհասարակության ներկայացուցիչները վերջին պահին որոշեցին չայցելել Հայաստան։

Ադրբեջանահայերի ասամբլեայի նախագահ, Ադրբեջանի հարցերով փորձագետ Գրիգորի Այվազյանն այս թեմայի առնչությամբ ադրբեջանական մի խոսք մեջբերեց. «Եթե դու ինձ չես վարկաբեկում, ուրեմն՝ ես քեզ կվարկաբեկեմ», շեշտելով՝ ադրբեջանական կողմն հենց այսպես էլ առաջնորդվում է հայկական կողմի հետ հարաբերություններում։

«Դեռ բավական չէ, որ ադրբեջանական կողմն այդ երկար ժամանակահատվածում, այսպես կոչված՝ ԹՐԻՓՓ-ի պայմանագրի նախաստորագրումից հետո, բոլոր հարթակներում փորձում է գործընթացը տապալել, դեռ մի բան էլ ցույց է տալիս, թե ամեն ինչում հայկական կողմն է մեղավոր։

Կարդացեք նաև

  • Կո՛չ եմ անում. արցախցիները պետք է դիմեն միջազգային տրիբունալներ. Բաքուն վախենում է քաղաքական սանկցիաներից. Արա Ղազարյան
  • Տավուշյան ռազմավարական հանգույցը․ ինչո՞վ էին վախեցրել Բաքվին հուլիսյան մարտերը․ անվտանգության թուրք մասնագետը փակագծեր է բացել
  • Եթե դրա դեմը չառնվի, կարող ենք ականատես լինել 2-րդ Նախիջևանի. Հովիկ Ավանեսով

Ադրբեջանը բոլոր մակարդակներում սադրում, խոսում է, որ Հայաստանի դեմ հայցեր կներկայացնի, իբրև թե իր ընդերքն օգտագործելու համար։ Նաև խոսում են Սոթքում իրենց կողմից առաջխաղացման մասին, ասելով, թե ոսկի են հանելու, հանքն են շահագործելու և այլն։ Գանձասարում էլ էժանագին շոու են կազմակերպում, որը փորձում էին ներկայացնել՝ որպես աղվանական»,- 168.am-ի հետ զրույցում նշեց Գրիգորի Այվազյանը։

Ըստ նրա, Ադրբեջանի կողմից տարվող այս քայլերի ու միջոցառումների մի ամբողջական շարանն ապացուցում է միայն մեկ բան՝ Ադրբեջանը չի գնում խաղաղության։

Մեր զրուցակցի բնորոշմամբ՝ Ադրբեջանի լկտիությունն այն աստիճանի է ասել, որ Հաջիևն արաբական երկրներում մասնակցելով մեդիաֆորումների, Հայաստանին մեղադրում է «մզկիթները ոչնչացնելու» մեջ։ Այսինքն՝ Ադրբեջանը փորձում է  կրոնական մոլեռանդության մեջ ներքաշել ու մեղադրել Հայաստանին։

«Ադրբեջանն այնպես է անում, որ մահմեդական աշխարհին լարի Հայաստանի դեմ, այնպես որ սադրանքը, որը կազմակերպել էին՝ ուղղված էր Հայաստանի դեմ։ Չգիտեմ էլ՝ Ադրբեջանն էլ ի՞նչ պետք է անի, որպեսզի հասկանալի լինի՝ մտադրված չէ գնալ խաղաղության գործընթացի հետևից։ Ադրբեջանը տարածաշրջանում առիթներ է փնտրում, որպեսզի սադրանքների դիմի Հայաստանի դեմ, որովհետև Ադրբեջանն իր վերջնական նպատակին չի հասել իր հրահրած պատերազմների արդյունքում։ Ադրբեջանն ու Թուրքիան չեն ճանաչում Հայաստանին, պահանջում են տարածքներ, շարունակում են կոֆլիկտային տրամաբանությունը»,- շեշտեց Գրիգորի Այվազյանը։

Փորձագետի խոսքով, եթե Հայաստանը ձգտում է խաղաղության, չպետք է մոռանա մեկ ճշմարտություն՝ պատրաստ լինի ցանկացած պարագայում, ցանկացած իրադարձության զարգացման, այդ թվում՝ Ադրբեջանի կողմից հրահրվող ցանկացած ագրեսիայի։

Ինչ վերաբերում է 2025 թվականի օգոստոսի 8-ին  նախաստորագրված պայմանագրին  և հարցին, արդյո՞ք սա չի երաշխավորում, որ Ադրբեջանն ագրեսիայի չի դիմի, Գրիգորի Այվազյանը պատասխանեց՝ որևէ ԹՐԻՓՓ ու նախաստորագրված պայմանագիր չի կարող Հայաստանին զերծ պահել ադրբեջանական ագրեսիայից, հատկապես այն դեպքում, որ այդ ԹՐԻՓՓ-ը Թուրքիան համարում է «Թուրանի» ծրագրի իրականացնում։

«Միացյալ Նահանգները մատը մատին չի տալիս՝ տեր կանգնելու այդ խաղաղությանը, այդ գնով խաղաղությո՞ւն, զոհերի, օկուպացիայի, մշակութային վանդալիզմի, գերիների պարագայում խաղաղությո՞ւն։ Ես մեկ բան գիտեմ՝ խաղաղություն կլինի այն ժամանակ, երբ կապիտուլյացիայի պայմանագիրը ստորագրվի Բաքվում։ Միացյալ Նահանգներն իր շահերից բխող խաղաղություն է վարում, Թրամփը խաղաղության երաշխավոր չէ, նա միայն այս թղթի ստորագրմանն էր ներկա։ Եվրոպան ու ԱՄՆ-ը Հայաստանին ոչինչ չեն խոստացել, նրանք իրենց լավ հարաբերությունները պահում են՝ ինչպես Ադրբեջանի, այնպես էլ՝ Թուրքիայի հետ։ Այնպես որ, հույսը պետք է դնենք մեր ազգային միասնականության վրա»,- ընդգծեց Գրիգորի Այվազյանը։

—

Թե 1938-ին և թե 2022-ին եվրոպական պետությունները ոչ թե խաղաղություն բերեցին,

Սեպտեմբեր 30, 2026

Էդուարդ Շարմազանովը ֆեյսբուքյան իր էջում գրում է. «1938-ի սեպտեմբրերի 30-ին եվրոպական քառյակը Մյունխենում «փուռը տվեց» Չեխոսլովակիայի Սուդեթական մարզը, իսկ 2022-ի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում Շառլ Միշելն ու Մակրոնը քաջալերեցին Արցախի հանձնումն Ադրբեջանին։

1938-ի սեպտեմբերի 30-ը եվրոպական տերությունների բացահայտ ցինիզմի օրն է խորհրդանշում։ Այդ օրը Ֆրանսիան, Մեծ Բրիտանիան, Իտալիան եւ Գերմանիան առանց Չեխոսլովակիայի որոշեցին նրա ճակատագիրը՝ Սուդեթական մարզը հանձնելով Գերմանիային։

Ֆրանսիան եւ Մեծ Բրիտանիան Սուդեթական մարզի բռնակցմանն իրենց համաձայնությունը փորձում էին բացատրել նրանով, որ Գերմանիան խոսք է տվել Եվրոպայում այլեւս որեւէ նոր տարածքային փոփոխություն չանել։

Ֆրանսիան, մոռանալով ֆրանս-չեխական դաշինքի մասին, «փուռը տվեց» իր դաշնակցին, իսկ Մեծ Բրիտանիայի վարչապետ Չեմբեռլենն իր համաձայնությունը հիմնավորում էր «խաղաղություն բերելու» հեռանկարով։

Արդյունքում, կարճ ժամանակ հետո սկսվեց Երկրորդ աշխարհամարտը, Փարիզն ընկավ, իսկ Լոնդոնը հայտնվեց գերմանական օդուժի ռմբակոծության տակ։

Տասնամյակներ անց եվրոպական կառույցների հովանավորությամբ ու քաջալերմամբ 2022-ի հոկտեմբերի 6-ին Պրահայում ՀՀ վարչապետն Արցախը ճանաչեց Ադրբեջանի մաս։

Այս ամոթալի գործարքում մեծ է Շառլ Միշելի ու Էմանուել Մակրոնի դերակատարությունը։

Արցախն Ադրբեջանի մաս ճանաչելուց երկու ամիս անց սկսվեց Արցախի բլոկադան, իսկ 2023-ի աշնանը՝ արցախահայերի բռնագաղթը Արցախից։

Թե 1938-ին և թե 2022-ին եվրոպական պետությունները ոչ թե խաղաղություն բերեցին, այլ կանաչ լույս վառեցին նոր արհավիրքների համար»։

—

Պատերшզմն անխուսափելի է, հակառակորդը մեր տարածքից առանց կռվի դուրս չի գա, ես

Սեպտեմբեր 30, 2026

Պատերազմն անխուսափելի է, հակառակորդը մեր տարածքից առանց կռվի դուրս չի գա, ես իրենց լավ եմ ճանաչում: Այս մասին լրագրողների հետ զրույցում ասել է հետախույզ Արթուր Ավանոսյանը՝ Կանդազը:

«Ճիշտն ասած դիմեցի պաշտպանության նախարարություն, նամակ պատասխան եկավ, որ դեռ ազատ տեղ չունեն, դրա համար էլ չգնացի: Գիտեք, կան պայքարի տարբեր ձևեր, եթե չկա զինված պայքար, կա քաղաքական պայքար, ես մտա քաղաքական պայքարի մեջ, պայքարող տեսակ եմ, չեմ կարող պարապ նստել, տուն եմ կորցրել, գերեզմաններ եմ կորցրել, եկեղեցիներ եմ կորցրել, չեմ ուզում, որ Հայաստանը՝ Կիրանցը, Սյունիքը նորից զգա այդ ցավը:

Խաղաղություն չկա, սա խաղաղության իմիտացիա է, թուրքը մնում է թուրք, ով որ թուրքին չի ճանաչում, ես լավ եմ ճանաչում, թուրքի հետ ընկերացիր, մահակը ձեռքիցդ մի գցիր, իսկ մենք մահակ չունենք հիմա, այդ մահակը պետք է ձեռք բերել, ինչպե՞ս պետք է ձեռք բերել, այդ մահակը շատ հեշտ կարող է ձեռք բերվել, բանակը պետք է լրիվ փոխվի, զինվի, պետք է այնպիսի բանակ սարքել, որպեսզի հակառակորդը մեզ հետ այլևս ուլտիմատումով չխոսի, պետք է նոր զինատեսակներ և ռազմարդյունաբերությունը զարգացնենք: Պետք է համախմբել, միասնական լինել, մեր ռեսուրսը ամբողջությամբ մոբիլիզացնել՝ թե՛ գիտական, թե՛ տեխնիկական առումով»,- նշել է Կանդազը:

Նշենք, որ հետախույզ Կանդազի գործով դատակասն նիստը շարունակվում է:

—

«Ինտերպոլին արգելված է մտնել քարոզչական, մշակութային, ռասայական կոնֆլիկտների

Սեպտեմբեր 30, 2026

Նախորդ շաբաթ հայտնի դարձով, որ Բաքուն հայկական կողմին ներկայացրել է հերթական մեղադրանքը, հայտարարելով, որ հայկական կողմը Հայաստան է տեղափոխել Դադիվանքից որմնանկարներ, խաչքարեր և այլ մշակութային արժեքներ։

Ադրբեջանի մշակութային ժառանգության պահպանության, զարգացման և վերականգնման պետական ծառայության ղեկավար Սաբինա Հաջիևան հայտարարել է, թե Դադիվանքից հանված որմնանկարների և խաչքարերի մասին տեղեկությունները դեռ 2025 թվականի հոկտեմբերին փոխանցվել են Ինտերպոլին, որոնք ներառվել են «Գողացված արվեստի գործեր» տվյալների բազայում։

Հայկական ճարտարապետությունն ուսումնասիրող հիմնադրամի փոխտնօրեն Րաֆֆի Քորթոշյանի խոսքով՝ նախ պետք է հասկանալ՝ արդյո՞ք ադրբեջանական կողմն Ինտերպոլին փոխանցել է տվյալներ, որոնք ներառվել են, ինչպես ադրբեջանական կողմն է ասում՝ «Գողացված արվեստի գործեր» տվյալների բազայում։

«Ադրբեջանական կողմը բազմիցս ստել է, դրա համար չգիտեմ, թե այդ հայտարարությունը որքանով է հավաստի։ Մենք լավ գիտենք, որ Ադրբեջանը մշտապես սուտ հայտարարություններ է  անում, որևէ պաշտոնյայի հայտարարության չեմ հավատում։

Կարդացեք նաև

  • Եթե դրա դեմը չառնվի, կարող ենք ականատես լինել 2-րդ Նախիջևանի. Հովիկ Ավանեսով
  • Հաջիևը հայկական կողմի վրա բարդեց ևս մեկ «ցեղասպանություն». այն «Խոջալուի դեպքերի» հետ համեմատելը ենթագիտակցությունի՞ց էր, թե՞…
  • Ադրբեջանը հրաժարվում է կատարել միջազգային դատարանի որոշումը. Րաֆֆի Քորթոշյան

Բացի այդ, Ինտերպոլին՝ իր կանոնագրքի 2-րդ հոդվածով, արգելված է նման պատմական կամ քարոզչական, մշակութային, ռասայական կոնֆլիկտների մեջ մտնելը։ Կարծում եմ, եթե նույնիսկ Ադրբեջանը դիմել է Ինտերպոլին, ուրեմն՝ ցանկացել է, որպեսզի այդ կառույցը դառնա Հայաստանի դեմ ադրբեջանական աշխարհաքաղաքական ճնշումների մասնակիցը»,- 168.am-ի հետ զրույցում ասաց Րաֆֆի Քորթոշյանը։

Րաֆֆի Քորթոշյանը հիշեցրեց բազմաթիվ դեպքեր, թե ինչպես է Ադրբեջանն օկուպացված Արցախում ոչնչացրել հայկական եկեղեցիներ, խաչքարեր, դրանց վերաբերյալ տարածվել են բազմաթիվ տեսանյութեր։ Հետևաբար, եթե հայկական կողմն Արցախից որևէ խաչքար է դուրս բերել, ապա այդ խաչքարը փրկել է ադրբեջանական վանդալիզմից։

«Եթե Հայաստան է տեղափոխվել գեթ մեկ խաչքար, ապա սա համահունչ է միջազգային օրենքին, քանի որ Ադրբեջանն Արցախում վանդալիզմի է ենթարկել ու ենթարկում խաչքարերը, եկեղեցիները, պղծում է սրբանկարները, նույնիսկ կրակում է  խաչքարերի վրա։ Այս ամենը վկայող տարբեր փաստեր կան։ Չեմ խոսում այն մասին, որ Ադրբեջանը, որտեղ հասնում է ձեռքը, ավերում է եկեղեցիներ ու խաչքարեր, բոլորը՝ հայկական։ Նախիջևանի ամբողջ հուշարձանների, Հին Ջուղայի խաչքարերը ձեզ օրինակ։

Դրա համար, եթե նույնիսկ մեկ խաչքար է հանվել Արցախից, նշանակում է՝ այդ խաչքարը փրկվել է ադրբեջանական վանդալիզմից»,- ընդգծեց Րաֆֆի Քորթոշյանը։

Նշենք, որ 2020 թվականից մինչև օրս Ադրբեջանն Արցախում ոչնչացրել է տասնյակ եկեղեցիներ՝ դրանք հիմնահատակ քանդելով, քանդել է նաև գերեզմանոցներ ու հայ հերոսների հիշատակը հավերժացնող հուշակոթողներ։ Հիմնահատակ քանդել է տարբեր գյուղեր, այդ թվում՝ Քարին Տակը, որտեղ նույնպես կան սրբատեղիներ։

—

Նախիջևան․ հարձակողական դրվագներով զորավարժությունն ու TRIPP-ը՝ մեկ ռազմավարակ

Սեպտեմբեր 30, 2026

Սեպտեմբերի 29-ին «Քադիր Չելիքը՝ «Միության ուժը-2026»-ում. Ադրբեջանի կիրառած սպառազինությունն ու խաղարկված դրվագների մեսիջները» վերտառությամբ հոդվածում անդրադարձել ենք օկուպացված Արցախի տարածքում անցկացված փուլին, խաղարկված սցենարներին և կիրառված սպառազինությանը:

Ավելի ուշ Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը հայտնել է, որ Թուրքիա-Ադրբեջան-Ուզբեկստան եռակողմ զորավարժության սցենարով նախատեսված գործողությունները տեղափոխվել են  Նախիջևան և հրապարակել բացառիկ կադրեր, ինչը չենք կարող անտեսել:

Նշենք, որ «Միության ուժը-2026» զորավարժությունը բաղկացած է 3 փուլից` օկուպացված Արցախի տարածքում («Ղզըլղայա» ուսումնական կենտրոն, օկուպացված Մարտունու շրջան), Նախիջևանում («Ղարաբաղլար» ուսումնական կենտրոն), Կասպից ծովի ադրբեջանական հատվածում:

Այստեղ, պետք է նկատել, որ թեև զորավարժությունը եռակողմ է, և տեղի է ունենում Ադրբեջանի վերահսկողության տակ գտնվող տարածքներում, սակայն դրանց ընթացքի մասին բացառիկ կադրեր հրապարակում է Թուրքիայի պաշտպանության նախարարությունը, իսկ Ադրբեջանի պաշտպանական գերատեսչությունը դրանք հրապարակում է՝ հղում տալով թուրքական կողմին: Սա բավականին խոսուն փաստ է, մյուս կողմից, բնական, քանի որ զորավարժությունները, թուրքական կողմի մշակած սցենարով է, մեծ հաշվով:

Կարդացեք նաև

  • Կո՛չ եմ անում. արցախցիները պետք է դիմեն միջազգային տրիբունալներ. Բաքուն վախենում է քաղաքական սանկցիաներից. Արա Ղազարյան
  • Տավուշյան ռազմավարական հանգույցը․ ինչո՞վ էին վախեցրել Բաքվին հուլիսյան մարտերը․ անվտանգության թուրք մասնագետը փակագծեր է բացել
  • Սփյուռքը չե՛ք լռեցնի. մենք չենք լսում՝ ինչ են ասում Փաշինյանը, Բաքուն կամ Թուրքիան, մենք մեր գործն ենք անում. Եղիսաբեթ Չուլջյան

Ինչ վերաբերում է Նախիջևանում անցկացված զորավարժությունների փուլին, ապա այդ մասին Թուրքիայի պաշտպանության նախարարության հրապարակած կադրերից կարելի է ենթադրել, որ խաղարկվել են հարձակողական գործողությունների տարրեր՝ տարբեր տեսակի սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի կիրառմամբ՝ ներառյալ զրահատեխնիկա, հրետանային միջոցներ, ավիացիա և այլ կրակային միջոցներ։

««Միասնության ուժը»՝ գործողության մեջ։

Ադրբեջանի հյուրընկալությամբ անցկացվող «Միասնության ուժը-2026» զորավարժության շրջանակում Նախիջևանում իրականացված գործողություններից կադրեր։

Համատեղ վարժանքներ, բարձր համակարգվածություն, բարձր պատրաստվածություն»,- նշվում է հրապարակված կադրերին կից Թուրքիայի պաշտպանական գերատեսչության գրառման մեջ:

Այսօրվա աշխարհում ռազմական անվտանգությունը և համատեղ զորավարժություններն առավել քան երբևէ կարևորվում են տնտեսական կայունության, էներգետիկ, տրանսպորտային կամ լոգիստիկ անվտանգության համատեքստում: Եվ այստեղ չպետք է մոռանալ ԹՐԻՓՓ-ի նշանակությունը՝ որպես տրանսպորտային զարկերակ թյուրքական պետությունների համար: Բնականաբար, չպետք է մոռանալ նաև Նախիջևանի ռազմավարական նշանակությունը, ինչն ամրագրված է անգամ Ադրբեջանի և Թուրքիայի միջև կնքված Շուշիի հռչակագրում, որտեղ, մասնավորապես նշվում է՝

■ Կողմերը կշարունակեն ջանքերը՝ ուղղված Կովկասյան տարածաշրջանում կայունության և անվտանգության ամրապնդմանը, բոլոր տնտեսական ու տրանսպորտային կապերի վերականգնմանը, ինչպես նաև՝ տարածաշրջանի պետությունների միջև հարաբերությունների կարգավորմանը և երկարատև խաղաղության ապահովմանը։ Այս համատեքստում հաշվի կառնվի Ադրբեջանի Հանրապետության Նախիջևանի Ինքնավար Հանրապետության առանձնահատուկ աշխարհագրական դիրքը։

■ Կողմերը կամրապնդեն փոխադարձ համագործակցությունը՝ նպատակ ունենալով բարձրացնել երկու երկրների տարածքով անցնող Արևելք-Արևմուտք տրանսպորտային միջին միջանցքի մրցունակությունը։ Ադրբեջանն ու Թուրքիան, օգտագործելով խելացի տրանսպորտային համակարգերի տեխնոլոգիաները, հետագայում ևս կզարգացնեն տարանցիկ-տրանսպորտային ներուժը միջազգային տրանսպորտային միջանցքների ադրբեջանա-թուրքական հատվածներում։

■ Կողմերն ընդգծում են Ադրբեջանն ու Թուրքիան կապող «Զանգեզուրի միջանցք»-ի բացումը և, որպես դրա շարունակություն, Նախիջևան-Կարս երկաթգծի կառուցման կարևոր ներդրումը երկու երկրների միջև տրանսպորտային և հաղորդակցության կապերի ակտիվացման գործում։

Ու նշվածի համատեքստում պետք է հավելել, որ Նախիջևանում Թուրքիայի, Ադրբեջանի, Ուզբեկստանի մասնակցությամբ զորավարժությանը զուգահեռ՝ Եվրոպական հանձնաժողովի պատվիրակությունն այցելել է Նախիջևան:

Պատվիրակությանը, որը գլխավորում էր Ընդլայնման և Արևելյան հարևանության հարցերով գլխավոր տնօրինության Արևելյան հարևանության և Թուրքիայի հարցերով տնօրեն Ադրիեն Կիրալին, ընդունել է Նախիջևանում Ադրբեջանի նախագահի լիազոր ներկայացուցիչ Ջեյհուն Ջալիլովը։

Հանդիպման ընթացքում կողմերը քննարկել են Ադրբեջանի և Եվրամիության միջև հարաբերությունների զարգացումը, ինչպես նաև տնտեսական համագործակցության ընդլայնման հնարավորությունները։

Հանդիպմանն առանձնահատուկ ուշադրություն է դարձվել Նախիջևանի տրանսպորտային ներուժին և, այսպես կոչված, «Զանգեզուրի միջանցքին»։

Ջալիլովը հայտարարել է, որ Նախիջևանը ռազմավարական կարևոր տարածաշրջան է, որը գտնվում է Արևելք-Արևմուտք և Հյուսիս-Հարավ տրանսպորտային միջանցքների հատման կետում։

Այնուհետև նա Եվրոպական հանձնաժողովի պատվիրակությանը ներկայացրել է «Զանգեզուրի միջանցքի» և դրա շրջանակում նախատեսվող ԹՐԻՓՓ նախագծի նշանակությունը՝ տարածաշրջանային տրանսպորտային կապերի ընդլայնման տեսանկյունից, և նշել, որ նախագծի իրականացումը հնարավորություն կստեղծի ապահովելու Նախիջևանի ցամաքային տրանսպորտային հաղորդակցությունն Ադրբեջանի մյուս տարածքների հետ։ Իսկ այստեղով անցնող երկաթուղային գիծը նախատեսվում է վերածել Նախիջևանը Թուրքիայի հետ կապող կարևոր տրանսպորտային հաղորդակցության։

Ջալիլովն ընդգծել է, որ Ադրբեջանի և Հայաստանի միջև խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը նոր հնարավորություններ կստեղծի այդ տրանսպորտային երթուղիների գործարկման և դրանց տարածաշրջանային նշանակության առավել մեծացման համար։

Այսպիսով, «Միության ուժը-2026»-ի նախիջևանյան փուլը դիտարկելիս ուշադրության է արժանի ոչ միայն զորավարժության ընթացքում ցուցադրված ռազմական տեխնիկան և խաղարկված գործողությունների բնույթը, այլև այն ավելի լայն համատեքստը, որում այն անցկացվում է։

Մի կողմից՝ Նախիջևանում Թուրքիայի, Ադրբեջանի և Ուզբեկստանի զինված ուժերը համատեղ վարժանքներ են անցկացնում, այդ թվում՝ տարբեր տեսակի սպառազինության և ռազմական տեխնիկայի ներգրավմամբ, մյուս կողմից՝ նույն ժամանակահատվածում այստեղ քննարկվում են տարածաշրջանային տրանսպորտային կապերի ընդլայնման, ԹՐԻՓՓ նախագծի և Նախիջևանի՝ որպես Արևելք-Արևմուտք ու Հյուսիս-Հարավ ուղղությունների խաչմերուկի նշանակության հարցերը։

—

Սփյուռքը չե՛ք լռեցնի. մենք չենք լսում՝ ինչ են ասում Փաշինյանը, Բաքուն կամ Թու

Սեպտեմբեր 30, 2026

«Պրեսսինգ» հաղորդաշարի եթերում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրն Ամերիկայի Հայ դատի հանձնախմբի խոսնակ Եղիսաբեթ Չուլջյանն է:

Հարցազրույցի հիմնական թեզերը՝ ստորև.

  • Երբ Ադրբեջանի կառավարությունը Հայաստանին կոչ արեց փոխել Սահմանադրությունը, Հայաստանում իշխանություններն անմիջապես նախաձեռնեցին Սահմանադրության փոփոխություն: Հենց Թուրքիայից հրահանգեցին մոռանալ Հայոց ցեղասպանության մասին, այստեղ անմիջապես դադարեցրեցին ճանաչման գործընթացը: Ադրբեջանից ասում են՝ մոռացե՛ք Արցախը, այստեղ անմիջապես քայլեր են ձեռնարկում Արցախը մոռացության մատնելու ուղղությամբ… Հիմա էլ Ադրբեջանից և Թուրքիայից Սփյուռքն են հայտարարել թշնամի, ու այստեղ սլաքներն ուղղվեցին Սփյուռքի դեմ:
  • Հայ Դատը ներկայացուցչություն ունի 30-ից ավելի երկրներում, ունենք 100-ից ավելի ներկայացուցչություններ, 15 գրասենյակներ, բազմաթիվ հայանպաստ ծրագրեր ենք իրականացրել, և պատահական չէ, որ Ադրբեջանը թիրախավորել է Հայ դատը, և նրանց էլ երկրորդել է Հայաստանի իշխանությունը: Բայց դա մեզ չի կաշկանդում հետամուտ լինել մեր նպատակներին՝ գերիների վերադարձին, Արցախ հավաքական վերադարձին, Ադրբեջանի ռազմականացման ֆինանսավորման կրճատմանը, 907-րդ բանաձևի կիրարկմանը:
  • Եկեղեցու, Հայ դատի և Դաշնակցության դեմ հարձակումներն Ադրբեջանի ճնշումների հետևանք են: Երբ տեսնում ենք Արցախի հայկական եկեղեցիների պղծումը, պատմության կեղծումը, հասկանում ենք, որ այն ուժերը, որոնք դեմ են կանգնում հայկական պետականության ու հայ եկեղեցու տկարացմանը, գտնվում են թուրք-ադրբեջանական թիրախում:
  • Ադրբեջանն ու Թուրքիան մշտապես ողջ աշխարհում դաշնակիցներ են փնտրում հայկական լոբբիի, հայ գաղութների դեմ պայքարելու համար, բայց վստահաբար չեն հաջողում: Այս հարձակումները միայն ամրապնդում են Հայկական Սփյուռքը, մենք ավելի միասնական ենք դառնում: Մենք այսօր էլ՝ Հայ դատի հանձնախումբն ու այլ հայորդիներ, աշխատում ենք ամերիկյան կոնգրեսականների հետ, որպեսզի կոչ անեն Ամերիկայի կառավարությանը՝ գործի դնել 907-րդ բանաձևն այնքան ժամանակ, քանի դեռ Ադրբեջանը չի վերադարձրել Բաքվի բանտում գտնվող հայ պատանդներին, քանի դեռ Արցախ հավաքական վերադարձի իրավունքն իրացված չէ, և քանի դեռ ադրբեջանցիներն օկուպացված են պահում Հայաստանի տարածքները…

Կարդացեք նաև

  • Կո՛չ եմ անում. արցախցիները պետք է դիմեն միջազգային տրիբունալներ. Բաքուն վախենում է քաղաքական սանկցիաներից. Արա Ղազարյան
  • Տավուշյան ռազմավարական հանգույցը․ ինչո՞վ էին վախեցրել Բաքվին հուլիսյան մարտերը․ անվտանգության թուրք մասնագետը փակագծեր է բացել
  • Նախիջևան․ հարձակողական դրվագներով զորավարժությունն ու TRIPP-ը՝ մեկ ռազմավարական հանգույցում
  • Նիկոլ Փաշինյանի՝ Սփյուռքի դեմ հարձակումների նպատակը Սփյուռքը Հայաստանից հեռացնելն է, բայց մենք, ընդհակառակը, հարյուրապատիկ ավելի պետք է աշխատենք՝ ի պաշտպանություն հայկական շահերի: Մենք հասկանում ենք՝ երբ հայկական շահը վտանգի տակ է, Սփյուռքը, Հայ դատը պատրաստ է 100 %-ով ինքնուրույն, ինքնավստահ այն ներկայացնել աշխարհում: Մեր պատասխանը գո՛րծը պետք է լինի՝ ի նպաստ Հայաստանի պետականության, Արցախի, Հայոց ցեղասպանության ճանաչման և մեր լինելիության: Սփյուռքի ժողովուրդն է որոշում՝ ինչ պետք է անի ինքը: Ի վերջո, Սփյուռքի պարտականությունն է՝ նպաստել Հայաստանի անվտանգության ամրապնդմանն ու հայկական շահի առաջմղմանն աշխարհում: Իհարկե, կուզեինք դա անել պետության հետ միասին, բայց եթե դեմ են, մենք դա ինքնուրույն էլ կարող ենք անել: Այս հարցերը միշտ պետք է լինեն հայկական օրակարգում:
  • ԱՄՆ կոնգրեսականները Թրամփին մշտապես հիշեցնում են, որ Ադրբեջանում հայ գերիներ կան, և ԱՄՆ-Ադրբեջան բանակցություններում սա պետք է առանցքային հարց լինի: Մեզ հավաստիացնում են, որ փակ դռների հետևում աշխատանքներ են տարվում պատանդների վերադարձի համար, բայց ժամանակն է, որ այդ բանակցություններն արդեն ոչ թե փակ դռների հետևում տարվեն, այլ բաց, որովհետև 1000 օրից ավելի է, որ մեր պատանդները չեն վերադառնում Բաքվի բանտերից, և, փաստորեն, փակ դռների հետևում բանակցություններն արդյունք չեն տալիս: Մագնիտսկու օրենքի համաձայն՝ պատանդներ պահող պետությունը պատժամիջոցների տակ պետք է լինի, բայց, դժբախտաբար, դա տեղի չի ունենում: 
  • Մենք բոլորս ենք ուզում երկարատև խաղաղություն Հարավային Կովկասում, սակայն այդ խաղաղությունն արդարության վրա պետք է հիմնվի, բայց քանի դեռ մենք ունենք «գործընկեր», որը պատանդներ է պահում իր բանտերում, Երևանն «Արևմտյան Ադրբեջան» է անվանում, Հայաստանի տարածքներն օկուպացված է պահում, նա իրական խաղաղության գործընկեր չէ:
  • Մենք դեռ չգիտենք, թե իրականության մեջ ԹՐԻՓՓ-ն ինչ է: Չգիտենք՝ այդ ճանապարհը որտեղի՞ց է սկսվում և որտե՞ղ ավարտվում: Մենք պետք է ամեն մանրուք հետազոտենք, որ հասկանանք՝ ԹՐԻՓՓ-ի գործարկումը Հայաստանի անվտանգության վրա ինչ ազդեցություն կարող է գործել: Որո՞նք են ԹՐԻՓՓ-ում ընդգրկված ընկերությունները, ովքե՞ր են դրանց ղեկավարները, ի՞նչ անձնական հարցեր ունեն, ու դրանք ինչպե՞ս կարող են ազդել  տարածաշրջանի անվտանգության վրա: Ի վերջո, Թրամփի հեռանալուց հետո այս ծրագիրը հետաքրքրություն կներկայացնի՞, և եթե այո, ապա ո՞ւմ համար: Այո՛, կոմունիկացիաների բացումը կարևոր է, բայց ի՞նչ եղանակով… Սա է խնդիրը:
  • Վստահաբար Ադրբեջանի և Թուրքիայի կառավարություններն ուզում են, որ ԹՐԻՓՓ-ը Միջանցք լինի, և Հայ դատի հանձնախումբն ամեն ջանք գործի է դնում, որ լինի վերահսկողություն և հստակեցում ԹՐԻՓՓ-ի հետ կապված հարցերում: Թուրքիան 100 տարուց ավելի ուզել է Մեծ Թուրան կառուցել, և սա համահայկական համընդհանուր խնդիր է: Հայաստանի անվտանգության հետ կապված մտահոգությունները յուրաքանչյուր հայ մարդու մտահոգություններն են: Թուրքիան և Ադրբեջանը խաղաղության գործընկերներ չեն, նրանք ուզում են մասնատել Հայաստանը: Հստակ երաշխիքներ պետք է լինեն, որ Հայաստանով անցնող որևէ ճանապարհ լինելու է Հայաստանի ինքնիշխանության ներքո:

  • ԱՄՆ հայ գաղութը 2 միլիոնից ավելի մարդ է ներառում, ընտրական ծանր ուժ է նոյեմբերին կայանալիք ընտրություններին ընդառաջ, և Հայ դատի հանձնախումբը քաղաքական աշխատանքները մի քանի ուղղություններով  է տանում ու մեծ դեր պետք է խաղա: Մեր թիրախում է Տեխասից կոնգրեսական Հենրի Կուելարը, ով Ադրբեջանից 600 000 դոլար կաշառք է ստացել Արցախի դեմ աշխատելու համար: Աշխատում ենք, որ նա ընտրություններում պարտվի: Աշխատում ենք Սենատի Նյու Հեմփշիր նահանգի 2026 թվականի ընտրություններում, ունենք մեր թեկնածուն, որին աջակցում ենք Հանրապետական թեկնածուի դեմ, որովհետև

Նյու Հեմփշիր նահանգից Սենատի ընտրություններում առաջադրված հանրապետական թեկնածու Ջոն Սունունուին (John E. Sununu) և նրա

ընտանիքն Ադրբեջանից գումար է ստանում՝ Արցախում հանքարդյունաբերության ոլորտում գործունեություն ծավալելով: Ամերիկայում ապրող և քվեարկող հայերը հստակ պահանջներ ու ակնկալիքներ ունեն Ամերիկայի կառավարությունից, և այդ հարցերը մշտապես պետք է բարձրացվեն՝ անկախ նրանից՝ Հայաստանի կառավարությունը դրանց վերաբերյալ ինչ դիրքորոշում ունի:

Հիշեցնենք. ԱՄՆ արդարադատության նախարարությունը պաշտոնական մեղադրանք է առաջադրել Հենրի Կուելարին (Henry Cuellar) և նրա կնոջը՝ Ադրբեջանից և մեքսիկական բանկից շուրջ 600,000 դոլար կաշառք ստանալու և փողերի լվացման համար։ Ըստ մեղադրական եզրակացության՝ 2014-2021 թվականների ընթացքում կաշառքի գումարները լվացվել են կեղծ խորհրդատվական պայմանագրերի և միջնորդների միջոցով՝ փոխանցվելով կոնգրեսականի կնոջը պատկանող կեղծ ընկերություններին։ Գումարի մի մասը վճարել է Ադրբեջանի պետական նավթային ընկերությունը (SOCAR)։

Ստացած գումարների դիմաց Հենրի Կուելարը, որը նաև հանդիսանում էր Կոնգրեսի Ադրբեջանի հարցերով հանձնախմբի համանախագահը, ԱՄՆ օրենսդիր մարմնում առաջ է մղել Ադրբեջանի շահերը։ Մասնավորապես, նա աշխատել է տապալել կամ չեզոքացնել այն օրենսդրական նախաձեռնությունները, որոնք առաջ էին քաշվում հայամետ կոնգրեսականների կողմից և ուղղված էին Արցախին ու Հայաստանին աջակցելուն։ Կուելարը հերքել է մեղադրանքները։ Չնայած դատական գործընթացներին, նա շարունակել է իր քաղաքական գործունեությունը։ Ավելի ուշ, ԱՄՆ նախկին նախագահ Դոնալդ Թրամփը հայտարարեց նրան լիակատար ներում շնորհելու մասին՝ պնդելով, որ հետապնդումը քաղաքական դրդապատճառներ ունի։ 

Հիշեցնենք նաև, որ ԱՄՆ Նյու Հեմփշիր նահանգից Սենատի ընտրություններում առաջադրված հանրապետական թեկնածու Ջոն Սունունուն (John E. Sununu) և նրա ընտանիքը խոշոր բաժնետեր է Anglo Asian Mining (AAM) բրիտանական հանքարդյունաբերական ընկերությունում, որը երկար տարիներ ոսկու, արծաթի և պղնձի արդյունահանմամբ է զբաղվում Ադրբեջանում։ Թեկնածուի հայրը՝ Նյու Հեմփշիրի նախկին նահանգապետ Ջոն Հ. Սունունուն, ընկերության երկրորդ խոշոր բաժնետերն է (մոտ 9.4% բաժնեմասով)։ Թեկնածուի եղբայրը՝ Մայքլ Սունունուն, հանդիսանում է ընկերության տնօրենների խորհրդի անդամ։ Իսկ հենց ինքը՝ Սենատի թեկնածու Ջոն Սունունուն, իր ֆինանսական հայտարարագրում նշել է, որ ունի մինչև 5 միլիոն դոլարի անձնական բաժնեմաս այս ընկերությունում։

Ադրբեջանի կառավարության հետ կնքված պայմանագրերով Anglo Asian Mining-ը դեռևս 1997 թվականից իրավունքներ էր ստացել մի շարք հանքավայրերի նկատմամբ, որոնք գտնվում էին Արցախում (այդ թվում՝ Կովսականի/Զանգելանի «Վեժնալի» և Մարտակերտի «Կաշեն» հանքավայրերը)։ 2020 թվականի 44-օրյա պատերազմից և հատկապես 2023 թվականին Արցախի հայաթափումից հետո ընկերությունը հրապարակայնորեն տոնել էր այդ տարածքներում հանքերի շահագործման հասանելիություն ստանալու փաստը։

Այս փաստը մեծ աղմուկ է բարձրացրել ԱՄՆ-ում ընթացող նախընտրական պայքարում. դեմոկրատ մրցակիցները և ամերիկահայ կազմակերպությունները (հատկապես՝ ANCA-ն) մեղադրում են Սունունուին Արցախի էթնիկ զտումներից և հայկական հողերի կորստից ուղղակիորեն ֆինանսական շահույթներ ստանալու («արյունոտ փողեր») մեջ։

Մանրամասները՝ տեսանյութում:




—

Տավուշյան ռազմավարական հանգույցը․ ինչո՞վ էին վախեցրել Բաքվին հուլիսյան մարտեր

Սեպտեմբեր 30, 2026

2020 թվականին  Տավուշի ուղղությամբ տեղի ունեցած մարտերը և հայկական հաղթանակը Բաքվի քննարկումների օրակարգից դեռևս լիովին դուրս չի մղվել:

Հուլիսյան մարտերի թեման քննության առարկա է դարձել ադրբեջանական «դատավարության» ընթացքում, ընդ որում՝ չեն անտեսվել անգամ դրանից շատ տարիներ առաջ հայկական զինված ուժերի՝ ադրբեջանական դիվերսիաների հետմղման և պատժիչ գործողությունները:

Եվ սա այն դեպքում, երբ  Նիկոլ Փաշինյանը մի քանի տարի է, ինչ անցյալում է թողել հուլիսյան հայկական հաղթանակը. այդ ժամանակ ՀՀ ԶՈւ 3-րդ բանակային կորպուսի հրամանատար գեներալ Գրիգորի Խաչատուրովը, այդ օրերի ռազմական  ղեկավարները՝ Պաշտպանության նախարար Դավիթ Տոնոյանը, ԳՇ պետ Օնիկ Գասպարյանը վաղուց հեռացված են բանակից, հայկական կողմի դիրքային նվաճումներն էլ՝ դեռևս պիլոտային սահմանազատման և սահմանագծման գործընթացի արդյունքում  որոշակիորեն ոչնչացված:

Բայց առջևում այս պրոցեսի երկրորդ փուլն է. Բաքուն հայտարարել է, որ Երևանի հետ ձեռք բերված պայմանավորվածության համաձայն՝  սահմանազատման և սահմանագծման գործընթացի հաջորդ փուլը սկսվելու է հյուսիսից հարավ՝ Ադրբեջանի, Հայաստանի և Վրաստանի սահմանների հատման կետից, այսինքն, Տավուշից: Իհարկե, այս ընթացքում իշխանության ներկայացուցիչներից՝ ի դեմս ԱԺ պաշտպանության և անվտանգության հարցերի մշտական հանձնաժողովի նախկին նախագահ Անդրանիկ Քոչարյանի, որն անցած տարի փորձում էր համոզել, որ հուլիսյան մարտերը բանակցային իրավիճակ են փոխել, ավելի ճիշտ՝ ձախողել են եղած բանակցային գործընթացը, և մեղադրական սլաքն ուղղում էր զինվորականությանը: Զավեշտ:

Կարդացեք նաև

  • Կո՛չ եմ անում. արցախցիները պետք է դիմեն միջազգային տրիբունալներ. Բաքուն վախենում է քաղաքական սանկցիաներից. Արա Ղազարյան
  • Սփյուռքը չե՛ք լռեցնի. մենք չենք լսում՝ ինչ են ասում Փաշինյանը, Բաքուն կամ Թուրքիան, մենք մեր գործն ենք անում. Եղիսաբեթ Չուլջյան
  • Նախիջևան․ հարձակողական դրվագներով զորավարժությունն ու TRIPP-ը՝ մեկ ռազմավարական հանգույցում

Այլ հարց է, որ 2020թ. հուլիսյան մարտերի իրական «արժեքը», հնարավոր է, ամբողջովին ուսումնասիրված չէ, և այն չի սահմանափակվում միայն դիրքայի  բարելավմամբ և Ադրբեջանի զինված ուժերի բարձրաստիճան զինվորականների չեզոքացմամբ, եթե հաշվի ենք առնում այդ օրերին Ադրբեջանում տեղի ունեցած ներքաղաքական զարգացումները, այդ ժամանակ Թուրքիայի պաշտպանության նախարար Հուլուսի Աքարի սպառնացող հայտարարությունը, որով խոստանում է պատժել հայերին հուլիսյան մարտերում տեղի ունեցածի համար, և նաև՝ ՀՀ ԱԽ նախկին քարտուղար Արմեն Գրիգորյանի մի առիթով արված գաղտնազերծումը, որ Արցախում 2020թ. պատերազմն Ադրբեջանը նպատակ է ունեցել ամռանը սկսել:

Բայց ամռանը՝ հուլիսյան մարտերից հետո տեղի ունեցան թուրք-ադրբեջանական զորավարժություններ Բաքվում, Գյանջայում, Քյուրդամիրում, Եվլախում ու Նախիջևանում, որոնց «ազդեցությանը» 44-օրյա պատերազմի համատեքստում, ինչպես նաև Թուրքիայի ուղիղ մասնակցությանը պատերազմին և հենց Հուլուսի Աքարի դերակատարմանը մենք անդրադարձել ենք։ 

Նախիջևանյան զորավարժությունների ընթացքում թուրքական F16-ների վերաբազավորում էր տեղի ունեցել դեպի Գյանջա (Գանձակ) քաղաք, նաև՝ Ադրբեջանը «Բայրաքթարներ» էր տեղակայել Նախիջևանում, ինչից պարզ էր՝ այդ ամենը վարժանքի նպատակով չէ։

Նշվածի վտանգավորությունը հաշվի առնելով՝ այդ ժամանակվա ռազմական ղեկավարությունը, ինչպես գրել ենք, F16-ի կիրառելիությունը չեզոքացնելու նպատակով հանդիպումներ էր ունեցել Հայաստանի դաշնակից ՀԱՊԿ-ի և ՆԱՏՕ-ի անդամ երկրների հետ։ Այլ հարց է՝որքանով է ի գիտություն ընդունվել նրանց  կողմից հայկական բարձր մակարդակով զգուշացումները:

Իսկ օրերս հուլիսյան մարտերին է անդրադարձել անվտանգության և ռազմավարության հարցերով թուրք մասնագետ, ռազմական փորձագետ Աբդուլլահ Աղարը:

«Կարելի է վիճել այն մասին, թե որն էր Տավուշում տեղի ունեցած բախումների իրական նպատակը, սակայն շրջանի ռազմավարական նշանակությունը, որտեղ դրանք տեղի ունեցան, կասկած չի հարուցում։

Ղարաբաղյան պատերազմի մասին գրքի վրա աշխատելիս ես եկա այն եզրահանգման,  որ Հայաստանի հավակնություններն այնքան հեռուն գնացող էին, որ որոշակի պահի կարող էին նույնիսկ Ադրբեջանի մասնատման փորձ ձեռնարկել (թեև մինչև հիմա Փաշինյանն Ադրբեջանում  ներքաղաքական ցնցումների հանգեցնող կոնֆիդենցիալ տեղեկությունը գաղտնի  է պահում.- Մ.Պ.)

Հենց այս համատեքստում, իմ կարծիքով, պետք է դիտարկել Տավուշի  ռազմավարական հանգույցին հասցված հարվածը։

Ռազմական գործողությունները տեղի էին ունենում կասպյան էներգետիկ ռեսուրսների` համաշխարհային շուկաներ մատակարարումն ապահովող ենթակառուցվածքային օբյեկտների հարևանությամբ։

2016 թվականը նշանավորեց նախկին ռազմական հավասարակշռության տեղաշարժը, Տավուշում մեկ ռազմավարական կետում միավորվեցին ռազմական, էներգետիկ և տրանսպորտային գործոնները, իսկ 2020 թվականը նշանավորեց այս ամբողջ համակարգի անցումը նոր փուլ: Իհարկե, Տավուշը կամ այնտեղ  տեղի ունեցածը  2020 թ. սեպտեմբերի 27-ի իրադարձությունների միակ պատճառը չէր, սակայն հուլիսյան բախումներից հետո նկատելիորեն ուժեղացավ թուրք-ադրբեջանական ռազմական համագործակցությունը, անցկացվեցին լայնածավալ համատեղ զորավարժություններ։ Սա էապես ազդեց տարածաշրջանային ռիսկերի գնահատման վրա»,- մանրամասնել է թուրք փորձագետը:

Այս համատեքստում հավելենք, որ շատ ավելի վաղ հայտնել ենք, որ հուլիսյան մարտերի օրերին և դրա ֆոնին  թուրք-ադրբեջանական տանդեմը  շարունակում է իր պահանջը՝ կապված Մեծամորի ատոմակայանի հետ, իսկ Փաշինյանի իշխանությունը հրաման էր իջեցրել ՀՀ ԶՈՒ-ին,  Արցախի ՊԲ-ին՝ չթիրախավորել Ադրբեջանի կամ այնտեղի օտարերկրյա ենթակառուցվածքները:

Ինչ վերաբերում է տավուշյան մարտերի հետ կապված Աբդուլլահ Աղարի պնդմանը, թե «ռազմական գործողությունները տեղի էին ունենում կասպյան էներգետիկ ռեսուրսների` համաշխարհային շուկաներ մատակարարումն ապահովող ենթակառուցվածքային օբյեկտների հարևանությամբ», հիշեցնենք դեռ 4 տարի առաջ «Ադրբեջանը զգուշացնում է՝ Տավուշի ուղղությունն իր համար ռազմավարական նշանակություն ունի, Կրեմլն իր նպատակներն ունի» վերտառությամբ հրապարակված մեր հոդվածը, երբ Տավուշի տարբեր հատվածներում ռուսական ուղեկալներ էին տեղադրվում, և հատկապես  Այգեպարի հատվածում  կառուցվում էր մոդուլային ավան, որոնք այլևս չկան:

Իսկ այդ ժամանակ ադրբեջանական ԶԼՄ-ները հատկապես Այգեպարի հատվածում ռուսական ռազմական օբյեկտի կառուցման փաստին էին ուշադրություն դարձրել:

Եվ հաշվի առնելով հայաստանյան լրատվամիջոցների այն տեղեկությունները, որ շինարարություն է ընթանում Այգեպար գյուղի մոտ գտնվող նախկին օդանավակայանի տարածքում, որտեղ խորհրդային տարիներին Յակ-40 օդանավի թռիչքուղին էր, ադրբեջանական կողմը եկել էր հետևյալ եզրահանգման՝ ռազմական նշանակության ինչ-որ օբյեկտ է կառուցվում ռուսական կողմի կարիքների համար:

Ի դեպ, Այգեպար գյուղն ադրբեջանական Ալիբեյլիից 1 կիլոմետրի վրա է գտնվում:

Մասնավորապես, Caliber.az-ը ենթադրել էր, որ նախկին օդանավակայանի տարածքում կառուցվող ռուսական օբյեկտը հնարավոր է ունենա թռիչքուղի, եթե ոչ՝ ավիաբազա:

Ինչի՞ էր սրանով պատրաստվում Կրեմլը, ըստ ադրբեջանական լրատվամիջոցի,  մի քանի վարկած էր առաջ քաշել: Օրինակ, հնարավոր է՝ Արցախում խաղաղապահ առաքելության ժամկետի ավարտից հետո ՌԴ-ն իր այդ խաղաղապահ կոնտինգենտը տեղափոխի Հայաստան:

«Միամտություն կլինի կարծել, որ մանդատի ժամկետի ավարտից հետո Ռուսաստանը կլքի Հարավային Կովկասը»,- նշել էր ադրբեջանական կայքը:

Երկրորդ՝ վերլուծության հեղինակը նշել էր, որ Տավուշում, մասնավորապես՝ Այգեպարի հատվածում ռուսական օբյեկտի առկայությունը կարող է ազդեցության հզոր գործիք դառնալ Երևանի և Ադրբեջանի վրա: Վերջինը ՌԴ-ն կարող է օգտագործել, օրինակ, Արցախում ռուսական խաղաղապահ առաքելության ժամկետի երկարաձգման և Եվրոպա գազ մատակարարելու հարցերում, այսինքն, նպատակը մեկը չէ:

Մի բան հստակ է, ինչպես նշում էր Caliber.az-ը, չնայած 44-օրյա պատերազմում հայկական կողմի պարտությանը և ձախողմանը, Ադրբեջանի համար տավուշյան ուղղությունը պահպանում է իր ռազմավարական կարևոր նշանակությունը:

«ՀՀ պետական սահմանն այս տեղամասում «փակում» է հարաբերական նեղ երկաթուղային և ավտոմոբիլային միջանցքը դեպի Վրաստան, որը տնտեսական անվտանգության առումով կարևոր նշանակությունի ունի և՛ Ադրբեջանի, և՛ Վրաստանի համար: Այստեղով են անցնում նաև նավթային-գազային խողովակները, որոնք արդեն աշխարհաքաղաքական նշանակություն ունեն»,- փակագծեր էր բացվել  Caliber.az-ի ռեպորտաժում:

Թե ինչ փոխվեց Կրեմլի պլաններում և ինչու, եթե այդպիսիք կային, մի բան հստակ է՝ Ադրբեջանի համար Տավուշը ռազմավարական լուրջ նշանակություն ունի, և Բաքվի պայմաններով սահմանազատման և սահմանագծման գործընթացի շարունակությունը Հայաստանին կանգնեցնելու  է անվտանգային՝ ռազմական, տնտեսական, լոգիստիկ լուրջ մարտահրավերների առաջ:

—