Անհետ կորածների հարազատները պահանջում են հրապարակել զեկույցը

Անհետ կորած զինծառայողների հարազատները այսօր՝ հոկտեմբերի 6-ին, դիմում են փոխանցել Ազգային ժողովի ղեկավարությանը։ Նրանք պահանջում են հանրայնացնել 44-օրյա պատերազմի հարցով քննիչ հանձնաժողովի զեկույցը, որը մինչ օրս չի հրապարակվել։


Քաղաքացիական ակտիվիստ Միքայել Մարգարյանը լրագրողների հետ զրույցում նշեց. «Ինչպես հայտնի է, անցած տարի այդ զեկույցը գաղտնիացվել է։ Այժմ նոր Ազգային ժողովից պահանջում ենք, որ կազմակերպվեն հանրային լսումներ և զեկույցը հանրայնացվի։ Սա մեր հիմնական պահանջն է։ Նախորդ գումարման Ազգային ժողովը պատշաճ ուշադրություն չդարձրեց այս հարցին, իսկ ԱԺ նախագահ Ալեն Սիմոնյանն անձամբ արգելք էր դրել դրա հրապարակմանը՝ չունենալով դրա իրավունքը։


Մենք հինգ նամակ ենք ուղարկել Ազգային ժողովի նոր նախագահին, անվտանգության նորաստեղծ հանձնաժողովի նախագահ Վիլեն Գաբրիելյանին և խմբակցությունների ղեկավարներին։ Հուսով ենք, որ նոր Ազգային ժողովը կգնահատի նախորդ գումարման վերաբերմունքը այս հարցում և կորոշի հանրայնացնել զեկույցը՝ ժողովրդին ճշմարտությունը հայտնելու համար։ Դրանից հետո կհասկանանք, թե ինչու է նախորդ Ազգային ժողովում այդպես վարվել, ինչու բոլորին խոստացել են, որ այն կլինի հանրային, սակայն մինչ օրս այդպես չի եղել։


ՔՊ-ին դիմելը ձևական բնույթ է կրում։ Հիմնական ակնկալիքը ընդդիմությունից և ողջամտությունից է։ Հնարավոր է՝ իշխանությունը մի օր ասի՝ «լավ, գուցե դա վտանգավոր էր վերընտրվելու համար», և որոշ չափով ճշմարտությունը բացահայտի։ Այդ դեպքում մենք կիմանանք, թե ինչու է սկսվել պատերազմը, ինչու է այն ընթացել այդպես, և ինչու մինչ օրս շարունակում ենք կրել դրա հետևանքները»։

—

Եկեղեցու հարցով ԱԺ քննիչ հանձնաժողովը ակնհայտ հակասահմանադրական է

Եկեղեցու հարցով Ազգային ժողովում ձևավորված քննիչ հանձնաժողովը հակասահմանադրական է, իսկ դրա հիմքում դրված զեկույցը փաստերի փոխարեն հիմնականում մամուլի հրապարակումներ է պարունակում։ Այս մասին հայտարարել է ԱԺ ընդդիմադիր պատգամավոր, փոխնախագահ Արամ Վարդևանյանը։


Նրա խոսքով՝ Ազգային ժողովը սահմանադրական լիազորություն չունի միջամտելու Մայր Աթոռի գործունեությանը։ Վարդևանյանը նշել է, որ այն փաստարկը, թե խորհրդարանը կարող է նման հանձնաժողով ստեղծել պարզապես այն պատճառով, որ օրենքներն ընդունում է հենց Ազգային ժողովը, չի կարող հիմնավորում լինել։


«Եթե իրենց մեկնաբանությունն այն է, որ օրենք կա, իսկ հետևաբար Ազգային ժողովն է օրենք ընդունողը, այդ դեպքում, կներեք, Դատական օրենսգիրքը, Քրեական դատավարության օրենսգիրքը Ազգային ժողովն է ընդունել։ Հիմա կարո՞ղ ենք, օրինակ, կոնկրետ դատական ակտերին գնահատական տվող քննիչ հանձնաժողով ստեղծել։ Ոչ, որովհետև դա կնշանակի միջամտել դատական իշխանության գործունեությանը»,– ասել է նա։


Վարդևանյանի գնահատմամբ՝ նույն տրամաբանությունը պետք է կիրառվի նաև եկեղեցու դեպքում։ Նա հանձնաժողովը անվանել է «ակնհայտ հակասահմանադրական» և նշել, որ Ազգային ժողովի նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանը, իր կարծիքով, պարտավոր էր վերադարձնել հանձնաժողով ստեղծելու վերաբերյալ դիմումը։ «Ազգային ժողովի կանոնակարգը հստակ նախատեսում է, այնպես չէ, որ ցանկացած քննիչ հանձնաժողով կարող ես ստեղծել և վերջ։ Պետք է վերադարձներ, չի վերադարձրել, չի կատարել իր պարտականությունը»,– ասել է ընդդիմադիր պատգամավորը։ Վարդևանյանը նաև քննադատել է հանձնաժողովի շրջանակում ներկայացված զեկույցը՝ պնդելով, որ դրանում փաստերի փոխարեն օգտագործվել են մամուլի հրապարակումներ։


Նրա խոսքով՝ պատգամավորը պետք է խոսի իր իրավասության շրջանակում, մինչդեռ ՔՊ-ն, իր գնահատմամբ, փորձում է խորհրդարանի իրավասությունից դուրս գտնվող երևույթ քննարկման առարկա դարձնել։ «Մենք հիմա՝ ես այստեղ կանգնած եմ որպես Ազգային ժողովի պատգամավոր։ Ազգային ժողովի պատգամավորը ոչ թե պետք է խոսի սուբյեկտիվ իր ընկալումների մասին, այլ պետք է խոսի իր իրավասության շրջանակի մասին։ Հիմա պատկերացրեք՝ ՔՊ-ն դա է անում․ իր իրավասությունից դուրս գտնվող երևույթ է փորձում բարձրաձայնել։ Ավելին՝ մի երևույթ, որը հակասահմանադրական է, որը մեր ազգային ինքնության տեսանկյունից, մեղմ ասած, անընդունելի է»,– նշել է նա։


Անդրադառնալով համապատասխան զեկույցին՝ Վարդևանյանը ենթադրել է, որ դրա հեղինակը կարող է լինել ՔՊ-ական պատգամավոր Տարոն Չախոյանը։ Միաժամանակ նա կասկածի տակ է դրել զեկույցում ներկայացված նյութերի ապացուցողական արժեքը։ «Այդ զեկույց կոչված, չակերտներում, փաստաթղթում բացառապես մամուլի հրապարակումներ են»,– ասել է նա՝ ընդգծելով, որ մամուլի հրապարակումը և փաստը նույնը չեն։ Վարդևանյանը որպես օրինակ նշել է իրավիճակ, երբ պատգամավորը կարող է որևէ լրատվամիջոցի հրապարակմանը հղում անել և դրա հիման վրա հայտարարել, թե փաստեր ունի։ Նրա խոսքով՝ այդ դեպքում առաջին հարցը պետք է լինի՝ արդյոք տվյալ նյութը ինքնին փաստ է, թե պարզապես մամուլի հրապարակում։


Նա նաև նշել է, որ նույն հրապարակումների հիման վրա կարելի է գտնել այլ նյութեր, որոնք կարող են տրամագծորեն տարբեր իրավական գնահատականներ պարունակել։  «Մի բան է փաստ, մի բան է մամուլի հրապարակում։ Եթե ուզում ենք այդ տրամաբանությունը վերցնել, այդպես շարժենք», – եզրափակել է Վարդևանյանը։

—

ՀԲ-ն կշարունակի աջակցել ՀՀ գյուղատնտեսության ռազմավարական բարեփոխումներին

 


ՀՀ էկոնոմիկայի նախարարի տեղակալ Արման Խոջոյանն ընդունել է Համաշխարհային բանկի՝ Եվրոպայի և Կենտրոնական Ասիայի տարածաշրջանում գյուղատնտեսության և պարենի ղեկավար Հոլգեր Կրեյի գլխավորած պատվիրակությանը։ 


Հանդիպման սկզբում Արման Խոջոյանը բարձր է գնահատել Համաշխարհային բանկի և Հայաստանի միջև ձևավորված արդյունավետ գործընկերությունը։ Այնուհետև կողմերը քննարկել են ագրոպարենային ոլորտում համատեղ ծրագրերի ընթացքն ու հետագա ընդլայնման հեռանկարները։


Նախարարի տեղակալը հյուրերին ներկայացրել է ՀՀ կառավարության 2026–2031 թվականների ծրագրով նախանշված տնտեսական զարգացման առաջնահերթություններն ու դրանց իրականացման հիմնական ուղղությունները։


Արման Խոջոյանը նշել է, որ ՀՀ կառավարությունը որդեգրել է արդյունավետ գյուղատնտեսության զարգացման, մրցունակ և բարձրարժեք ապրանքների արտադրության, ինչպես նաև տեխնոլոգիապես հագեցած և ժամանակակից գյուղատնտեսական համակարգի ձևավորման քաղաքականություն։


Երկկողմ կարևորվել է «խելացի», կլիմայակայուն գյուղատնտեսության զարգացումը, հողային ու ջրային ռեսուրսների արդյունավետ կառավարումը, ինչպես նաև պարենային համակարգերի հզորացումը։


Իր հերթին Հոլգեր Կրեյը վերահաստատել է Համաշխարհային բանկի պատրաստակամությունը՝ շարունակելու աջակցությունը Հայաստանի գյուղատնտեսության ոլորտի ռազմավարական բարեփոխումներին։ Նա բարձր է գնահատել իրականացվող աշխատանքների դինամիկան և ընդգծել ագրոպարենային արժեշղթաների հզորացման ու տեղական արտադրանքի մրցունակության բարձրացման կարևորությունը։


Հանդիպման ավարտին պայմանավորվածություն է ձեռք բերվել ակտիվորեն շարունակել Համաշխարհային բանկի հետ համագործակցությունը՝ փոխադարձ հետաքրքրություն ներկայացնող ուղղություններով համատեղ աշխատանքների խորացման, առկա ծրագրերի արդյունավետ իրականացման և նոր նախաձեռնությունների առաջմղման նպատակով։

—

Ստամբուլում 15-ամյա աղջիկը դանակահարել է մի քանի աշակերտուհիների

 


Ստամբուլի արևմուտքում դպրոցական աղջիկը դանակահարել է առնվազն հինգ աշակերտուհու. բոլոր տուժածները տեղափոխվել են հիվանդանոց։


«Երեքշաբթի օրը՝ ժամը 08:40-ին, Բաշաքշեհիր շրջանի միջնակարգ դպրոցներից մեկում տեղի ունեցած վեճի հետևանքով հինգ աշակերտ է տուժել։ Վիրավորները հոսպիտալացվել են»,— հայտնել է Ստամբուլի նահանգապետարանը։


Դեպքի առթիվ նախաքննություն է սկսվել։


Yeni Şafak պարբերականի փոխանցմամբ՝ մեկ այլ դպրոցի 15-ամյա աշակերտուհի դանակի հարվածներ է հասցրել մի քանի աշակերտուհիների։ Հարձակվողին տեղում ձերբակալել է դպրոցի անվտանգության աշխատակիցը։


Թուրքիայի դպրոցներում անվտանգության միջոցառումները խստացվել էին դեռ ապրիլին, երբ Քահրամանմարաշում 8-րդ դասարանցին կրակ էր բացել դպրոցում։ Այդ ողբերգության հետևանքով զոհվել էր 9 մարդ, այդ թվում՝ 8 աշակերտ, ևս 13-ը վիրավորվել էին։

—

Վարդան Ղուկասյանը արդարացվել է դատարանում խուլիգանություն անելու մեղադրանքով

Դատավոր Վահե Ջիվանյանի դատավճռով Գյումրու նախկին քաղաքապետ Վարդան Ղուկասյանն արդարացվեց։ Այս տեղեկությունը հայտնել է փաստաբան Արամայիս Հայրապետյանը։


Հիշեցնենք, որ 2025 թվականին Հակակոռուպցիոն դատարանում ընթացող դատավարության ավարտին Վարդան և Սպարտակ Ղուկասյանները կոպիտ արտահայտություններ արեցին իրենց կաշառքի մեջ մեղադրողների հասցեին:


Դեպքից հետո նրանց մեղադրանք էր առաջադրվել այն բանի համար, որ նրանք մի խումբ անձնաց հետ, տեղեկատվական և հաղորդակցական տեխնոլոգիաներն օգտագործելով կատարել են խուլիգանություն:


Փաստաբանը նշել է, որ Սպարտակ Ղուկասյանին մեղսագրվող հոդվածը վերաորակվել է։ Ստացվում է, որ այս գործով արդարացվել է միայն Վարդան Ղուկասյանը։

—

Լիտվայի խորհրդարանը քվեարկել է միջուկային զենքի տեղակայման արգելքից հրաժարվել

Լիտվայի խորհրդարանը քվեարկել է երկրի տարածքում միջուկային զենք տեղակայելու արգելքից հրաժարվելու օգտին։ Որոշումն ուժի մեջ մտնելու համար անհրաժեշտ է երկրորդ քվեարկություն, որը տեղի կունենա երեք ամիս անց։


Լիտվայում միջուկային զենքի տեղաբաշխումն արգելող սահմանադրական հոդվածի չեղարկմանը լիագումար նիստում կողմ է քվեարկել 106 պատգամավոր, 6-ը ձեռնպահ են մնացել, իսկ 18-ը՝ դեմ։


«Միջուկային զենքի տեղակայման արգելքից հրաժարվելը վերացնում է անվտանգության ոլորտի այն իրավական սահմանափակումները, որոնք մեզ տարբերում էին ԵՄ և ՆԱՏՕ-ի մյուս երկրներից»,— հայտարարել է Սեյմի նախագահ Յուոզաս Օլեկասը։


Սեյմի որոշմամբ նախատեսվում է Սահմանադրությունից հանել 137-րդ հոդվածը, որն արգելում է Լիտվայի տարածքում զանգվածային ոչնչացման, այդ թվում՝ միջուկային զենքի տեղակայումը։ Նույն հոդվածով արգելվում է նաև օտարերկրյա ռազմաբազաների առկայությունը։ Մինչդեռ Վիլնյուսն այժմ փորձում է հասնել նրան, որ ԱՄՆ-ն իր տարածքում նման ռազմաբազա տեղակայի։


Սահմանադրական փոփոխություններն ընդունելու համար Սեյմը պետք է քվեարկի երկու անգամ՝ երեքամսյա ընդմիջումով։ Նորամուծությունը պետք է ստանա որակյալ մեծամասնության աջակցությունը (141 պատգամավորից առնվազն 94-ի կողմ ձայնը)։ Երկրորդ քվեարկությունը նախատեսված է հունվարի 12-ին։

—

Ստորագրվել է Հայաստանի ու Լիտվայի ՊՆ-երի միջև համագործակցության 2027-ի ծրագիր

ՀՀ ՊՆ վարչական համալիրում տեղի են ունեցել Հայաստան-Լիտվա երկկողմ պաշտպանական խորհրդակցությունները։ 


Քննարկվել են պաշտպանության ոլորտում Հայաստանի և Լիտվայի միջև համագործակցության ընթացքին և հեռանկարներին վերաբերող հարցեր։ Ամփոփվել են 2026 թվականին կատարված աշխատանքներն ու առաջիկա անելիքները։


ՊՆ պաշտպանական քաղաքականության և միջազգային համագործակցության վարչության պետ Լևոն Այվազյանը գործընկերներին է ներկայացրել ԶՈՒ կերպափոխման ընթացքը։


Խորհրդակցությունների ավարտին Լևոն Այվազյանը և Լիտվայի ազգային պաշտպանության նախարարության միջազգային հարաբերությունների և գործողությունների խմբի ղեկավար Գաբիա Դամալակայտեն ստորագրել են Հայաստանի ու Լիտվայի պաշտպանության նախարարությունների միջև համագործակցության 2027 թվականի ծրագիրը։

—

IALA to Feature ‘Authorship Against Authority: Crafting Insurgencies with Sar

The International Armenian Literary Alliance and Mizna will launch the fifth installment of the Sarkisian Workshop Series: “Authorship Against Authority: Crafting Insurgencies with Sarah Aziza.” The virtual workshop will take place on October 18, 2026, at 9 a.m. PST. Click here to purchase tickets.

In what ways are our writing practices captive to disciplines of legitimacy and legibility? How do our craft choices reflect internalized hierarchies of acceptable experiences, languages, and points of view? Are established practices of “good writing” and “credibility” actually forms of silencing? What would we excavate, what would we liberate, if we rebelled against the tyrannies of “correctness” “civility” and “fact”?

Workshop participants will consider cultural conventions around “authority” in authorship, and consider how they might subvert these to create new, insurgent forms. They will ponder the ways erasure may be enacted not only in silence, but in language—and dare to consider what we have left unsaid. They will return to the body, the intuitive, and the non-verbal as frontiers where they might discover their writing again, anew.

Sarah Aziza (she/هي) is a Palestinian American writer, translator, and artist with roots in ‘Ibdis and Deir al-Balah, Gaza. She is the author of “The Hollow Half,” published in April 2025. Winner of the Palestine Book Award, Anisfield-Wolf Book Award, the Brooklyn Public Library Book Prize, Arab American Book Award Honorable Mention, and a Lambda Literary Award finalist, “The Hollow Half” is a genre-bending work of memoir, lyricism, and oral history exploring the intertwined legacies of diaspora, colonialism, and the American dream.

Sarah’s award-winning journalism, poetry, essays, and experimental nonfiction have appeared in “The New Yorker,” “The Paris Review,” “Best American Essays,” “The Baffler, Harper’s Magazine,” “Mizna,” “The Guardian,” and “The Nation,” among other publications as well as numerous translations. The recipient of fellowships from Fulbright, MacDowell, United States Artists, the Asian American Writers Workshop, Tin House Writers’ Workshop, and numerous grants from the Pulitzer Center for Crisis Reporting, she has lived and worked throughout Southwest Asia and North Africa. She currently lives on unceded Canarsie and Munsee Lenape land where she makes, learns and works towards liberation for Palestine and beyond.

Recommended reads for the worship include:

  • “Notes on Craft: Writing in the Hour of Genocide,” by Fargo Tbakhi
  • “Perfect Victims,” by Mohammed el-Kurd
  • “Two Poems from Nima Hasan,” translated by Huda Fakhreddine
  • “Prologue for Now – Gaza,” by Dionne Brand
  • “The Hollow Half,” by Sarah Aziza
  • “As We Have Always Done: Indigenous Freedom Through Radical Resistance,” by Leanne Betasomake Simpson
  • “I Am Not Your Translator,” by Fady Joudah
  • “The Uses of the Erotic: The Erotic as Power,” by Audre Lorde
  • Interview with Dionne Brand (Between the Covers Podcast)
  • “Can You,” by Jorie Graham, featured in “To 2040”
  • “Minor Detail,” by Adania Shibli, translated by Elisabeth Jaquette

“The Sarkisian Workshop Series 2026: Can Storytelling Save Us?” is brought to you by IALA and Mizna. Funded by the Sarkisian Foundation for the Arts and Engineering, the series offers six writing workshops that include literary analysis and generative writing exercises. Designed to bring together writers from diverse backgrounds, these workshops encourage writers to engage with the pressing issues of our time.

Explore the full series and read along with it by purchasing titles at IALA’s Bookshop.org storefront.

—

New Book Published on ‘Photographic Collective Biography’ of Musa Dagh Immigr

NORTHRIDGE, Calif. — Prof. Vahram Shemmassian, Director of the Armenian Studies Program at California State University, Northridge, has published a new book, titled “Armenian Immigrants from Musa Dagh in the United States: A Photographic Collective Biography” (Yerevan, 2026).  Its cover design and layout is the work of Lusine Matevosyan. 

This album, in a way, is a birthday gift to the American people on the occasion of the 250th anniversary of United States Independence. The idea of publishing an illustrated volume about Armenians who emigrated from Musa Dagh to the United States before, during, and after World War I was born out of a concern that they would be forgotten with the passage of time.

 In fact, they were already forsaken, when Dr. Shemmassian decided to trace their lives in the New World.  It was not an easy task as there were not any published sources dealing with the topic. This fact compelled him to obtain information by other means: correspondence, interviews, seeking family collections, revealing manuscript memoirs and autobiographies, researching newspapers, etc.  In the process, he discovered numerous pictures not seen before.

The several hundred vintage photographs and ephemera in the author’s possession reminded him that they deserved a separate treatment, hence this album that weaves the immigrants’ collective biography through visible evidence. 

In addition to an introductory essay, the 200-page book includes various sections dealing with early immigrants, families, individuals, children, social life, rug and silk business, celebration of the 1915 Musa Dagh resistance to the Genocide, soldiers in the US Army, and embroidery that Musa Dagh women carried with them—some as dowry items—and/or produced in America.  For inquiries, contact the author at [email protected].

—

Asbarez: Soghomonian Family Continues Strong Support For ARS Programs

The members of the Soghomonian family

The Armenian Relief Society Central Executive Board announced that members of the Soghomonian family—Mr. and Mrs. Zohrab and Hasmig Tejirian, Mr. and Mrs. Harout and Lena Soghomonian, and Mr. and Mrs. Jirair and Houri Zakarian, together with their children— have made a generous commitment to sponsor 160 children through the ARS “Children of Fallen Heroes” program, which the family formally conveyed to the ARS Central Executive Board.

This remarkable contribution is yet another _expression_ of the Soghomonian family’s longstanding commitment to supporting the programs and mission of the Armenian Relief Society. Their continued generosity is a testament to their deep sense of national responsibility, their unwavering dedication to the Armenian people, and their strong belief in the humanitarian mission of the ARS.

“The ARS Central Executive Board extends its deepest and heartfelt gratitude to the Soghomonian family for their continued generosity and steadfast support. May God bless the Soghomonian family and their loved ones and reward their kindness and generosity many times over,” said a statement from the organization.

The ARS “Sponsor a Child” Program was initially founded in 1992 in response to the urgent need to support children who had become orphans due to both the Spitak earthquake and the Artsakh Liberation War. An annual stipend is provided to alleviate the financial challenges faced by the families caring for these children. After the 2020 Artsakh War concluded, the CEB reviewed and renamed the program “Children of Fallen Heroes.” Under this revised program, an annual stipend of $330 is allocated for the sponsorship of each child.

—