It is appropriate and correct, I welcome the action taken by the CP

October 29, 2026

Nikol Pashinyan announced today that he supports and welcomes the “Civil Agreement” faction after the fight that took place in the National Assembly.

“I condemn the violence, but I support the measures taken by the CP today. If someone is in the opposition, it does not mean that he should be insolent,” he announced during the briefing held after the session of the RA government.

Pashinyan put all the responsibility for what happened on the opposition.

“With the chair, what it is with is adequate and correct,” he said, referring to NA Vice President Vahagn Aleksanyan’s throwing of one of the NA armchairs in the direction of the opposition deputy.

—

Ամիսներով մեր ներվերը ուտող մարդիկ կերան բերնին. քցել եք դուք էս ժողովրդին, Ա

Հոկտեմբեր 29, 2026

«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը կարծում է, որ այն, ինչ այսօր տեղի ունեցավ խորհրդարանում, տղայական, հայկական նորմալ կռիվ էր։ Նա այդ մասին հայտարարեց ԱԺ–ում ելույթի ժամանակ` անդրադառնալով ԱԺ նախագահ Ռուբեն Ռուբինյանի խոսքերին, թե պատճառը «Ուժեղ Հայաստանի» պատգամավորներն էին։

Այսօր Ազգային ժողովում իր ելույթի ժամանակ ՔՊ–ական պատգամավոր Տարոն Չախոյանը վիրավորեց ընդդիմադիրներին, մասնավորապես՝ «Հայաստան» խմբակցության անդամ Մեսրոպ Մանուկյանին՝ նրան անվանելով «տուշոնկա գողացող Մանվելի օգնական», ապա նաև սադրեց «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանին՝ անդրադառնալով նրա ընտանիքի անդամներին, ինչից հետո իրավիճակը դահլիճում լարվեց, վեճը վերածվեց բռունցքներով ծեծկռտուքի։

«Չեն կարող իշխանության խմբակցության ներկայացուցչները գալ, ամբիոնից ինչ ուզում են՝ ասեն, իսկ ընդդիմադիրները լուռ նստեն, լսեն, ու ոչ մի արձագանք չլինի։ Այսօր այն, ինչ տեղի ունեցավ, պառլամենտարիզմի սովորական պրոցես է։ Մարդիկ, որոնք ունեն տարբեր հայացքներ, կարող են ունենալ կոնֆլիկտ, ու այն մարդիկ, որոնք մեր ներվերը սղոցում էին այստեղ, բերնին կերան ու վատ կերան»,- հայտարարեց Կարապետյանը։

Ինչ վերաբերում է կոռուպցիային, Կարապետյանը շեշտեց՝ իր ընտանիքին որևէ մեկը չի կարող մեղադրել կոռուպցիայի և թալանի մեջ, քանի որ իրենք տասնամյակներով միլիոնավոր դոլարներ են բերել մեր երկիր։

Կարապետյանն իր ելույթում հասցրեց խոսել նաև TRIPP-ի մասին՝ հիշեցնելով ՀՀ արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար Արարատ Միրզոյանի հայտարարությանը, թե TRIPP-ը կարող է իրագործվել մինչև խաղաղության պայմանագրի ստորագրումը։

«Դուք մեր ժողովրդին եք քցել, Ալիևն էլ ձեզ է քցել։ Ոչ մեկը չասաց, որ խաղաղությունն ու TRIPP-ն իրար հետ կարող են լինել։ Անխոչընդոտ ճանապարհը վերցնում է, դրա արդյունքում մենք չենք ստանում խաղաղություն, էն ձեր ցույց տված սրտիկները»,- նշեց Կարապետյանը։

—

Այ տղա, քեզ պառլամենտում անգամ Արտաշես Գեղամյանն է «քյnթակել», դու սուս փուս

Հոկտեմբեր 29, 2026

Այ տղա, քեզ պառլամենտում անգամ Արտաշես Գեղամյանն է «քյnթակել», դու սուս փուս կուլ ես տվել. տո լավ էլ ուժեղ իրենց պահեցին, հաստատ քեզնից հազարապատիկ: Գրել է ՀԱԿ փոխնախագահ, վարչապետի թեկնածու Լևոն Զուրաբյանը։

«Ալիևյան օմոնը հայաստանի խորհրդարանում: Փաշինյանը`տեսնելով, որ ալիևյան սահմանադրությունը չանցկացնելու հարցում ընդդիմություն անդրդվելի է, տեսնելով, որ զանգվածային ձերբակալությունները, սարքած գործերը ոչ մի ազդեցությունյուն չեն ունենում, որոշել ա կոտրել ընդդիմադիրներին հենց Ազգային Ժողովում ֆիզիկական բիրտ ուժի կիրառմամբ:

Ռուբինյանի կողմից ընդմիջում չհայտարարելը և «Ենի Էրմենիստան» իշխող կուսակցության պատգամավորների կոորդինացված և ակնհայտաբար նախօրոք մշակված գործողությունները ցույց են տալիս, որ մենք գործ ունենք Հայաստանի խորհրդարանում ալիևյան ՕՄՈՆ-ի հատուկ գործողության հետ, որի նպատակն էր ընկճել ընդդիմությանը և ստանալ սահմանադրական հանրաքվեի համար անհրաժեշտ ձայները:

Բայց սրանց գյադայությունը ուղղակի նոր ռեկորդներ է սահմանում:

Շրջապատված ոստիկանությամբ, ԱԱԾ-ով, քննչական մարմիններով, բոլոր մակարդակների պետական ապարատով, ապօրինաբար օգտագործելով այդ բոլոր պետական մարմինների լծակները ընդդիմախոսներին զանվածաբար կալանավորելու, նրանց դեմ սարքած գործերով հալածանքներ իրականացնելու, իսկ որոշ դեպքերում անգամ արտադատարանական ֆիզիկական հաշվեհարդարներ կատարելու նպատակով, Փաշինյանը իրեն թույլ ա տալիս իջնել գյադայական հակապետական ցինիզմի մակարդակի:

Այ տղա, քեզ պառլամենտում անգամ Արտաշես Գեղամյանն ա քյոթակել, դու սուս փուս կուլ ես տվել: Հիմա փոխանակ դատապարտեիր բռնությունը խորհրդարանում, ախրաննիկների հետևում պատսպարված` հլա մի հատ էլ հիանում ես ժողովրդավարական ազատությունների վրա քո խունվեյբինների գործած հարձակումով:

Տո լավ էլ ուժեղ իրենց պահեցին, հաստատ քեզնից հազարապատիկ»,- նշել է նա:

Հիշեցնենք, որ Փաշինյանը գրել էր, «Ես գիտեի, գոնե, ֆիզիկապես են ուժեղ: Փաստորեն՝ չէ»:

—

Պատահական չէ, որ այսօր հրապարակվեց նաև հաջորդ սպառնալիքը․ Երևի ամբոխի առջև կբ

Հոկտեմբեր 29, 2026

Իրավագիտության դոկտոր, պրոֆեսոր, իրավաբան Արթուր Ղամբարյանը գրում է․

«Զարմանալի չէ, որ վարչապետը ուղղակի արդարացնում է քաղաքական մարմնում բռնությունը: Պարզապես այսօրվա դեպքերը պետք է ընկալել նոր Սահմանադրություն ընդունելու գործընթացում ընդդիմության կամքը կոտրելու, նրանց ահաբեկելու և կողմ քվեարկելուն հարկադրելու նախապատրաստական քայլերի համատեքստում:

Պատահական չէ, որ այսօր հրապարակվեց նաև հաջորդ սպառնալիքը` եթե ընդդիմությունը սահմանադրական հանրաքվեին կողմ չքվեարկի, ապա իշխանությունը ԱԺ դիմաց կկազմակերպի ցույցեր։ Երևի ամբոխի առջև կբացվեն նաև ԱԺ «երկաթե վարագույրները»»:

—

RFE/RL – Ailing Ex-Minister’s Arrest Extended

հոկտեմբեր 29, 2026
Armenia – Former Finance Minister Gagik Khachatrian stands trial in Yerevan, September 10, 2026.

A Yerevan court extended on Thursday by two months the arrest of Gagik Khachatrian, a seriously ill former finance minister and tax chief who has long been standing trial on corruption charges denied by him.

Khachatrian headed Armenia’s State Revenue Committee (SRC) from 2008-2014 and served as finance minister from 2014-2016. He was first indicted in 2019, arrested in 2020 and freed on bail the following year.

The 70-year-old, who suffers from a serious spinal condition, was arrested again on September 1 after investigators brought more corruption charges against him. A video of the arrest released by his lawyers showed him groaning in pain while being placed by National Security Service (NSS) officers onto a stretcher. He has since attended court hearings lying on a gurney.

The lawyers have decried what they see as inhuman treatment of their client. Law-enforcement authorities deny that he is too sick to be held in detention. Prime Minister Nikol Pashinian has likewise cast doubt on the gravity of Khachatrian’s disease.

One of the lawyers, Yerem Sargsian, criticized the court’s decision to let the authorities keep Khachatrian under arrest. He said that the ex-minister lacks adequate medical care in prison.

“At the very least, it should have been house arrest because his sole objective is to be able to receive medical treatment, to have care provided by his family members, visits by doctors and the ability to exercise so that some of his muscle strength can be regained and the pressure sores can heal,” Sargsian told reporters.

Armenia – Former Finance Minister Gagik Khachatrian is brought to a court in Yerevan, September 2, 2026.

Khachatrian was dogged by corruption allegations throughout his tenure, with critics accusing him of using his position to become one of Armenia’s richest men. They pointed to his family’s extensive business interests that include one of the country’s three main telecommunication operators and a shopping mall. Khachatrian denied ownership of these and other businesses, saying that they belong to his two sons and other relatives.

The Investigative Committee also searched Khachatrian’s villa on September 1, confiscating luxury watches, jewelry items and some 70 paintings which it then deposited with Armenia’s National Art Gallery for safekeeping. The state museum controversially exhibited them for several days later in September.

Khachatrian’s lawyers condemned the exhibition, opened by the head of the Investigative Committee as well as Armenia’s prosecutor-general and education minister, as a gross violation of his property rights. They argued that Khachatrian has not yet been convicted of any crimes.

—

Pashinian Vows Stronger Pressure On Armenian Opposition Over New Constitution

հոկտեմբեր 29, 2026

Armenia – Prime Minister Nikol Pashinian speaks during a news briefing in Yerevan, October 29, 2026.

Prime Minister Nikol Pashinian on Thursday threatened to generate “strong public pressure” on Armenia’s two main opposition groups and bar them from possible snap parliamentary elections if they continue to reject his draft of a new Armenia constitution demanded by Azerbaijan.

“If the opposition decides to vote against it, a political process will ensue,” Pashinian told reporters. “Something quite unusual will happen. Typically, it’s the opposition that holds protests in front of parliament. But this time, it might be the authorities who hold a protest.”

“If this scenario also fails, we will head to snap elections on the condition that there is a 100 percent guarantee that the current parliamentary opposition will not be in the next parliament,” he said.

The draft constitution needs to be backed by at least two-third of the Armenian parliament’s deputies before it can be put on a referendum. The opposition Strong Armenia and Hayastan alliances represented in the National Assembly have repeatedly said that none of their deputies will vote for the still unpublicized document which they believe is imposed on Armenia by Baku.

Their representatives did not immediately react to Pashinian’s latest threats. A senior Strong Armenia lawmaker, Aram Vartevanian, insisted instead that Baku would hardly sign a peace treaty with Yerevan even if Pashinian were to succeed in enacting the new constitution.

During the Armenian government’s question-and-answer session in the parliament on Wednesday, Vartevanian asked Pashinian and Foreign Minister Ararat Mirzoyan whether they can guarantee that the change of the constitution is indeed the last remaining Azerbaijani precondition.

“I don’t have an answer to that question today because that answer lies beyond Armenia’s sovereign territory and the Armenian government’s powers,” Pashinian replied, hinting at Azerbaijan’s leadership. “When I get the answer to that question I will come out and make clear whether or not I guarantee that.”

The premier claimed on Thursday that the very fact that Strong Armenia is inquiring about such a guarantee indicates a softening of its opposition to the new constitution. He said it also reduces the likelihood of fresh general elections threatened by him last week. Strong Armenia and Hayastan said on October 23 that they are undaunted by his threats.

—

RFE/RL – Armenian PM Praises Loyalists After Parliament Brawl

հոկտեմբեր 29, 2026

Armenia – Opposition and pro-government deputies brawl in the Armenian parliament, Yerevan, October 29, 2026.

Prime Minister Nikol Pashinian praised lawmakers from his Civil Contract party and mocked their opposition colleagues after they brawled on the Armenian parliament floor on Thursday.

The several dozen men spent about 30 minutes punching and kicking each other during a session of the National Assembly. Some of them were visibly injured as a result. Vahagn Aleksanian, a parliament vice-speaker, threw a chair at deputies representing the main opposition Strong Armenia party.

Ruben Rubinian, the parliament speaker also affiliated with Civil Contract, was in no rush to interrupt the session despite the ugly scenes.

“I will deliberately not interrupt the session so that everyone can see all of this,” he said. “The session will continue. You decide if there is going to be a brawl or not? Either disperse or take your seats.”

The brawl only intensified, leading Rubinian to eventually call a break and order security guards into the auditorium. It then continued in the parliament lobby.

“I thought they [opposition deputies] were at least physically strong. Turns out they aren’t,” Pashinian scoffed in a social media post shortly afterwards.

He explicitly defended his loyalists at a news briefing held later in the day.

“Whether with a chair or something else, [their behavior] was proportionate and right,” said Pashinian.

The violence broke out during a speech by Civil Contract’s Taron Chakhoyan, who previously served as a deputy chief of the prime ministers staff and headed a government agency regarded by the Armenian opposition as one of Pashinian’s key propaganda mouthpieces. Chakhoyan launched a scathing attack on Narek Karapetian, a nephew of billionaire Samvel Karapetian leading Strong Armenia’s parliamentary group, in response to opposition allegations about government corruption.

Armenia – Prime Minister Nikol Pashinian speaks during a news briefing in Yerevan, October 29, 2026.

“Mr. Karapetian, it’s not my fault that your entire extended family is involved in politics, including your uncle, your father and your cousin. The latter even tried to establish a ministry in our country. It’s not my fault that he wanted to create a ministry that would satisfy all women,” he said, provoking a furious reaction from Karapetian.

Representatives of Strong Armenia and the other parliamentary opposition force, the Hayastan bloc, accused the pro-government majority and Rubinian in particular of provoking the brawl.

“Ruben Rubinian bears full responsibility for what happened,” said Strong Armenia’s Marianna Ghahramanian. “He encouraged the instigator Taron Chakhoyan’s provocations and did not intervene in any way.”

“They came [to power] promising to fight against corruption, but now they themselves are mired in corruption from head to toe, which is why this is a very sensitive topic for them,” charged Anna Grigorian, Hayastan’s parliamentary leader.

Rubinian blamed Karapetian for the violence, saying that Chakhoyan “did not use a single offensive word in his speech.”

Brawls and scuffles on the parliament floor became a regular occurrence in Armenia after the 2018 “velvet revolution.” They had rarely happened in the past. Pashinian’s critics have for years accused him of encouraging pro-government lawmakers to physically assault oppositionists. The premier and his political allies deny that.

—

Թուրքական պետությունների կազմակերպության 13-րդ գագաթնաժողովը. ինստիտուցիոնալ

Հոկտեմբեր 29, 2026

Հոկտեմբերի 29-30-ին Անկարայում մեկնարկում է Թյուրքական պետությունների կազմակերպության (ԹՊԿ) արտգործնախարարների հանդիպումն ու 13-րդ գագաթնաժողովը։ Ադրբեջանի նախագահությունից Թուրքիայի նախագահությանն անցումը տեղի է ունենում մի փուլում, երբ Անկարան փորձում է ոչ միայն ամրապնդել իր ազդեցությունը թյուրքական պետությունների շրջանակում, այլև կազմակերպությանը հաղորդել ավելի մեծ միջազգային կշիռ՝ այն վերածելով քաղաքական, տնտեսական և տրանսպորտային փոխկապակցվածության առավել գործուն հարթակի։

Օրերս Թուրքիայի նախագահ Ռեջեփ Թայիբ Էրդողանը, խոսելով Թյուրքական պետությունների կազմակերպության 13-րդ գագաթնաժողովի մասին, վստահություն էր հայտնել, որ թյուրքական աշխարհի երկրները կպահպանեն միասնությունը նրանց միջև եղբայրական կապերը հակառակ դրանք խաթարելու փորձերի:

Նա նաև նշել էր, որ Թուրքիան չի ձգտում առճակատման այլ երկրների հետ, այլ մտադիր է պաշտպանել իր իրավունքներն ու շահերը Արևելյան Միջերկրականի ծովային գոտիներում։

Իսկ Թուրքիայի արտաքին գործերի նախարար Հաքան Ֆիդանը դեռևս սեպտեմբերին հայտարարել էր, որ թյուրքական աշխարհի օրակարգում առաջիկա շրջանում կարևոր հարցեր կան՝ ընդգծելով հոկտեմբերի 29-ին՝ արտգործնախարարների հանդիպման, իսկ հոկտեմբերի 30-ին՝ Անկարայում կայանալիք գագաթնաժողովի նշանակությունը։ Նախատեսվում է, որ Թուրքիան կազմակերպության նախագահությունը կստանձնի Ադրբեջանից։

Կարդացեք նաև

  • Հարբած ամուսին, մատանի… քաղաքական բռնարարների վերջին երեսպաշտությունը
  • Վազելու ես Մոսկվա՝ ասես՝ սխալվել եմ, ղալաթ եմ արել, ընկել եմ ուրիշների խելքի՞ն. էս ծեծկռտուքը սարքեցիր՝ փակե՞ս TRIPP-ի վտանգը. դու էլ որոշող չե՛ս. Արտակ Զաքարյան
  • Դա դարի դավաճանություն էր, աղետաբեր ճանապարհ․ Հայաստանում ադրբեջանական անկլավներ չկա՛ն․ Զավեն Գրիգորյան

Սեպտեմբերի 25-ին Նյու Յորքում ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայի շրջանակում կայացած արտգործնախարարների ոչ պաշտոնական հանդիպման ժամանակ ևս քննարկվել էին կազմակերպության միջազգային դերակատարության բարձրացման և ՄԱԿ-ի Գլխավոր ասամբլեայում դիտորդի կարգավիճակ ստանալու հարցերը։ Ուշագրավ է, որ գագաթնաժողովը տեղի է ունենում «Թյուրքական դարաշրջան. միասնություն լեզվով, մտքով և գործով» կարգախոսի ներքո:

Թուրքիայի համար ԹՊԿ-ն կարևոր է ոչ միայն լեզվական, մշակութային և պատմական ընդհանրությունների տեսանկյունից, այն նաև հնարավորություն է՝ ինստիտուցիոնալ հիմք ստեղծել Կենտրոնական Ասիայի պետությունների հետ հարաբերությունների խորացման համար։ Անկարայի հավակնությունները չեն սահմանափակվում կազմակերպության անդամ պետությունների միջև երկկողմ հարաբերություններով։ Հաքան Ֆիդանը սեպտեմբերին Նյու Յորքում շեշտել էր թյուրքական պետությունների՝ տարածաշրջանային և համաշխարհային մարտահրավերներին միասնական տեսլականով արձագանքելու անհրաժեշտությունը։

Թուրքիայի առաջադրած խնդիրներից է նաև կազմակերպության միջազգային տեսանելիության և ինստիտուցիոնալ կապերի ընդլայնումը։ Սա նշանակում է, որ նախագահության ընթացքում Անկարան կարող է փորձել ավելի գործնական բովանդակություն հաղորդել կազմակերպությանը՝ ընդլայնելով փոխկապակցվածությունը, համագործակցությունը բոլոր ոլորտներում:

Կարևոր է հաշվի առնել նաև առանցքային հանգամանքը, որ ԹՊԿ անդամ պետությունները չունեն բոլոր հարցերի շուրջ նույնական արտաքին քաղաքական դիրքորոշումներ՝ Կենտրոնական Ասիայի երկրները փորձում են վարել բազմավեկտոր քաղաքականություն՝ պահպանելով հարաբերությունները Ռուսաստանի, Չինաստանի, Թուրքիայի և արևմտյան պետությունների հետ։ Անկարայի նպատակը կազմակերպության բոլոր անդամների միասնական քաղաքական գիծ ձևավորելու հեռանկարն է: Հայաստանի համար այս զարգացումն ունի առանձնահատուկ նշանակություն։

Թուրք-ադրբեջանական ռազմավարական համագործակցությունը վերջին տարիներին դարձել է Հարավային Կովկասի կարևոր գործոններից մեկը։ Եթե Ադրբեջանը նախագահության ընթացքում շեշտադրում էր տրանսպորտային կապերի, տարանցիկ ենթակառուցվածքների և թյուրքական աշխարհի միասնականության խորացումը, ապա Թուրքիայի նախագահության պայմաններում հարցն այն է, թե ինչպես են այդ առաջնահերթությունները համադրվելու Անկարայի ավելի լայն տարածաշրջանային ծրագրերի հետ։ Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովը սեպտեմբերին ԹՊԿ շրջանակում ընդգծել էր տրանսպորտային կապերի և տարանցիկ ենթակառուցվածքների ամրապնդման անհրաժեշտությունը՝ դրանք դիտարկելով առևտրի, էներգետիկ համագործակցության ընդլայնման համատեքստում։

Այս ուղղությունը կարևոր է նաև Թուրքիայի համար, որի տարածաշրջանային քաղաքականության մեջ հաղորդակցությունների զարգացումն ունի աշխարհաքաղաքական նշանակություն։ Հարավային Կովկասում վերջին տարիներին Թուրքիայի ազդեցության ընդլայնման ֆոնին Հայաստանի համար էական նշանակություն ունեն այս զարգացումները:

Հայաստանի համար զգայուն է հաղորդակցությունների ապաշրջափակման շուրջ ձևավորվող օրակարգը։ Եթե հաղորդակցությունների հարցն առաջ է մղվում բացառապես թուրքական և ադրբեջանական ռազմավարական նպատակների իրականացման միջոցով, ապա Հայաստանի շահերը շարունակում են նսեմացվել մի շարք ուղղություններով:

Թուրքիայի ակտիվությունը թյուրքական պետությունների շրջանակում պետք է դիտարկել նաև ավելի լայն աշխարհաքաղաքական մրցակցության համատեքստում։ Կենտրոնական Ասիան կարևոր է ինչպես՝ Չինաստանի և Ռուսաստանի, այնպես էլ՝ Թուրքիայի և արևմտյան դերակատարների համար՝ էներգետիկ ռեսուրսների, առևտրային ուղիների, ենթակառուցվածքների տեսանկյունից։ Անկարան փորձում է ամրապնդել իր դիրքերը՝ օգտագործելով պատմամշակութային կապերը և տնտեսական համագործակցության հնարավորությունները։

Այս համատեքստում հատկապես ուշագրավ է Արևմուտքի դիրքորոշումը, որը մեծ մասամբ կողմ է Թյուրքական պետությունների կազմակերպության հարթակի և ազդեցության ընդլայնմանը։ Արևմտյան մայրաքաղաքներում ԹՊԿ-ն դիտարկվում է որպես Կենտրոնական Ասիայի երկրների ինտեգրման և Ռուսաստանից ու Չինաստանից տնտեսական ու քաղաքական կախվածության նվազեցման այլընտրանքային ուղի։ Հատկապես էներգետիկ և տրանսպորտային միջանցքների դիվերսիֆիկացման տեսանկյունից Արևմուտքը շահագրգռված է, որ Անկարան ամրապնդի իր դիրքերը տարածաշրջանում՝ որպես հավասարակշռող գործոն։ Արդյունքում, Թուրքիայի հավակնությունները և ԹՊԿ-ի ինստիտուցիոնալ հզորացումը ստանում են լուռ կամ բացահայտ աջակցություն արևմտյան գործընկերների կողմից։

Հայաստանի համար ստեղծված այս իրավիճակն ունի խիստ զգայուն և բազմաշերտ նշանակություն։ Թուրք-ադրբեջանական տանդեմի ռազմավարական նպատակները, որոնք միտված են տարածաշրջանային հաղորդակցությունների և տրանսպորտային միջանցքների վերահսկմանը, անտեսում են հայկական կողմի շահերը։ Իսկ այս հարթակի ազդեցության ամրապնդումը միայն խորացնելու է աշխարհաքաղաքական այս միտումները:

Ամփոփելով՝ կարելի է արձանագրել, որ Թուրքիայի նախագահությամբ Թյուրքական պետությունների կազմակերպությունը թևակոխում է ինստիտուցիոնալ զարգացման նոր փուլ, որտեղ միահյուսվում են Անկարայի պանթյուրքական հավակնությունները և Արևմուտքի աշխարհաքաղաքական հաշվարկները։

Այս բարդ ու փոփոխվող միջավայրում Հայաստանի համար ռիսկերը չափազանց շատ են։ Սեփական շահերի պաշտպանությունը տարածաշրջանային հաղորդակցություններում և միջազգային հարթակներում պահանջում է հստակ հակակշիռներ ստեղծելու կարողություն՝ թույլ չտալով, որ գլոբալ և տարածաշրջանային ուժերի շահերի բախումը հանգեցնի հայկական պետականության շահերի նսեմացման։

—

ԵՄ անդամակցության «անցումային ցուցակը». Հայաստանի անորոշ հեռանկարն ու իրական

Հոկտեմբեր 29, 2026

Ֆինլանդիայի նախագահ Ալեքսանդր Ստուբը հայտարարել է, որ այնպիսի երկրների անդամակցությունը ԵՄ-ին, ինչպիսիք են Թուրքիան, Հայաստանը, Ադրբեջանը և Վրաստանը, կախված կլինի այդ պետությունների հետագա զարգացումից։

ԵՄ-ի զարգացումը հաջորդ 30 տարիների ընթացքում կանխատեսելով՝ Ստուբը, ով զուգահեռաբար նաև այս օրերին հեռախոսազրույց էր ունեցել ՌԴ նախագահ Պուտինի հետ, նշել է, որ  ընդլայնումը Եվրամիության արտաքին քաղաքականության ամենակարևոր խնդիրն է։

«Իմ տեսլականն այսպիսին է. 30 տարի անց Եվրամիությունը կունենա մոտավորապես 40 անդամ երկիր։ Դա աշխարհի բոլոր երկրների 20%-ն է։ Անդամակցության կառուցվածքը կտարբերվի, ինչպես արդեն այսօր է։ Ոչ բոլորն են եվրոն օգտագործելու՝ որպես արժույթ։ Սակայն ԵՄ-ն զգալիորեն ավելի մեծ կլինի, քան այսօր է։

Անձամբ ես կցանկանայի տեսնել Արևմտյան Բալկանների բոլոր երկրներին, Ուկրաինային և Մոլդովային դրա մեջ։ Բնականաբար, ես կցանկանայի տեսնել Իսլանդիային, Նորվեգիային, Շվեյցարիային և Միացյալ Թագավորությանը։ Կանադան կլինի առնվազն ասոցացված անդամ։ Ինչ վերաբերում է այլ երկրներին, ինչպիսիք են Թուրքիան, Հայաստանը, Ադրբեջանը և Վրաստանը, սա կախված կլինի նրանց հետագա զարգացումից»,- նշել է Ստուբը, որի խոսքերը հրապարակվել են Ֆինլանդիայի նախագահի կայքում։

Կարդացեք նաև

  • Հարբած ամուսին, մատանի… քաղաքական բռնարարների վերջին երեսպաշտությունը
  • Վազելու ես Մոսկվա՝ ասես՝ սխալվել եմ, ղալաթ եմ արել, ընկել եմ ուրիշների խելքի՞ն. էս ծեծկռտուքը սարքեցիր՝ փակե՞ս TRIPP-ի վտանգը. դու էլ որոշող չե՛ս. Արտակ Զաքարյան
  • Դա դարի դավաճանություն էր, աղետաբեր ճանապարհ․ Հայաստանում ադրբեջանական անկլավներ չկա՛ն․ Զավեն Գրիգորյան

Ֆինլանդիայի նախագահ Ալեքսանդր Ստուբի ձևակերպումը չափազանց ուշագրավ է, որը փաստացի ցույց է տալիս, որ չնայած Եվրոպային մոտենալու Երևանի՝ առնվազն ցուցադրական ձգտումներին, Հարավային Կովկասի երկրները եվրոպական մայրցամաքային ճարտարապետությունում դեռևս դիտարկվում են «անցումային» ցուցակում, ինչն էականորեն տարբերվում է Արևմտյան Բալկաններին, Ուկրաինային կամ Մոլդովային տրված ավելի հստակ աջակցությունից։

Այս իրողությունն առանձնակի ուշադրության է արժանի Հայաստանի ներքաղաքական և արտաքին քաղաքական օրակարգի համատեքստում։ ՀՀ իշխանությունները Նիկոլ Փաշինյանի գլխավորությամբ բազմիցս հայտարարել են, որ Հայաստանը տարածաշրջանում «ժողովրդավարության բաստիոն» է, և ակտիվորեն նախապատրաստում են ԵՄ անդամակցության հայտ ներկայացնելու գործընթացը։

Սակայն, ինչպես փաստում է Ստուբի հայտարարությունը, «ժողովրդավարական իմիջը» դեռևս բավարար չէ ԵՄ-ից երաշխավորված կամ արագացված անդամակցության խոստում ստանալու համար։ Հայաստանը դրվում է նույն հարթության վրա, ինչ Ադրբեջանը կամ Թուրքիան՝ երկրներ, որոնք կամ բացահայտ ավտորիտար համակարգեր ունեն, կամ տարիներ շարունակ սառեցրել են ԵՄ-ի հետ ինտեգրացիոն գործընթացները։

ԵՄ-ի կողմից միանշանակ երաշխիքների և հստակ ճանապարհային քարտեզի բացակայությունը Հայաստանին կանգնեցնում է լուրջ աշխարհաքաղաքական ու տնտեսական ռիսկերի առջև։ Եվրոպական ուղղությամբ կատարվող կտրուկ քայլերն արդեն իսկ առաջացնում են ԵԱՏՄ-ի և, մասնավորապես, Ռուսաստանի հակազդեցությունը։ Տնտեսական հնարավոր պատժամիջոցները, էներգետիկ կախվածության գործոնն ու լոգիստիկ խոչընդոտները շոշափելի գին են, որը Հայաստանը կարող է  վճարել  իր արտաքին քաղաքական վեկտորի փոփոխության փորձերի համար։

Այս պարագայում առաջանում է առանցքային հարցադրում. արդյո՞ք արդարացված է այն գինը, որը Հայաստանը վճարում է այսօր՝ հանուն տասնամյակներ ձգվող և անորոշ արդյունք ունեցող մի գործընթացի։

Եվրոպական անորոշ հեռանկարի հետևում կանգնած են շատ կոնկրետ տնտեսական կորուստներ, որոնք կարող են սպառնալ երկրի կայունությանը ներկայումս, այլ ոչ թե 30 տարի անց։ Բրյուսելի կողմից հստակ քաղաքական պարտավորությունների բացակայությունը վկայում է այն մասին, որ ԵՄ-ն Հարավային Կովկասը դեռևս չի դիտարկում որպես իր անմիջական անվտանգային պատասխանատվության գոտի։

Ամփոփելով՝ կարելի է արձանագրել, որ արտաքին քաղաքականությունը պահանջում է սառը հաշվարկ և իրատեսություն։ Սակայն Հայաստանը դեռ  առաջնորդվում է լոկ հռչակագրային հայտարարություններով, երբ աշխարհաքաղաքական կենտրոնները որոշումները կայացնում են բացառապես սեփական շահերից ելնելով։ Կարելի է արձանագրել, որ առանց հստակ ճանապարհային քարտեզի ու ԵՄ-ի կողմից ստանձնած պարտավորությունների՝ արտաքին քաղաքական վեկտորի փոփոխությունը դառնում է բարձր ռիսկային միջոցառում։

Քանի դեռ Բրյուսելը Հարավային Կովկասը չի դիտարկում որպես իր անմիջական պատասխանատվության գոտի, Երևանի կողմից որդեգրած միակողմանի արտաքին քաղաքական վեկտորի փոփոխությունն ավելի է թուլացնում պետության դիրքերը տարածաշրջանային բարդ աշխարհաքաղաքական դասավորության մեջ։

—

Հաջիևի պահանջը թարմացվել է. «Բարդայի ողբերգությունը ծանր հանցագործություն է,

Հոկտեմբեր 29, 2026

Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևն ուղղակի և անուղղակի շարունակում է տարբեր դեպքերի համատեքստում Հայաստանի «գործողությունների» համար իրավական գնահատական պահանջել:

Հոկտեմբերի 28-ին Ադրբեջանի հասարակական կազմակերպությունների ազգային ֆորումը հայտարարություն է տարածել, որում, մասնավորապես, նշվում է.

«Բարդայի ողբերգությունը ծանր հանցագործություն է, որը ևս մեկ անգամ ցույց է տալիս պատերազմի ընթացքում քաղաքացիական բնակչության պաշտպանության կարևորությունը: Մենք կարծում ենք, որ Բարդայում խաղաղ բնակիչների մահվան պատճառ դարձած հարձակումները պետք է օբյեկտիվ գնահատականի արժանանան միջազգային իրավունքի շրջանակում, իսկ մեղավորները ենթարկվեն պատասխանատվության։

Ադրբեջանական քաղաքացիական հասարակությունը միջազգային հանրությանը կոչ է անում սկզբունքային դիրքորոշում որդեգրել Բարդայի ողբերգության և պատերազմի ընթացքում խաղաղ բնակչության դեմ իրականացված այլ հարձակումների հարցում:

Կարդացեք նաև

  • Անդրանիկ Քոչարյանը հուշել է 44-օրյայում պարտության համար բանակի և Փաշինյանի պատասխանատվության «գոտիները»
  • Ադրբեջան պետությունը Թուրքիան է ստեղծել, նրանք հավասար չեն… Ադրբեջանի միտինգները շոու են. Լարիսա Ալավերդյան
  • Թուրքական «ճկուն» և «հիշաչար» հաշվարկներ, կամ՝ Էրդողանի «տակտիկական նահանջը»՝ հանուն մեծ ծրագրերի

Չպետք է մոռանալ անմեղ մարդկանց կյանքի իրավունքի կոպիտ խախտման մասին: Եվ անհրաժեշտ է հետևողական ջանքեր գործադրել՝ զոհերի իրավունքները պաշտպանելու և արդարությունը վերականգնելու համար։

Արդարության ապահովումը ոչ միայն հարգանքի տուրք է ողբերգության զոհերի հիշատակին, այլև՝ ապագայում նման հանցագործությունների կանխարգելման կարևոր պայման։

Արդարությունն ու խաղաղությունը միմյանց բացառող հասկացություններ չեն»:

Հիշեցնենք, որ պատերազմի օրերին «Գյանջայի դեպքերից» հետո՝ 2020 թ. հոկտեմբերի 27-ին և 28-ին, Բաքուն Երևանին մեղադրել էր Բարդայի (Պարտավ) քաղաքի ուղղությամբ հարվածներ հասցնելու համար:

«Հայաստանի զինված ուժերը «Սմերչ» համազարկային կրակի ռեակտիվ համակարգից գնդակոծել են Բարդա քաղաքը, որը գտնվում է Ղարաբաղում մարտական գործողությունների գոտու մերձակայքում։ Հոկտեմբերի 28-ին՝ մոտավորապես ժամը 13:00-ին (Մոսկվայի ժամանակով՝ 12:00-ին), Բարդա քաղաքի մարդաշատ թաղամասերին արգելված կասետային զինամթերքի կիրառմամբ հրթիռային հարվածի հետևանքով զոհվել է 21 խաղաղ բնակիչ, շուրջ 70-ը՝ վիրավորվել»,- հայտարարել էր Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը:

Նուն օրը՝ հոկտեմբերի 28-ին, ՀՀ պաշտպանական գերատեսչությունը «Սմերչի» կիրառմամբ հարվածներ հասցնելու այս մեղադրանքը համարել էր անհիմն և կեղծ:

Դրանից մեկ օր առաջ էլ ՀՀ պաշտպանական գերատեսչությունը տարածել էր հետևյալ հայտարարությունը.

«Ադրբեջանական կողմի հայտարարությունը, թե, իբր, Հայաստանի տարածքից Բարդա շրջանի ուղղությամբ հրթիռային հարձակում է իրականացվել, կատարյալ սուտ է և կեղտոտ սադրանք:

Ո՛չ ՀՀ զինված ուժերը, ո՛չ Արցախի ՊԲ-ն որևէ հրթիռ չեն արձակել նշված ուղղությամբ»:

Բայց սա հետ չի պահել Ալիևի օգնական Հաջիևին, որ 2020 թ. հոկտեմբերի 28-ին պնդի, որ «Հայաստանը Բարդայում ցեղասպանական ակտ է իրականացրել»:

«Բարդայում ռազմական նշանակության որևէ օբյեկտ չկա։ Այն տարածքում, որին հրթիռը դիպել է, շուկա էր, առևտրային օբյեկտներ… Բարդայում տեղի ունեցածը ահաբեկչություն է, ցեղասպանություն։ Մենք դիմում ենք միջազգային հանրությանը՝ այս ահաբեկչությունը պետք է դատապարտվի»,-նշել էր նա:

Ավելի ուշ, երբ «հրթիռների գործով» կալանավորվել էր ՀՀ պաշտպանության նախկին նախարար Դավիթ Տոնոյանը, Հաջիևը պահանջել էր Տոնոյանին դատել նաև որպես՝ «ռազմական հանցագործ»՝ մեղադրելով նրան Գյանջայի, Բարդայի և ադրբեջանական այլ բնակավայրերի ուղղությամբ «ՀՀ զինված ուժերի կողմից հրթիռային հարվածների» համար: Եվ ոչինչ, որ գերագույն հրամանատարը Փաշինյանն էր, որ հոկտեմբերի սկզբի «Գյանջայի դեպքերի» օրերին եղել է Արցախում:

Թե ինչու է Հաջիևը թիրախավորում հենց Տոնոյանին, մեկ այլ հոդվածում անդրադարձել ենք:

Իսկ Գյանջայի և Բարդայի դեպքերը քննարկման առարկա են եղել նաև Բաքվի դատավարությունում: «Գյանջայի դեպքերով» և ոչ միայն սլաքն ուղղվել է ՀՀ զինված ուժերին և 44-օրյայի ժամանակ պաշտոնավարած ռազմական ղեկավարությանը: 

Այս թեմաներով Բաքվի դատարանում հարցեր են ուղղվել Արցախի ռազմաքաղաքական նախկին ղեկավարությանը՝ Արցախի նախկին նախագահ Բակո Սահակյանին, ՊԲ նախկին հրամանատար Լևոն Մնացականյանին՝ փորձելով Հայաստանի դեմ «ցուցմունքներ» կորզել:

Վերադառնանք Ադրբեջանի հասարակական կազմակերպությունների ազգային ֆորումի հայտարարությանը, և տեղեկացնենք, որ դրա ղեկավարը Ռամիլ Իսկանդերլին է: Նա, լինելով Ադրբեջանի կառավարության քաղաքական գիծն առաջ տանող ՀԿ սեկտորի ղեկավարներից, պարբերաբեր միանում է կամ ինքն է նախաձեռնում Հայաստանի և արցախահայության դեմ ուղղված հավաքական հայտարարություններ ու բաց նամակներ, որոնք վերաբերում են ականապատ տարածքների, անհետ կորածների հարցում հայկական կողմին վերագրվող մեղադրանքներին:

Իսկանդերլին նաև Հայաստանի նկատմամբ տարածքային պահանջներ ներկայացնող «արևմտյան Ադրբեջան» քաղաքական ծրագրի ջատագովներից է: Եվ նրա այս գործելաոճը որևէ կերպ չի փոխվել, երբ նա ընդգրկվել է «Խաղաղության կամուրջ» նախաձեռնության մեջ և այցելել Հայաստան, քանի որ գտնում է «44-օրյա պատերազմում Հայաստանի միջազգային կոնվենցիաներին հակասող գործողություններին» պիտի տրվի իրավական գնահատական, որը չի հակասում խաղաղության օրակարգին:

Այսինքն, սա բաց է թողնում դուռը Նիկոլ Փաշինյանից կոնկրետ մարդկանց պահանջելու կամ Հսյաստանի վրա քաղաքական ճնշում գործադրելու:

Եվ ոչինչ, որ Ադրբեջանն ինքն է ռազմական հանցագործություններ իրականացրել 44-օրյա պատերազմում, գնդակահարել հայ քաղաքացիական անձանց: Սակայն Երևանն ինքը մոռացության է տվել այս փաստերը, որին Բաքվից հայելային պատասխան չի ստացվում, եթե մի պահ ենթադրենք, որ ադրբեջանական կողմի պահանջը հիմք ունի:

Նշենք, որ Ադրբեջանի հասարակական կազմակերպությունների ազգային ֆորումի՝ Բարդայի դեպքերի «մեղավորներին» միջազգային և ոչ միջազգային օրենքի սահմաններում պատժելու  հայտարարությանը նախորդել էր Հիքմեթ Հաջիևի պնդումը, թե Հայաստանը պետք է ներողություն խնդրի ադրբեջանցի ժողովրդից:

—