In a recent survey, Meduza readers named Armenia one of the most comfortable countries for Russians to emigrate to. But starting November 1, new rules for obtaining a residence permit will take effect in the republic. The authorities are introducing quotas on residence permits, moving document submission online, and for the first time setting clear financial requirements for foreign entrepreneurs. This matters for Russians: opening a sole proprietorship in Armenia and obtaining a residence permit through it is one of the most popular ways to legally remain in the country. We explain how this path works, what’s changing, and how the changes will affect Russians who have moved to the country.
Andrey Frolov, an editor at the emigrant entrepreneur community Kovcheg Business, helped us sort out the details. He himself moved to Armenia in 2022, opened a sole proprietorship there, and obtained a five-year residence permit.
Basic rules for staying legally in Armenia
Russians don’t need a residence permit to live in the country for years
Russian citizens can enter Armenia without a visa and stay up to 180 days per visit. The official “180 days a year” rule holds up on paper, but in practice it isn’t applied, says Andrey Frolov: “The limit applies per entry. That’s why many people spend years doing visa runs, leaving for Georgia, for example, and returning. Formally, such trips aren’t provided for by law, but in practice they work.”
Those who don’t want to make endless trips to the border have another option: obtaining official registration, which lets Russians stay in Armenia indefinitely. This right is enshrined in a separate 1997 interstate treaty, and current disputes over Armenia’s membership in the Eurasian Economic Union don’t affect it. The privilege doesn’t extend to citizens of other countries.
You can register at the “passport office” with or without the property owner present. If the owner isn’t there, police will check whether the applicant actually lives at the stated address. A Meduza source advises staying home during business hours for the first week and a half to two weeks after submitting documents to catch a visit or call from the local precinct officer. No lease agreement is required for this procedure.
An important detail: the registration stamp must go exclusively in the foreign-travel passport. A mark in an internal Russian “passport” (ID) will make it invalid in Russia, and it’s impossible to replace the document abroad. A damaged document will also cause problems when applying for a new foreign-travel passport at a consulate.
Legally linking registration to the internal passport without damaging it will be possible only after obtaining a temporary residence permit or a residence permit (more on that below).
Keep in mind that if your 180-day limit for staying in Armenia expires while your documents are being processed, you face a fine of 50,000 drams. The law doesn’t provide for automatic deportation or an entry ban, though it technically leaves authorities the right to apply extreme measures.
Hi, I’m Vladislav Gorin.
I’m the host of Meduza’s daily Russian-language daily news podcast. This summer, the Russian authorities opened a criminal case against me — not for committing a crime, but for telling the truth about Russia and its war against Ukraine.
Because the Kremlin has branded me a criminal, I can’t go home. I also can’t safely travel to countries like Turkey — even though it’s a NATO member — because I could be arrested and extradited to Russia. I can’t even renew my passport at the consulate anymore.
None of this is going to stop me. I know there are hundreds of thousands of people in Russia who don’t want this war and who still believe in freedom and democracy, and they deserve access to independent journalism. Please support Meduza so I can keep reaching them.
Who needs an Armenian residence permit, and when
First and foremost, resident status is necessary for anyone planning to apply for a Schengen visa or other foreign visas. Not all embassies and consulates in Armenia accept tourist visa applications from Russians who have only registration: many require a temporary residence permit or a residence permit.
The document also comes in handy for flights outside the CIS when returning to Armenia. There are known cases of Russians with only registration running into trouble boarding flights to Armenia at foreign airports, because the simplified stay procedure for Russian citizens rests on a bilateral treaty not reflected in other countries’ national laws. Staff at foreign airlines, relying on general databases, may conclude that a passenger has exceeded the permitted annual limit (formally 180 days) and refuse to let them board.
A residence permit also provides access to resident banking rates: several local lenders offer favorable terms exclusively to holders of that status.
It also solves verification problems with international services. Ordinary registration isn’t enough to pass verification on platforms like Payoneer or set up YouTube payments, but a residence permit avoids those difficulties.
Another reason to get the document is long-term planning: a residence permit can protect against legislative changes. Russia or Armenia could revise the terms of the bilateral agreements governing registration rules at any moment, and no expert can predict when, or whether, that will happen. Full residency status neutralizes that risk.
Armenian migration law allows for a residence permit on several grounds: employment, study, business, family ties, and Armenian ancestry. One of the most accessible routes — applicants need only a minimal package of documents at the application stage — and one of the most popular is obtaining a residence permit through entrepreneurial activity. That status not only grants the right to reside but also legalizes your income, reducing the likelihood of problems with banks and tax authorities during audits.
So what should those who also want to legalize their income do
Open a sole proprietorship. This can be done in a single day (but be prepared for difficulties with banks)
The first step is to get a social security number (SSN). Without it, you can’t open a business or a bank account, or even make a free appointment with a doctor. Yerevan almost always has lines for an SSN, but in cities an hour and a half to two hours from the capital, it can be obtained the same day you apply, according to Frolov. Keep in mind that an SSN application can’t be used to register your place of residence: that’s handled strictly at the “passport office” tied to your address.
Once you have your SSN, you can move on to registering as a sole proprietor. In Yerevan, that can be done in a single day at the Unified Public Services Center. You’ll need a notarized translation of your foreign-travel passport (you can find a notary via this link) and your SSN, and you should be ready to explain verbally what you plan to do. The registration certificate is issued on the spot. Which activity code you’re assigned hardly matters: accountants determine the nature of your business from the wording on your invoices, based on the actual description of services. Frolov himself, for example, works as an editor, though his documents list him as a publisher of printed materials.
The next stage, opening a bank account, is where things get more complicated. Verification of an entrepreneur’s documents is handled separately from verification of an individual and takes about a week. Banks usually ask for contracts with clients and an accountant, and sometimes for proof of registration at your address.
The main thing Frolov warns about is that local banks’ requirements are often unpredictable. Bank staff may demand a diploma or a contract with a local company, contrary to official regulations. In such cases, he advises not arguing but simply switching to a different branch.
Two more important nuances are worth knowing in advance:
- Problems with dollar transfers. If an Armenian bank’s correspondent bank is Bank of Georgia, transactions in U.S. dollars will almost certainly be rejected.
- Difficulties with online payment processing. Setting it up can take weeks, or even months. Even so, there are success stories, such as the PayLink service from Ameria Bank.
A separate difficulty can arise with Russian clients, though not on the Armenian bank’s side. For Armenia’s local tax authority, the State Revenue Committee, the origin of the money doesn’t matter as long as the income is legal and the client isn’t under U.S. or EU sanctions. Russian companies, however, are often required to pay VAT in Russia out of their own pocket when working with a foreign sole proprietor, which is why many decline such cooperation.
‘Zero percent taxes’ is a myth. But you can pay little.
Immediately after registration, a sole proprietor is placed on the general taxation system, with VAT and profit tax. To switch to the simplified regime, you must file an application within 20 days of registration, then confirm the status by February 20 every year — a task an accountant usually handles. Miss the deadline, and you’ll pay the maximum rates for the entire year, which is why the Meduza source advises finding an accountant before opening the business.
Hiring a specialist isn’t legally required, but all reporting and the taxpayer’s personal account are kept exclusively in Armenian. Accounting services for a sole proprietor issuing several invoices a month cost 25,000–30,000 drams a month.
The main tax regimes for sole proprietors:
- Turnover tax (simplified scheme). It applies as long as annual income doesn’t exceed 115 million drams. Rates depend on the type of activity (for example, 10% in retail and 1.5% in newspaper sales), but it mostly comes down to 10%.
- IT sector. A preferential regime of the same turnover tax applies, with a 1% rate for a closed list of high-tech activities. The previous “IT certificates” haven’t been issued since 2025, as the rules have changed.
- Microentrepreneurship. A 0% rate applies to turnover up to 24 million drams a year.
Most of the rumors swirl around “microbusiness” status. In practice, Frolov said, there’s no complete freedom from taxes in Armenia — a myth common among Russians moving to the country. Only the turnover tax is zeroed out. The stamp duty and the medical insurance contribution, both paid once a year, remain. This regime also doesn’t suit everyone: Armenia’s tax code lists prohibited types of activity. You can’t open a food service business under “microbusiness” status in Yerevan, for instance, though you can in other cities. Tutors, artists, and jewelers most often choose this status.
There’s a separate trap tied to the wording on documents. Since 2025, providers of legal, accounting, and consulting services no longer have the right to work under the simplified regime. The expert advises not writing the word “consulting” on invoices at all if you’re actually providing other services, such as development or design. Otherwise, the tax authority will immediately switch you to the general system with VAT.
Consider the risks. The main ones aren’t in Armenia, but in Russia.
As long as a person remains a Russian tax resident — which requires spending at least 183 days in the country over 12 months — they must pay Russian personal income tax on all their income, including income that passes through an Armenian sole proprietorship. Russia’s Federal Tax Service monitors Russians’ foreign accounts more closely than Armenia’s tax authority monitors the foreign accounts of Russian residents, Frolov said.
One more important detail: although a double taxation treaty is in effect between the two countries, in practice it often doesn’t operate strictly by the book. If you’ve registered income in Russia as a sole proprietor or as a self-employed person, you won’t be able to credit tax you’ve already paid there against your Armenian taxes — you’ll have to pay another 20% in income tax to Armenia’s budget. The situation is different for regular personal income tax.
For example, if 13% has already been withheld from Russian income, the Armenian tax authority allows paying only the difference: 7%. Formally, the treaty works differently: you’re supposed to pay the full 20% in Armenia and then seek a refund from Russia’s Federal Tax Service. However, local agency takes a more accommodating approach and allows a credit for tax already paid in Russia.
Armenia requests data from Russia’s tax authority only on its own citizens. Emigrant communities aren’t aware of any such requests regarding Russians yet, though that could change at any moment.
A separate issue is notifying Russian authorities about obtaining a residence permit. Ignoring that requirement carries administrative and criminal liability. There’s no need to report Armenian registration at a place of residence, which follows from an official response from the Interior Ministry obtained by members of one emigrant community. Formally, there’s also no need to report a temporary residence permit, but an analysis of court practice conducted by Kovcheg shows that security forces may consider any such document subject to disclosure.
The obligation to report a residence permit arises only after entering Russia: you have 60 days to do so. The length of the visit doesn’t matter — even if you leave after just a few days, the deadline keeps running.
What’s changing in Armenia’s migration laws in 2026
Residence permits used to be issued ‘by eye.’ Starting November 1, there will be clear rules and quotas.
Before the reform, the process was simple: open a sole proprietorship, pay turnover tax for two to three months, and submit documents. There were no clear income requirements. Decisions, according to Andrey Frolov, were made “frankly by eye”: some people got a five-year residence permit, others got one for a year, and some were rejected.
Starting November 1, the rules will become stricter and more formal:
- for a residence permit based on a sole proprietorship, you’ll need to show turnover of at least one million drams in the 60 days before applying, or keep that amount in the business account;
- for an LLC, you’ll need to contribute two million drams to the charter capital — if the company doesn’t pay taxes for 180 days, the residence permit is revoked;
- it will no longer be possible to get a five-year residence permit right away: applicants will first be issued a one-year permit, then can apply for a five-year one after three years of continuous residence.
The government will also set annual quotas for each type of legalization. Once a limit is reached, the electronic system will automatically start rejecting new applicants. As of the end of September, the size of the quotas still hadn’t been announced, not even for 2026.
What else is changing? Documents will now have to be submitted online. Applications for the special 10-year residence permit, including for people of Armenian descent, will no longer be accepted (documents already issued will remain valid). A new investment-based residence permit will appear, though the minimum amount required for it hasn’t been named yet. Some specialized sources link the reform to Armenia’s negotiations with the European Union on visa liberalization.
You can still try to catch this departing train: applications from those who manage to submit documents before November 1 will be reviewed under the old rules. But open appointment slots ran out back in June, and the only hope now is people who booked a slot in a panic and are canceling it. Checking the system regularly gives you a chance of catching a freed-up slot, though the odds are slim.
For the smallest businesses, the reform could turn out to be good news
The main paradox of the changes involves “microbusiness” status, which had been a trap for those counting on a residence permit. Entrepreneurs under this status don’t pay turnover tax, so they can’t show a history of tax payments when submitting documents — a gap that, according to the Meduza source, usually led to rejection.
The new rules require not tax payments but a certain level of turnover or a certain amount in the business account, conditions that owners of “microbusiness” status can meet fairly easily. Frolov expects more entrepreneurs to pursue this path to legalization after November 1. The first results from reviews of such cases should appear as early as December and January.
There’s also a risk: under the new law, an entrepreneur can be stripped of their status for not paying taxes for six months. How that rule will apply to businesses with a zero rate is still unclear.
In other cases, the conditions for obtaining a residence permit will get worse: instead of a five-year permit right away, applicants will get a one-year permit and a three-year wait.
Moving family members will become harder, and the path to citizenship will take more than three years
The new migration rules change the terms for those planning to move with family. Here’s what that will look like:
- Family reunification isn’t possible under a one-year residence permit, an old legal norm that will remain in place even after the reform. Family members can be legalized under the five-year status, but obtaining that status will become harder. A spouse and children will be issued documents for only one year, which will have to be renewed annually. Previously, family members’ residence permits obtained through reunification were automatically tied to the validity period of the main applicant’s cards.
- Certain difficulties also arise with the residence permit based on an employment contract (a temporary residence permit, or work permit). That status functions much like a residence permit and can also be used to obtain documents for family. Russians, however, don’t need a work permit under Eurasian Economic Union rules, which creates a gap in the new regulations. It’s still unclear how migration authorities will handle such situations — only practice will show.
The reform is also affecting Russians’ long-term plans. Right now, people can apply for citizenship through residency after three years of living with legal status. Armenia’s Interior Ministry has proposed tightening those rules, but parliament hasn’t yet taken up the bill. Meanwhile, according to Kovcheg and other specialized communities, citizenship is rarely approved for people without Armenian roots, and applicants are often rejected without explanation.
Difficulties also await those counting on a passport for the whole family. In practice, the three years of legalization set out in the law will stretch into a much longer period for relatives, since the process factors in the time needed to process each intermediate status and the wait for a five-year residence permit. The actual time spent in the country before filing will end up exceeding three years.
Despite all the difficulties, Frolov is confident that the entire legalization process in Armenia can be completed independently, without “facilitators.” The only thing you’ll need in any case is money for government fees, accounting and financial services, as well as notarized translations. For handling the paperwork yourself, you can use publicly available spreadsheets maintained by the “Armenia: Residence Permits, Banks, Taxes” community, which collect current regulations, document lists, and breakdowns of nonstandard situations.
Caucasus Crossroads: EU’s Tariff Cut Won’t Shield Armenia from Russia’s Squee
By Jim Stenman for Caucasus Crossroads*
Russia began closing its market to Armenian food and beverage this spring, days before Yerevan’s June 7 general election. Its agricultural watchdog, Rosselkhoznadzor, imposed what it called “temporary restrictions” on imports of Armenian tomatoes, cucumbers, peppers, herbs and strawberries from May 30, citing “181 cases of contaminated Armenian produce,” and added grapes and stone fruit three days later, a ban in all but name. Mineral water and flowers had gone in April and May, per Hetq, an independent Armenian outlet. The Moscow Times, which Russia has outlawed as “undesirable,” called the move “likely political in nature,” timed to Prime Minister Nikol Pashinyan’s re-election on a pro-European platform.
The damage shows up in the numbers too: Armenian fruit exports were $4.8 million in the first half of 2026, a fifth of the year before, and agricultural output fell 15.3% in the second quarter, on Statistical Committee figures reported by Hetq. Armenia’s overall exports were down 7.9% in the first seven months, and since Russia has long been the biggest single market, much of that fall originates there.
The owner of a peach-processing company in Armavir, who sent 90% of his output to Russia before the ban, told the same outlet that Europeans do not know Armenian products the way Russians do, that no supermarket will list a product without demand, and that what he needs now is European buyers and distributors.
Brussels’ answer came on September 24, when EU member states adopted a measure that suspends import duties on around 80% of what Armenia sells to Europe for two years. The product list was written to match what Armenia had been exporting to Russia: almost 99% of the fruit, vegetables and plants Armenia shipped there, more than 91% of the beverages and spirits. In practice, that means fresh and dried fruit, greenhouse vegetables, wine, brandy and spirits, and mineral water, with quotas kept on some sensitive farm goods. It’s expected to take effect in mid-October.
But can preferential access to Europe replace the Russian market, and who in Armenia can use the window before it closes?
Brussels deploys the Ukraine and Moldova playbook, minus the renewal
A European Commission spokesperson told me the limitations are deliberate. “There is no renewal mechanism in the regulation, and the measure will expire at the end of the two-year period. Any extension would have to go through the normal legislative process.” Asked whether the same tool could go to other partners under Russian pressure, the spokesperson gave one sentence: “This is an exceptional measure taken in an exceptional circumstance.”
That language may be a stretch. Brussels introduced the same autonomous trade measures for Ukraine and Moldova in 2022 and renewed both in each of the two years that followed. In Armenia’s case, an extension would require a new law voted through Parliament and the member states.
The financial benefit to Europe is small. In 2025, the EU sold Armenia €1.95 billion ($2.2 billion) of goods and bought €469 million ($530 million) in return, and the Commission expects the effect on Europe to “remain limited.” The point is political: backing an EU-friendly government in a trade fight with Moscow.
The Commission polices the conditions: Armenia must comply with rules of origin, cooperate with EU customs, impose no new restrictions on EU imports and uphold the democracy clauses of its partnership treaty with the EU. If Yerevan slips, Brussels can switch the whole thing off: “the EU may suspend in whole or partially the trade liberalization measure,” the spokesperson said. The emphasis on origin checks has an obvious target: goods from Armenia’s customs-union partners entering Europe duty-free under an Armenian label.
That is why Thomas de Waal, senior fellow at Carnegie Europe, does not see this as real trade integration with Europe. “Armenia is still a member of the Eurasian Economic Union, with Russia, Kazakhstan, Belarus, and that precludes it doing any proper economic integration with other trading blocs like the EU,” he told me. “So this is more just a kind of favorable trading status that they’ve been given.” Its real function, he said, is a signal from the EU to Moscow “that we’re not going to abandon Armenia.”
The real winners are already trading with Europe
Fabrizio Zarcone, the World Bank Group’s country manager for Armenia, calls the country’s readiness to use its new preferential access “uneven.” The bank lends to Armenia and runs trade programs there.
Armenia has “a core of competitive, export-tested firms, especially in beverages, greenhouse vegetables, dried fruit and processed foods, mostly large firms, some of which already hold Global G.A.P. and other certifications that European buyers recognize,” he told me. Exports to the EU “have roughly doubled since the start of the year,” albeit from a small base. In plain terms, firms that already export can export more, while the rest have more paperwork to deal with first.
His caution is about how much of that translates into actual shipments. Countries granted preferential access typically use far less of it in the first year than the rules allow, he said, and “building a compliant supply chain from farm to shelf typically takes several seasons.” The EU “is a demanding, well-supplied market with entry-price rules and tariff-rate quotas still in place for some products, and competing on volume alone will be difficult.”
Geography is the other constraint: “Armenia is landlocked, and perishables must transit through Georgia, so cold-chain capacity, consolidation hubs and predictable border times remain essential.”
The wine sector reads its own readiness more confidently. Zaruhi Muradyan, executive director of the Vine and Wine Foundation of Armenia, the industry’s promotion body, told me “we do not see production capacity as a limiting factor for the Armenian wine industry at this stage.” Armenian wines “are already present in several EU markets,” she said, so the measure is a chance “to expand and strengthen an existing presence.” Logistics, she says, is one of the main obstacles.
Neighboring Georgia markets itself as the birthplace of wine, but Armenia’s best-known bottle is Ararat brandy, named for the mountain on Armenia’s coat of arms, visible from Yerevan and on the Turkish side of the border since 1921. The brand has been owned by France’s Pernod Ricard since 1998 and has had European distribution for decades.
De Waal doubts that goods made for Russian buyers can simply be redirected to European ones. Products geared to that market take time to find alternative buyers, he said, “whether that be things that Russians traditionally consume like Armenian fruit or cognac,” which he said have no obvious buyers there. Wine already has European importers. Peaches, by the Armavir processor’s own account, do not.
Russia ran the same play against Georgian and Moldovan wine, and “in the long term, it was counterproductive for Russia, as the Georgians and Moldovans began to find alternative buyers,” de Waal said.
Yerevan is not waiting to find out: the government is “rolling out direct financial compensation, export volume subsidies, and logistical cost-reimbursement programs to help local producers redirect goods to European markets,” Zarcone said. His own view is that “the duty suspension itself is the support,” because producers “respond to price signals faster than any program could be designed.” The subsidies suggest the government is less sure.
The measure does not touch tech. The sector largely runs on its diaspora, and Ashot Arzumanyan, co-founder and partner at SmartGateVC, a venture fund invested in Armenian-linked companies, says the industry “is very US centric,” an “extension of California in this part of the world.” Whatever is happening “in the other sectors of economy have nothing to do with the world of tech,” he told me.
He points instead to Firebird, the Nvidia-backed AI data center outside Yerevan, cleared by Washington in February to import a further 41,000 Nvidia chips and valued by the company at $4 billion. Nvidia’s head of physical AI, he says, visits Armenia almost as often as he does. Closer research ties with Europe could follow over time, he added.
The lever Moscow still holds is gas
De Waal draws a line between Armenia’s economic security, which Russia is squeezing, and its physical one. He does not think Moscow threatens the latter. “Armenia is obviously being economically squeezed by Russia at the moment, and Russia has many tools it can use.” Even so, from his own conversations, he said, the export halt has hurt less than Moscow expected.
The wine trade shows how uneven the squeeze is. Muradyan picks her words with care: “There are currently no official restrictions from Russia that we would characterize as a blanket prohibition on Armenian wine exports.” That is not the same as saying the trade is untouched.
Official restrictions and what actually reaches Russian shelves are two different things, and the numbers cut both ways. Two-way trade between Armenia and Russia fell to about $2.2 billion in January through May from nearly $2.8 billion a year earlier, on Statistical Committee figures reported by OC Media, an independent regional outlet, which tied much of the drop to a collapse in re-exports of precious metals rather than to the food and beverage bans. For farmers whose whole market was Russia, the fall is closer to total.
The pressure point de Waal watches runs the other way, from Russia into Armenia: gas. “I think the main danger and the main threat to Armenia is about gas,” he said, pointing at the risk that Russia cuts supply this winter or doubles a price Armenia gets at a preferential rate. Iran, the other supplier, is “also problematic.”
Pressure of this kind, he said, is “a very blunt tool.” Russia “can certainly punish Armenia, but it’s not going to win friends in Armenia by doing that.”
Azerbaijan could become another supplier, but likely only with deeper normalization. Since the 2020 war and Baku’s 2023 takeover of Nagorno-Karabakh, relations have moved quickly: The Trump Route for International Peace and Prosperity, the corridor deal Washington brokered last year, has produced a working peace and construction on the ground. The treaty itself is still unsigned, and de Waal says the two sides are “still a long way” from “a full peace agreement.”
Brussels has bought Yerevan time, not a market
While gas may be Moscow’s card, the trade measure is Brussels’, and it’s a modest one: a list of products, two years, and the right to withdraw if the conditions aren’t met. What Armenia makes of the window is up to Armenia.
Russia’s ban on Armenian produce, official or not, is doing real damage on the ground, whatever the aggregate numbers say, and the EU measure buys Yerevan time rather than a replacement market.
Brussels’ intentions are good, but its food rules are among the strictest anywhere, and meeting them is not a walk in the park for a farm that has only ever sold to Russia.
The producers who will use the window first are already certified and already selling in Europe: mostly large, mostly beverages. Growers built for Russia will spend much of the two years looking for distributors, which is what Yerevan’s subsidies are for. Georgia benefits either way, since every truck crosses its border.
For now, the open questions are when in mid-October the measure takes effect and how much of it Armenia’s exporters can actually use. Then there is winter, and whether Moscow gifts Yerevan a cold one.
By Jim Stenman for Caucasus Crossroads*
—
Melkonian Institute album preserves memory of Armenian heritage in Cyprus
A commemorative album on the Melkonian Educational Institute has brought renewed attention to one of the most important institutions in the history of Cyprus’s Armenian community, preserving the story of a school created for children uprooted by the Armenian Genocide.
Published by the Press and Information Office, the album traces the history of the institute from its foundation in the 1920s through to its closure in 2005, documenting its educational work, buildings, library, teachers, graduates and wider cultural role.
Speaking at a recent presentation at the Presidential Palace, Press and Information Office director Aliki Stylianou said the Melkonian was more than a school.
It was, she said, a place where the trauma of displacement was transformed into education, security and a new beginning for children who had survived upheaval and loss.
The institute was founded by brothers Krikor and Karapet Melkonian at a time when thousands of Armenian Genocide survivors were seeking safety and the chance to rebuild their lives.
Stylianou said Cyprus was not chosen by chance. Its long history as a meeting place for communities and cultures made it a place of refuge and hope for hundreds of orphaned children.
Within a few decades, the Melkonian developed into one of the most important centres of Armenian education and culture in the diaspora.
“The Melkonian was an integral part of the modern history of Cyprus,” Stylianou said.
“Thousands of young people from dozens of countries passed through its classrooms, lived in Cyprus and left carrying with them not only knowledge, but also a deep relationship with our Cyprus.
“This is perhaps the Melkonian’s most enduring legacy: that it created people who became ambassadors for the values of education, solidarity and peaceful coexistence.”
A memorial to survival
Stylianou also highlighted the symbolic importance of the institute’s Memorial Grove.
“Every corner tells a story of generosity and humanity,” she said.
“The Memorial Grove has a particular symbolism, where the cypress trees were planted by the first orphans of the Genocide in memory of the families they lost.
“To this day it remains a unique memorial of remembrance and survival, not only for the Armenian people, but for every people who has experienced the pain of displacement.”
Following the closure of the institute, the Republic of Cyprus moved to protect the historic site, ensuring that most of it would remain listed because of its historical, architectural and social importance.
Stylianou said this formally recognised the Melkonian as an integral part of Cyprus’s cultural heritage.
She described the commemorative album as a “treasure of memories” that reconstructs the life of the institution through photographs, testimonies, documents and historical material.
“It is not simply a record of events,” she said. “It is a narrative of human stories; stories of loss, but also of hope, hardship and creation.”
Stylianou said the photographs freeze time while also bringing it back to life, allowing readers to see faces, moments and places that might otherwise disappear from collective memory.
Shared memories of war and displacement
For Cyprus, Stylianou said, the messages carried by the Melkonian have particular resonance because of the island’s own experience of war, displacement, refugeehood and loss.
She referred to the Turkish bombing of the institute in 1974 as a painful reminder that communities in Cyprus share wounds that have helped shape mutual respect and the longstanding presence of the Armenian community on the island.
She described that community as an integral part of Cypriot society that has contributed substantially to the country’s development and cultural life.
The institute’s history
The album’s 35 chapters cover the institute’s development from its establishment to its final closure in 2005.
They recount its links with the Armenian Genocide, its educational programmes, graduates, teaching staff, buildings and library, as well as the daily life of an institution that became known both in Cyprus and abroad.
The foundation ceremony took place on Friday, 15 February 1924, in the presence of High Commissioner Sir Malcolm Stevenson.
The foundation document was signed by benefactor Karapet Melkonian, Stevenson, Metropolitan Saradjian, Moushegh Seropian and Garo Balian.
According to the album, Krikor Melkonian first conceived the idea of establishing a school to educate Armenian children and support survivors of the Armenian Genocide committed by the Ottoman Empire.
On 2 June 1921, Karapet Melkonian announced his decision to establish schools for girls and boys in his own name and that of his brother.
A plot of land on the road from Nicosia to Limassol was purchased on 8 February 1924.
The buildings were designed by architect Garo Balian and constructed by contractor Leon Rollin.
The boys’ school opened on 3 February 1926 under the general direction of former Armenian Patriarch of Constantinople Archbishop Zaven Der Yeghiayan and the supervision of Levon Tadjian. The girls’ school opened several months later.
‘From the obscurity of oblivion’
Writing on behalf of the Melkonian Educational Institute Commemorative Album Committee, Vartan Tashjian said the publication was intended to bring the institute “back from the obscurity of oblivion” and pay tribute to the Melkonian brothers and the institute’s teachers.
“Sharing the widespread pain caused by the closure of the Melkonian Educational Institute, we hope that a bright day will dawn when its doors reopen, its rusted bell and the school hymn ‘Anmah Luso – Immortal Light’ will continue to be heard forever,” he wrote.
Vartkes Mahdessian, the Armenian community’s representative in the House of Representatives, also said in a message included in the album that the institute had played an important role in relations between Cyprus and Armenia.
“The Melkonian Educational Institute played a valuable role as a centre of interaction between Cyprus and the Republic of Armenia, thereby strengthening the strong relationship between the two countries,” he wrote.
Mahdessian noted that the two school buildings, the headmaster’s residence and the grove in front of the school are protected by the Republic of Cyprus as part of the island’s national heritage.
He said the trees in the grove had been planted by the first orphaned students in memory of their parents and families, and that the site remains a powerful reminder to younger generations of the tragedies of the Armenian Genocide.
—
Verelq: Վրաստանը ողջունում է TRIPP նախագիծը՝ բացառելով մրցակցությունն Անակլիա
Բեռնափոխադրումների գլոբալ աճի պայմաններում նոր տրանսպորտային ուղիները ոչ թե մրցակից են, այլ օբյեկտիվ անհրաժեշտություն։ Պաշտոնական Թբիլիսին TRIPP տարանցիկ ծրագիրը դիտարկում է բացառապես որպես գործընկերային և լրացնող նախաձեռնություն, որը կօգնի բեռնաթափել ավանդական երթուղիները։
Ինչպես հայտնում է Imedinews-ը, Վրաստանի վարչապետ Իրակլի Կոբախիձեն վստահեցրել է, որ տարածաշրջանային նոր միջանցքը որևէ էական վտանգ չի ներկայացնում վրացական ենթակառուցվածքների համար։ Կառավարության ղեկավարը հիշեցրել է, որ 2020 թվականից ի վեր Միջին միջանցքի ծանրաբեռնվածությունն աճել է յոթ անգամ, ինչն անխուսափելի է դարձնում լոգիստիկ ցանցերի դիվերսիֆիկացումը։
Նրա համոզմամբ՝ ո՛չ TRIPP-ը, ո՛չ էլ որևէ այլ այլընտրանք չեն կարող խոչընդոտել Վրաստանի գլխավոր հանգույցների, այդ թվում՝ Անակլիայի նավահանգստի աշխատանքին։ Անակլիայի նկատմամբ միջազգային հսկայական հետաքրքրությունն ապացուցում է, որ վրացական տարանցիկ ուղիները մնում են անմրցակից, իսկ կառավարությունը մինչև վերջ կիրագործի փոխկապակցվածության իր ծրագրերը։
Հատկանշական է, որ TRIPP երթուղու իրավական հիմքերը դրվել են 2026 թվականի մայիսի 26-ին՝ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև կնքված ռազմավարական համագործակցության շրջանակային համաձայնագրով։
Այդ փաստաթուղթը միանշանակորեն երաշխավորում է Երևանի բացարձակ ինքնիշխանությունն ու իրավազորությունն իր սահմանների նկատմամբ։ Ըստ պայմանագրի 8-րդ հոդվածի՝ հայկական կողմը պահպանում է բացառիկ վերահսկողություն և ֆիզիկական ներկայություն բոլոր անցակետերում՝ ինքնուրույն իրականացնելով մաքսային ու միգրացիոն վարչարարությունը, պետական բյուջե հարկերի հավաքագրումն ու սահմանային անվտանգության ապահովումը։
—
Իրանը հերքում է Flydubai-ի միջադեպի մեղադրանքները՝ որակելով դա սադրանք
Պաշտոնական Թեհրանը կտրականապես հերքել է Flydubai ավիաընկերության ինքնաթիռի վերջին միջադեպին իր ներգրավվածության մասին պնդումները՝ տեղի ունեցածը որակելով որպես դասական «գործողություն օտար դրոշի ներքո»։
Իսլամական Հանրապետության արտաքին քաղաքական գերատեսչությունը օմանցի օդաչուի գործողությունները Իրանի հետ կապելու փորձերը համարում է նպատակաուղղված մեդիա մանիպուլյացիա:
Արտակարգ պատահարը գրանցվել էր սեպտեմբերի 30-ին՝ Դուբայից Թել Ավիվ ուղևորվող չվերթի ժամանակ։ Ըստ նախնական քննության՝ երկրորդ օդաչուն, որը Օմանի քաղաքացի է, անսպասելիորեն հարձակվել էր հրամանատարի վրա՝ փորձելով զավթել օդանավի կառավարումը։ Ուղևորների և անձնակազմի արագ արձագանքի շնորհիվ հարձակվողը վնասազերծվել էր, իսկ ինքնաթիռը բարեհաջող վայրէջք էր կատարել Սաուդյան Արաբիայում։
Ավելի ուշ ԱՄՆ նախագահ Դոնալդ Թրամփը հրապարակավ ենթադրել էր, որ օդաչուն կարող էր որոշակի կապեր ունենալ իրանական կողմի հետ։
Արձագանքելով այս մեղադրանքներին՝ Իրանի ԱԳՆ պաշտոնական ներկայացուցիչ Էսմայիլ Բաղային Tasnim գործակալությանը հայտնել է, որ նման վարկածները հիմնված են կեղծիքի վրա։ Նա միջադեպը զուգահեռել է բրիտանական RAF Fairford ավիաբազայի մերձակայքում (որն ԱՄՆ-ն օգտագործել էր Իրանի դեմ հարվածների ժամանակ) ենթադրյալ դավադրության գործով հետաքննության հետ։ Դիվանագետի համոզմամբ՝ տեղեկատվական այս արշավի հետևում կանգնած են Իսրայելն ու եվրոպական մի շարք երկրներ։
«Սա պարզապես հիշեցնում է այն փորձը, որի ականատեսն է եղել աշխարհը վերջին յոթ ամիսների ընթացքում», – ընդգծել է Բաղային կիրակնօրյա ասուլիսում։
Իրանի արտաքին քաղաքական գերատեսչության խոսնակը հավելել է, որ իր երկրի դեմ պարբերաբար տեղեկատվական ստահոդ արտահոսքեր են կիրառվում։ «Մեզ մեղադրում են բացառապես կեղծված ապացույցների հիման վրա։ Սա հին տակտիկա է», – եզրափակել է նա։
—
Գիշերային կրակոցներ Կոտայքում. ոչ սթափ անձինք վիրավորել են 2 պարեկի
Կոտայքի մարզում ճանապարհային երթևեկության կանոնները խախտած վարորդին կանգնեցնելու՝ ոստիկանների պահանջը վերածվել է զինված հարձակման։ Գիշերային հետապնդման ժամանակ Hyundai մակնիշի ավտոմեքենայից արձակված կրակոցների հետևանքով երկու պարեկ վնասվածքներ է ստացել։
Ինչպես հաղորդում է armlur.am լրատվականը, արտակարգ դեպքը գրանցվել է հոկտեմբերի 5-ին՝ գիշերը ժամը 01:35-ի սահմաններում: Պարեկային ծառայության անձնակազմը «կանգառ» ազդանշան է տվել իրավախախտ վարորդին, սակայն վերջինս հրաժարվել է ենթարկվել և դիմել է փախուստի, որի ընթացքում էլ մեքենայից կրակ է բացվել օրինապահների ուղղությամբ։
«Վնասվածքներ ստացած երկու պարեկները տեղափոխվել են բժշկական կենտրոն։ Անհրաժեշտ բուժօգնություն ստանալուց հետո նրանցից մեկն արդեն դուրս է գրվել։ Նախնական տվյալներով՝ մեր ծառայողների կյանքին վտանգ չի սպառնում», – նշված է ՆԳՆ պաշտոնական հաղորդագրության մեջ:
Ոստիկանության տարբեր ստորաբաժանումների իրականացրած օպերատիվ-հետախուզական աշխատանքների արդյունքում կարճ ժամանակ անց հայտնաբերվել են հանցագործության մեջ կասկածվող երկու անձինք, ինչպես նաև վերոնշյալ ավտոմեքենան։ Պարզվել է, որ վարորդն ու ուղևորը Կոտայքի մարզի բնակիչներ են և դեպքի պահին գտնվել են ոչ սթափ վիճակում։
Միջադեպի առթիվ նախաձեռնվել է քրեական վարույթ։ Իրավապահները շարունակում են քննչական գործողությունները՝ դեպքի բոլոր մանրամասները պարզելու և հանցագործության գործիք հանդիսացող հրազենը հայտնաբերելու ուղղությամբ։
—
Տնային կալանքից սպանություն էր ծրագրել․ ոստիկանությունը կանխել է հանցագործութ
Տնային կալանքի տակ գտնվելը չի խանգարել քրեական հեղինակությանը ծրագրել մարդասպանություն։
ՆԳՆ քրեական ոստիկանության ծառայողների կողմից իրականացված օպերացիան թույլ է տվել կանխել արյունահեղությունը և վնասազերծել կասկածյալներին՝ հանցագործությունը կյանքի կոչելուց մեկ քայլ առաջ։
Ինչպես տեղեկացնում են ՆԳՆ ոստիկանությունից, բարդ օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումները պսակվել են հաջողությամբ. հանցավոր մտադրությունը բացահայտվել է դեռևս նախապատրաստական փուլում: Իրավապահներն արդեն հրապարակել են հատուկ գործողության և կասկածյալների վնասազերծման տեսակադրերը, որոնք փաստում են խմբավորման մտադրությունների լրջությունը:
«Օպերատիվ-հետախուզական միջոցառումների շնորհիվ իրավապահներին հաջողվել է ժամանակին բացահայտել հանցավոր մտադրությունը և թույլ չտալ դրա իրագործումը»,- նշված է գերատեսչության պաշտոնական հաղորդագրության մեջ:
Ոստիկանությունից հաստատել են, որ աղմկահարույց գործի շրջանակներում արդեն կան ձերբակալվածներ։ Քննության շահերից ելնելով՝ քրեական հեղինակության անունն ու նախապատրաստվող հաշվեհարդարի դրդապատճառները դեռևս գաղտնի են պահվում, նախաքննությունը շարունակվում է։
—
Սնդիկ ջրում և պայթուցիկներ․ Սյունիքում ձերբակալվել են հանք շահագործողներ
Սյունիքի մարզի Ծավ գյուղում խմելու ջրի սնդիկով թունավորման ահազանգը հանգեցրել է աղմկահարույց քրեական բացահայտման։
Իրավապահ մարմինները կասեցրել են անօրինական հանքարդյունահանողների խմբի գործունեությունը, որոնք պայթուցիկների կիրառմամբ լեռնահետախուզական աշխատանքներ են իրականացրել անմիջապես համայնքի ջրավազանի հարևանությամբ։
ՀՀ քննչական կոմիտեի փոխանցմամբ՝ դեպքի առթիվ Վարդենիսի երեք բնակչի նկատմամբ հարուցվել է հանրային քրեական հետապնդում, որոնցից մեկն արդեն կալանավորված է։ Պարզվել է, որ ենթադրյալ հանցագործները ձեռքի հորատման սարքերով թափանցել են ջրի ակունքին կից գտնվող չշահագործվող հանքախորշեր և սկսել գաղտնի արդյունահանումը։
«Դեպքի վայրի զննությամբ՝ խմելու ջրի ակունքից ոչ հեռու, հայտնաբերվել և առգրավվել են հագուստ, շինարարական գործիքներ, պայթուցիկ նյութեր և արդեն իսկ արդյունահանված հանքաքարով լի պարկեր», — նշված է Քննչական կոմիտեի հաղորդագրության մեջ։
Ազգային անվտանգության ծառայության հետ համատեղ իրականացված միջոցառումների արդյունքում անձանց մեղադրանք է առաջադրվել ռազմամթերքի ապօրինի շրջանառության և ընդերքի պահպանման ու օգտագործման կանոնների կոպիտ խախտման համար։
Այս հանցավոր սխեման ջրի երես դուրս եկավ այն բանից հետո, երբ գյուղացիներից մեկը ծորակի ջրում մետաղական զանգված նկատեց և ահազանգեց։
Առողջապահության նախարարության իրականացրած լաբորատոր փորձաքննությունները հաստատեցին վատթարագույն կասկածները՝ ջրաղբյուրում և ծորակներում սնդիկի պարունակությունը գերազանցում էր սահմանային թույլատրելի նորման։ Այժմ Ծավի բնակիչներին խստորեն հորդորում են զերծ մնալ տեղի ջրի օգտագործումից՝ մինչև էկոլոգիական խնդրի վերջնական լուծումը։
—
Եկեղեցին կհարկվի․ կառավարությունը մշակում է ֆինանսավորման նոր համակարգ
Հայաստանի կառավարությունը քննարկում է Հայ Առաքելական եկեղեցուն հարկման դաշտ բերելու նոր հայեցակարգ, որով նախատեսվում է գանձված միջոցները կրկին վերադարձնել հոգևոր կառույցին՝ որպես ծրագրերի ֆինանսավորում։
Նախաձեռնության նպատակն է հավասար հարկային պայմաններ ստեղծել բոլորի համար՝ միաժամանակ չզրկելով եկեղեցուն պետական աջակցությունից և խրախուսելով հանրօգուտ գործունեությունը։
Սպասվող բարեփոխումների մանրամասները BOON TV-ին տված հարցազրույցում ներկայացրել է ՀՀ ֆինանսների նախարար Վահե Հովհաննիսյանը՝ ընդգծելով, որ հարցն արդեն իսկ ակտիվորեն քննարկվում է Ազգային ժողովի գործընկերների հետ, թեև կարգավորումների վերջնական մեխանիզմները դեռ հստակեցման փուլում են։
«Եկեղեցին պետք է հարկեր վճարի այնպես, ինչպես բոլորը», – հայտարարել է գերատեսչության ղեկավարը: Որպես հարկման հավանական թիրախներ՝ նախարարը մատնանշել է ծիսական պարագաների վաճառքն ու այլ ձեռնարկատիրական գործունեությունը։
Միևնույն ժամանակ, Հովհաննիսյանը պարզաբանել է, որ պետության գերնպատակը պետբյուջեի եկամուտների մեծացումը չէ: Ըստ տրամաբանության՝ վճարված հարկերը հետ են վերադարձվելու եկեղեցուն՝ վերջինիս նախաձեռնություններն իրագործելու համար։
Ավելին, ըստ նախարարի, եթե եկեղեցին իրականացնի պետության և հանրության համար ռազմավարական կարևորության ծրագրեր, ապա վերադարձվող ֆինանսավորման ծավալը կարող է նույնիսկ գերազանցել մուծված հարկերի չափը։
Խոսելով փոփոխությունների կիրարկման ժամկետների մասին՝ Ֆինանսների նախարարը նշել է, որ թեև հարկային արտոնությունների վերացման դեպքում վեցամսյա սահմանափակումը չի գործում, գործընթացը հապճեպ չի արվի։
Լրագրողի այն հարցին, թե արդյոք նորմը կարող է ուժի մեջ մտնել հաջորդ ամսվանից, նա պատասխանել է․ «Դժվար մյուս ամսվանից, որովհետև, այնուամենայնիվ, որոշակի հանրային քննարկման կարիք կլինի»։
Հիշեցնենք, որ 2007 թվականին ընդունված օրենքով և գործող Հարկային օրենսգրքով՝ եկեղեցու ստացած նվիրատվությունները, կրոնական ծիսակատարությունների ծառայություններն ու ծիսական պարագաների իրացումն ազատված են ԱԱՀ-ից, ինչը, սակայն, չի ենթադրում համապարփակ ազատում բոլոր հարկատեսակներից։
—
«Հայաստան» խմբակցությոնը կբոյկոտի եկեղեցու հարցով ԱԺ հանձնաժողովի աշխատանքներ
«Հայաստան» խմբակցությունը հրաժարվում է մասնակցել Հայ Առաքելական եկեղեցու հարցերով Ազգային ժողովի նորաստեղծ հանձնաժողովի աշխատանքներին։
Ընդդիմության ներկայացուցիչները նախաձեռնությունը որակում են որպես հակասահմանադրական՝ պնդելով, որ իշխանություններն իրականացնում են հասարակության ուշադրությունը շեղելու և պետականությունը խարխլելու քաղաքականություն։
Հոկտեմբերի 5-ին կայացած մամուլի ասուլիսի ժամանակ խմբակցության ղեկավար Աննա Գրիգորյանը հայտարարել է, որ խորհրդարանն իրավասու չէ միջամտելու կրոնական կառույցի ներքին գործերին։ Նա հիշեցրել է, որ ընդդիմադիր ուժերն արդեն իսկ դիմել են Սահմանադրական դատարան՝ վիճարկելով Կաթողիկոսին պաշտոնանկ անելու վերաբերյալ իշխանությունների ծրագրային դրույթի օրինականությունը։
«Ազգային ժողովի՝ որպես կառույցի լիազորությունների մեջ չի մտնում եկեղեցու ներքին հարցերը քննարկելը: Հետևաբար, հակասահմանադրական որևէ գործընթացին մասնակցելը իսկապես անտրամաբանական է և ոչ նպատակահարմար»,- ընդգծել է Գրիգորյանը՝ զուգահեռներ անցկացնելով 44-օրյա պատերազմի հանգամանքները քննող հանձնաժողովի բոյկոտի հետ, որտեղ, ըստ նրա, իշխանությունը նպատակ չուներ օբյեկտիվ քննություն իրականացնելու։
Ասուլիսին ներկա փաստաբան Հովհաննես Խուդոյանն իր հերթին նշել է, որ պետական մակարդակով եկեղեցու դեմ ուղղված արշավն ու անհիմն բամբասանքների շրջանառումը միջազգային ասպարեզում հարվածում են Հայաստանի վարկանիշին։ Նրա համոզմամբ՝ իշխանությունները պարզապես նոր հարթակ են ստեղծել հակաքարոզչության համար։
«Հայ առաքելական սուրբ եկեղեցու դեմ այս ոտնձգությունները համակարգված բնույթ ունեն: Այս գործողություններն իրենց բնույթով պետական դավաճանություն են, որովհետև ուղղված են հայկական պետականության դեմ և ծառայում են Ադրբեջանի ու Թուրքիայի շահերին»,- հայտարարել է Խուդոյանը։
Փաստաբանը զգուշացրել է, որ նման հանցակազմը չունի վաղեմության ժամկետ և պատժվում է ցմահ ազատազրկմամբ՝ կոչ անելով գործընթացի բոլոր մասնակիցներին խելքները գլուխները հավաքել և զերծ մնալ հակապետական քայլերից։
Հայաստանի կառավարության և Հայ Առաքելական եկեղեցու ղեկավարության միջև բացահայտ առճակատումը սրվեց 44-օրյա պատերազմից հետո, երբ բարձրագույն հոգևորականությունը պահանջեց վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանի հրաժարականը։ Լարվածության հերթական ալիքը բարձրացավ կառավարության ղեկավարի հանձնարարությամբ պատրաստված՝ այսպես կոչված «եկեղեցում տիրող ճգնաժամի» մասին աղմկահարույց զեկույցի շուրջ, որն էլ հանդիսանում է նորաստեղծ խորհրդարանական հանձնաժողովի քննարկման հիմնական առարկան։
Իշխանությունները մեղադրում են Ամենայն Հայոց Կաթողիկոս Գարեգին Բ-ին կուսակրոնության ուխտը խախտելու մեջ՝ պահանջելով նրա հեռացումը գահից:
Ընդդիմության և հոգևորականության ներկայացուցիչներն այս փաստաթուղթը գնահատում են որպես քաղաքական ճնշման գործիք՝ ուղղված Ամենայն Հայոց Կաթողիկոսի պաշտոնանկությանն ու ազգային հնագույն ինստիտուտի թուլացմանը։
—