Իր երեխաներին փրկած Անի Ավետիսյանը մանրամասներ է պատմել Շաքիի միջադեպից

Լուսանկարը` tert.am

Սյունիքի մարզի Շաքի բնակավայրում ադրբեջանցի զինծառայողի հարձակման հետևանքով ծանր վիրավորված 39-ամյա Անի Ավետիսյանը Երևանի հիվանդանոցից պատմել է հոկտեմբերի 1-ին իր տանը տեղի ունեցած արյունալի միջադեպի մանրամասները:


Կնոջ խոսքով՝ տուն հասնելով նա հայտնաբերել է, որ անծանոթ տղամարդը զենքն ուղղել է իր երեխաների վրա: Ադրբեջանցի զինծառայող Նասիմի Մուսաևն արձակել է երեք կրակոց: Առաջինը վրիպել է, իսկ երբ զինվորը փորձել է թիրախավորել որդուն, մայրն իր ձեռքով բռնել է ինքնաձիգի փողը: Այդ արարքի հետևանքով նա կորցրել է ձախ ձեռքի բութ մատը, լրջորեն վնասվել են նաև մյուս մատները, իսկ երրորդ կրակոցը դիպել է նրա ոտքին:


Չնայած ծանր վերքերին՝ Անին դանակով հարվածներ է հասցրել հարձակվողին՝ կանխելով իր և երեխաների հնարավոր սպանությունը։ Նա նշել է, որ պայքարի ընթացքում զինվորը ձայն չի հանել, և ինքը նույնիսկ չի գիտակցել, որ նա ադրբեջանցի է։


Տուժածը, ում ևս երեք վիրահատություն է սպասվում, դժգոհել է իրավապահ մարմինների աշխատանքից, քանի որ տեղի բնակչությունը տեղյակ չի եղել սահմանը հատած դիվերսանտի մասին։ «Եթե զգուշացրած լինեին, երեխաներին դպրոց չէի ուղարկի, Շաքիում չէինք մնա»,- ընդգծել է նա:


Հիշեցնենք, որ սեպտեմբերի 29-ին ադրբեջանական զորամասից ինքնակամ հեռացած և Հայաստանի տարածք ներթափանցած Մուսաևը միջադեպից հետո ձերբակալվել է և այժմ գտնվում է երկամսյա կալանքի տակ:

—

Verelq: Հորմուզի նեղուցի վերաբացում. Թեհրանն ուսումնասիրում է ԱՄՆ-ի պատասխանը

Լուսանկարը` canberratimes.com

Իրանը շարունակում է ուսումնասիրել Հորմուզի նեղուցի վերաբացման վերաբերյալ ԱՄՆ-ի արձագանքը և վերջնական որոշումը Վաշինգտոնին կփոխանցի միջնորդների միջոցով: Այս մասին մամուլի ասուլիսի ժամանակ հայտարարել է Իրանի արտաքին գործերի նախարարության պաշտոնական ներկայացուցիչ Էսմայիլ Բաղային՝ անդրադառնալով նաև տարածաշրջանային այլ հակամարտություններին, գրում է Reuters-ը:


Դիվանագետի խոսքով՝ Կատարն ու Պակիստանը շարունակում են հանդես գալ որպես միջնորդներ փետրվարի 28-ին ԱՄՆ-ի և Իսրայելի հարվածներով սկսված պատերազմին վերջ դնելու բանակցություններում: Հունիսյան զինադադարի ձախողումից հետո, սեպտեմբերի կեսերին Իրանը ներկայացրել էր իր առաջարկը, սակայն գործընթացը մտել է փակուղի։


Իրանի անվտանգության գերատեսչության ղեկավարն ավելի վաղ նշել էր, որ ամերիկյան կողմը չի բավարարել նեղուցի բացման և բանակցություններին վերադառնալու Թեհրանի առաջ քաշած յոթ պայմանները: Տարաձայնությունների հիմնական պատճառն այն է, որ Վաշինգտոնը պնդում է բանակցությունները սկսել Իրանի միջուկային ծրագրի քննարկմամբ։


Թեհրանը, մինչդեռ, պահանջում է նախ կենտրոնանալ նեղուցի անվտանգության վրա, որով նախկինում անցնում էր նավթի և հեղուկ բնական գազի համաշխարհային առևտրի մեկ հինգերորդը։


Անդրադառնալով Սաուդյան Արաբիայի և Թեհրանի դաշնակից եմենյան հութիների միջև հակամարտությանը՝ Բաղային վերահաստատել է Իրանի աջակցությունը ճգնաժամի խաղաղ կարգավորմանը:


«Եմենի հարցը վաղուց պետք է լուծվեր ՄԱԿ-ի ճանապարհային քարտեզով, և մենք ասել էինք, որ կաջակցենք եմենցիների և սաուդցիների միջև ձեռք բերված ցանկացած համաձայնության… Մեր պահանջն է, որ այս իրավիճակը լուծվի երկխոսության միջոցով»,- շեշտել է խոսնակը:

—

CC: Hyatt and Green Rock Announce Plans for Armenia’s First Hyatt Regency Hote

—

Criminal charges over Güllistan Yarkın’s dissertation: hearing adjourned

—

The Sword and the Tongue: Jihad’s Long Shadow over Christians in Turkey

—

Sudanese-Armenian archivists fight erasure and keep their history alive for ge

—

Interview with Winslow Martin Photographer, Storytellor and Educator

—

CC: Mother See vows to defend Armenian Church rights through legal means

—

168: Հերթական խոշոր պարտքն են կախում պետության վրա

Հոկտեմբեր 12, 2026

Ընտրություններից հետո կառավարությունն ակտիվացրել է նոր պարտքերի ներգրավումը։ Օրերս համաձայնություն տվեցին հերթական խոշոր վարկային համաձայնագրին։ Խոսքը 250 մլն եվրոյի կամ ավելի քան 280 մլն դոլարի մասին է, որը նախատեսում են վերցնել Ֆրանսիայի զարգացման գործակալությունից։

Դրանից կարճ ժամանակ առաջ էլ 200 մլն դոլար վերցրել էին Համաշխարհային բանկից, 150 միլիոն դոլար՝ Ասիական զարգացման բանկից։

Մեկ այլ վարկային ծրագրերով էլ ներգրավեցին շուրջ 100 մլն դոլար ու կրկին բյուջեի դեֆիցիտը ֆինանսավորելու համար։

Հիմա հերթը Զարգացման ֆրանսիական գործակալության 250 մլն եվրոյինն է։

Կարդացեք նաև

  • Կոլապսի վտանգը մեծանում է. «ֆեյք» արտահանումների անվան տակ Փաշինյանը փորձում է թաքցնել իրականությունը
  • Ի՞նչ է սպասվում բնակարանային շուկային. Դեռ ինչքա՞ն կբարձրանան գները
  • Հայաստանին Եվրոպա տանող ճանապարհը․ երկար ճանապարհ, բարձր գին և անորոշ վերջնակետ

Ընդ որում՝ այս նույն վարկային ծրագրի շրջանակում Ասիական զարգացման բանկի մասնակցությունը կարող է հասնել ևս 250 մլն դոլարի։ Այսինքն՝ այն դեռ կարող է ավելանալ։

Բյուջետային աջակցության այսպիսի վարկերը սովորաբար  կառավարությունում արդարացանում են պետական ֆինանսների, հարկաբյուջետային համակարգի, պարտքի կառավարման, ֆինանսական շուկաների արդյունավետության բարձրացման հետ կապված հիմնավորումներով։ Բայց փաստն այն է, որ դրանք գալիս են ծանրանացնելու պետական բյուջեի բեռը։ Խոսքը բոլորովին էլ նոր ճանապարհի, ջրամբարի կամ գործարանի կառուցման համար ներգրավվող նպատակային վարկի մասին չէ։ Հերթական 250 մլն եվրոն պատրաստվում են ուղղել այս տարվա պետական բյուջեի դեֆիցիտը փակելուն։ Դրանով ոչ թե ապագայում արդյունք ապահովող որևէ նպատակային ծրագիր են ֆինանսավորելու, այլ առօրյա խնդիրներն են լուծելու։

Կառավարության որոշման հիմնավորման մեջ նշվում է, որ միջոցների ժամանակին ստացումը կարևոր է պետական բյուջեով նախատեսված ծախսերի ֆինանսավորումն ապահովելու համար։ Մի կողմից՝ բարձրագոչ հայտարարություններ են անում բյուջեի հարկային եկամուտները կատարել-գերակատարելու վերաբերյալ, մյուս կողմից՝ ահա այսպիսի խոշոր վարկեր են վերցնում, որպեսզի կարողանան իրականացնել բյուջեով նախատեսված ծախսերը։ Պարտք են վերցնում, որպեսզի թոշակ ու աշխատավարձ վճարեն։

Կապիտալ ծախսերը, որոնք ունեն երկարաժամկետ տնտեսական նշանակություն, նպաստում են տնտեսության պոտենցիալի բարձրացմանը, կրճատում են, ընթացիկ ծախսերն ավելացնում։ Երբ պետությունը պարտք է վերցնում ենթակառուցվածքային ծրագրեր իրականացնելու համար, ինչ-որ տեղ դեռ կարելի է հասկանալ։ Իսկ երբ հարյուրավոր միլիոններով այսպիսի պարտքեր են ավելացնում՝ զուտ այն պատճառով, որ բյուջեով նախատեսված ծախսերն ամբողջությամբ ֆինանսավորելու համար փող չկա, դա լուրջ հարցեր է առաջացնում դրանց սպասարկման հետ կապված։

Հաշվի չեն առնում անգամ այն, որ վարկի պայմանները բավական ծանր են։ Ոչ միայն տոկոսադրույքն է բարձր, այլև դրված են բազմաթիվ այլ ֆինանսական պահանջներ. Միանվագ գնահատման վճար` վարկի գումարի 0.5 տոկոսի չափով, որը ենթակա է վճարման պայմանագիրն ուժի մեջ մտնելուց հետո, 15 օրվա ընթացքում, պարտավորության վճար` կրկին տարեկան 0.5 տոկոսի չափով, որը հաշվարկվում է վարկի չմասհանված գումարի նկատմամբ, կոմիսիոն վճար՝ վարկի գումարի 0.5 տոկոսի չափով, որը պետք է վճարվի նախքան վարկի ուժի մեջ մտնելը, տույժ՝ ժամկետանց վճարումների գծով, որը լինելու է տվյալ ժամանակահատվածի համար կիրառելի տոկոսադրույքին գումարած 3.5 տոկոս սպրեդի չափով, և այլն։

Այսքանից հետո, վարկի տոկոսադրույքը գերազանցում է 5 տոկոսը, ինչը հերթական թանկ պարտքն է, որը գալիս է ծանրացնելու պետական բյուջեի բեռը։ Բայց դա էլ պատճառ չէ կառավարության համար հրաժարվելու դրանից։

Կառավարությունը փողի խնդիր ունի ու պատրաստ է անգամ նման ծանր պայմաններով գումարներ վերցնել, որպեսզի կարողանա կատարել բյուջեով նախատեսած ծախսերը, այդ թվում՝ սոցիալական այն ծախսերը, որոնք քաղաքական ակնկալիքներով անհամաչափ ավելացրել է հատկապես ընտրությունների նախօրյակին։ Առանց նախապես պլանավորելու՝ թոշակ ու նպաստ է բարձրացրել, ավելացնելով բյուջեի ֆինանսական բեռը։ Ընտրությունների նախօրյակին, քաղաքական ակնկալիքով, առողջության ապահովագրություն ներդրեցին, այլ սոցիալական ծրագրերով ընտրակաշառքներ բաժանեցին։ Ու հիմա ստիպված են ոչ միայն հարկադիր կրճատումներ անել, այդ թվում՝ սոցիալական ծախսերի գծով, այլև խոշոր պարտքեր վերցնել՝ այս ամենի տակից դուրս գալու համար։

Այս պարտքերի արդյունքում է, որ աստիճանաբար ավելի մեծ գումար են պահանջվում ոչ միայն պարտքերը վերադարձնելու, այլև դրանց տոկոսները վճարելու համար։ Որքան մեծանում է պարտքի գումարը, այնքան ավելի մեծ միջոցներ են անհրաժեշտ լինում դրանք սպասարկելու համար։ Առավել ևս, որ այսպիսի պարտքերը նպատակային ներդրումային  ծրագրեր չեն, որոնք հետագայում կարող են տնտեսական զարգացման հետ կապված որոշակի խնդիրներ լուծել ու պետական բյուջեի համար լրացուցիչ ֆինանսական աղբյուրների հնարավորություններ ստեղծել։

Այսպիսի վարկերի տնտեսական ու ֆինանսական նշանակությունը չափազանց փոքր է, փոխարենը՝ մեծ է դրանց ազդեցությունը պետական պարտքի սպասարկման վրա։ Եթե նախկինում Հայաստանի պետական պարտքը մեծամասամբ ձևավորվում էր միջազգային զարգացման կառույցների ցածր տոկոսադրույքով վարկերից ու արտոնյալ ֆինանսական միջոցներից, վերջին տարիներին դրանք փոխարինվել են անհամեմատ թանկ, առևտրայինից գրեթե չտարբերվող վարկերով ու պարտքերով։ Պարտքի կառուցվածքի փոփոխությամբ և ներքին պարտքի մասնաբաժնի կտրուկ աճի հետևանքով էապես բարձրացել է պարտքի միջին տոկոսադրույքը։

Վերջին տվյալներով, կառավարության պարտքի միջին կշռված տոկոսադրույքն անցնում է 7 տոկոսից։ Պետական գանձապետական պարտատոմսերի տոկոսադրույքներն անհամեմատ ավելի բարձր են։ Այլ գործոնների թվում նաև սա է պատճառը, որ ամեն տարի բյուջեից ավելի մեծ գումարներ են գնում՝ կուտակված պարտքերի տոկոսները փակելու համար։

Կառավարությունը խոշոր պարտքեր է վերցնում բյուջեի պակասուրդը ֆինանսավորելու, ընթացիկ ծախսերը կատարելու համար։ Դա պարտքի կուտակման վատագույն տարբերակն է, ինչն անում են այսօրվա իշխանությունները։ Պարտքն արդարացված է, երբ այն ուղղված է հեռանկարային ու զարգացման, ենթակառուցվածքային ծրագրերի իրականացմանը։ Այլապես՝ դա բեռ է ոչ միայն վաղվա, այլև տասնամյակների բյուջեների վրա։ Ու այդ բեռը կրելու են ոչ թե այսօրվա իշխանությունները, այլ ապագա սերունդները։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ




—

Տվյալ պահին ունեմ երկու «հրահանգ»՝ 1. Չվախենալ վիժվածքներից, 2. Վախենալ ճորտ

Հոկտեմբեր 12, 2026

«Ադեկվատ» կուսակցության հիմնադիր Արթուր Դանիելյանը, ով կալանավորվել է 2 ամսով, ուղերձ է հղել կալանավայրից:
·
«Դատարանում ինձ կալանավորելու և տեսակցություններն արգելելու միջնորդությունը ներկայացնելիս քննիչը պնդեց, որ ես ունեմ ահռելի լսարան, և որ ձերբակալվելուց առաջ հանդգնել եմ «հրահանգ իջեցնել հանրությանը» (մեջբերում եմ բառացի): Վերջինս նաև հավելեց, որ իմ «հրահանգով» ես պարտադրել եմ հանրությանը «չվախենալ»: Դատարանը փորձեց ինձանից ճշտել՝ արդյո՞ք ես զղջում եմ նման հանդուգն արարքի համար:

Ենթադրում եմ՝ իմ պատասխանը դատավորին չբավարարեց, ինչի հետևանքով էլ նա որոշեց բավարարել ինձ կալանավորելու որոշումը:

Պետք է, սակայն, խոստովանեմ, որ իրականում իմ արարքի համար զղջացել եմ: Ընդ որում, զղջացել եմ գրեթե անմիջապես քննիչի միջնորդությունը լսելուն պես: Զղջացել եմ մինչև կալանավորումս, մինչև «Արմավիր» ՔԿՀ-ում հայտնվելս: Հետևաբար պետք է իջեցնեմ իմ հաջորդ «հրահանգը»:

«Հրահանգում եմ» վախենալ, ժողովուրդ ջան: Վախը շատ կարևոր է: Ոչնչից չեն վախենում միայն հիմարները: Վախեցե՜ք:

Վախեցեք, որ էս վիժվածքների լափած ամեն մի կոպեկի համար հաշիվը դուք և ձեր երեխեքն եք փակելու: Ես վախենում եմ: Գրեթե 44 օր հրետակոծության տակ եմ եղել, բայց չեմ վախեցել մահանալուց: 2018-ից սկսած 30 անգամ ձերբակալվել եմ, բայց երբեք չեմ վախեցել ազատազրկվելուց: Իսկ ճորտ լինելուց սարսափում եմ…
Ամփոփենք. տվյալ պահին ունեմ երկու «հրահանգ»՝

1. Չվախենալ վիժվածքներից

2. Վախենալ ճորտ լինելուց

Հարգանքներով՝ ձեր խոնարհ «հրահանգիչ»:

—