Category: News

Նկատեցի՞ք, Եվրոպայի հետ աննախադեպ մերձեցող Հայաստանում անցկացվող COP17 ի գագաթնաժողովին ինչպես տեղ ու դադար չկա եվրոպացի առաջնորդների ներկայությունից։

Չե՞ք նկատել։ Դե, ինչպե՞ս նկատեիք մի բան, որը չկա։ Չկա եվրոպական որեւէ երկրի առաջնորդ, որը մասնակցում է միջոցառման գագաթնաժողովին։ Եվրահանձնաժողովը ներկայացված է փոխնախագահ–եվրահանձնակատարի մակարդակով, եւ չկա ԵՄ անդամ ոչ մի երկրի ղեկավար։ Անգամ Կիպրոսն ու Հունաստանը, որոնց հետ Հայաստանը ավանդաբար ունեցել է շատ սերտ հարաբերություն, չեն ներկայացել բարձր մակարդակով։

Ես առիթ ունեցել եմ ասելու, թե շատ օրեր առաջ Հայկական Երկրորդ հեռուստաալիքի եթերում, թե նախօրեին՝ Մեդիահաբի տաղավարում, որ դրական եմ համարում Հայաստանում այդպիսի խոշոր միջազգային միջոցառման անցկացումը։ Շատ կարեւոր եմ համարում թե Հայաստանի ճանաչելիության, թե Հայաստանում այդպիսի մասշտաբային միջոցառումների նցկացման փորձի կուտակման առումով։ Այո, նաեւ պետք է առավելագույնն անել ենթակառուցվածքային տեսանկյունից յնպիսի միջավայր ստանալու համար, որ այդ կարգի միջոցառումները ավելի հեռու լինեն Երեւանի կենտրոնից, ու ցանկալիորեն՝ ավելի կոմունիկացված լինեն մարզերի հետ։

Սա իհարկե շատ կարեւոր հարց է, բայց այլ թեմա։

Այդուամենայնիվ, Երեւանում անցկացվում է հեղինակավոր միջազգային միջոցառում, որին սակայն չկա եվրոպական ներկայացուցչական մասնակցություն։ Ակնհայտորեն բացակայում է դա։ Եվ սա այն պարագայում, երբ ամեն պատեհ ու անպատեհ առիթով հնչում են Հայաստան–ԵՄ «աննախադեպ մերձեցման» մասին բաժակաճառեր։ Հիրավի՝ լոկ բաժակաճառեր։

Վերլուծաբան Հակոբ Բադալյան

—

ՀՀ արտաքին գործերի և միջազգային առևտրի նախարար Արարատ Միրզոյանը չի բացառում, որ հայ-ադրբեջանական սահմանազատման ընթացքում անկլավ-էքսկլավների հարցին անդրադառնան ավելի շուտ՝ չսպասելով մինչև սահմանազատումը հասնի այդ հատվածներին։

«Ազատության» հարցին՝ արդյոք պահպանվելու է սահմանազատումը հյուսիսից հարավ իրականացնելու սկզբունքը, նախարարն այսօր պատասխանել է. «Ընդհանուր առմամբ այդ սկզբունքը չի խախտվում, բայց կա ըմբռնում, որ առանձին հատվածներ գուցե արագացնելու անհրաժեշտություն լինի։ Հիմա, երբ կա անկլավների մասին պատկերացում, չեմ բացառում, որ այդ հարցն էլ գա առաջ»։

Միրզոյանը նաև հնարավոր է համարել, որ մոտ ապագայում փոխկապակցվեն Հայաստանի և Ադրբեջանի էլեկտրաէներգետիկ ենթակառուցվածքները։

Ավելի վաղ Փաշինյանը հայտարարել էր, որ անկլավների հարցը հնարավոր է լուծել հավասար մակերեսով տարածքների փոխանակմամբ։ Նրա ներկայացրած խաղաղության պատկերացմամբ՝ Հայաստանի տարածքը պետք է կազմի 29 հազար 743 քառակուսի կիլոմետր, տարածաշրջանի բոլոր ճանապարհները պետք է բացվեն, իսկ Հայաստանն ու Ադրբեջանը միմյանց նկատմամբ տարածքային կամ այլ պահանջներ չպետք է ունենան։

Եվ ուրեմն՝ ի՞նչ նոր «բազար», եթե կուզեք՝ արհավիրք է նախապատրաստում Փաշինյանը Տիգրանաշեն-Արծվաշեն թեմաների շուրջ։

Նախ հստակ պետք է արձանագրենք, որ երեկ նա թեման ամբողջովին լղոզեց՝ ըստ էության, բովանդակային առումով որևէ հստակ բան չասելով։ Ավելին՝ տպավորություն է, որ նրան դուր է գալիս, երբ այս հարցի շուրջ անընդհատ խոսում են, իսկ ինքն էլ, օգտվելով առիթից, շարունակում է տարբեր, երբեմն իրար հակասող կամ առնվազն անորոշ ձևակերպումներ շրջանառել։

Մի դիտարկում էլ անեմ, որը գուցե այլ կերպ ընկալվի։ Չեմ բացառում, որ Տիգրանաշենի հետ կապված նա լրիվ այլ պլանավորումներ ունի։ Քաղաքական ժանրի կանոնների համաձայն՝ Նիկոլը կարող է դեռ որոշ ժամանակ թույլ տալ, որ այս հարցի շուրջ դիսկուրսն ավելի խորանա ու ծավալվի, հասնի իր առավելագույն կետին, երբ բոլորը՝ առանց բացառության, կխոսեն այդ մասին, ընդ որում՝ իրեն կքննադատեն ու կխարազանեն ամենակոշտ ձևով։ Եվ ահա այդ պահին թեման կարող է միանգամից գլխիվայր շրջվել։

Հանկարծ կհայտարարվի, թե այսինչ թվականի՝ ԽՍՀՄ Գլխավոր շտաբի ինչ-որ քարտեզ է հայտնաբերվել, որտեղ Քյարքի կոչվող հատվածը սահմանազատման արդյունքում պետք է անցնի ադրբեջանական կողմին։ Ու կլսենք մոտավորապես այսպիսի բացատրություն. «Ես որ ասում էի Քյարքի, հենց դա նկատի ունեի։ Ես ասե՞լ եմ, որ Տիգրանաշենն եմ տալու։ Ավելին՝ ես ասել եմ, որ Տիգրանաշենը մնալու է Տիգրանաշեն»։

Քաղաքական առումով նման մանևրի հնարավորությունը բացառել չի կարելի, հատկապես երբ հրապարակային խոսքում տարածքի անվան, սահմանային հատվածի և բնակավայրի կարգավիճակի միջև հստակ տարբերակում չի ներկայացվում։ Այդ դեպքում հնարավոր կլինի հետագայում քննարկումը տեղափոխել այն հարթություն, որտեղ իշխանությունը կպնդի, թե իր խոսքերը սխալ են մեկնաբանվել։

Մեծ հաշվով, Ադրբեջանին ինչի՞ն է պետք Տիգրանաշենը։ Դժվար է ենթադրել, որ Բաքվի նպատակը հենց այդտեղ բնակավայր հիմնելն է։ Տարածքի նշանակությունը կարող է լինել նաև ճանապարհային, հաղորդակցային ու ռազմավարական։ Իսկ եթե Ադրբեջանի հավակնություններն ավելի լայն են, և նրա նպատակը Սյունիքում ազդեցության ու վերահսկողության հնարավորությունների ընդլայնումն է, ապա Տիգրանաշենի հարցը պետք է դիտարկել այդ ընդհանուր համատեքստում։ Միայն բնակեցման բացակայությամբ տարածքի ռազմավարական նշանակությունը գնահատել հնարավոր չէ։

Ինչ վերաբերում է Արծվաշենը «տեղափոխելու» ցնդաբանությանը, ապա այստեղ, մեղմ ասած, գործ ունենք մի գաղափարի հետ, որի իրավական ու գործնական բովանդակությունը բացահայտված չէ։ Ի՞նչ է նշանակում գյուղը մի քիչ այս կամ այն կողմ տեղափոխել։ Ի՞նչ է լինելու Արծվաշենի ներկայիս տարածքի հետ, ի՞նչ սկզբունքով են որոշվելու նոր սահմանները, և ի՞նչ երաշխիք կա, որ նման լուծման անվան տակ հայկական տարածքի կորուստը չի ներկայացվի որպես խնդրի կարգավորում։

Ամենակարևորն, այնուամենայնիվ, Արծվաշենի բնակիչների վերադարձի հարցն է։ Ես չեմ բացառում, որ Փաշինյանը համոզված է՝ ինչ պետական ծրագիր էլ իրականացվի, հայերի վերադարձը գործնականում չի կայանալու։

Ըստ էության՝քաղաքական ամենավտանգավոր մանևրը կարող է լինել այն, երբ սկզբում հասարակությանը սովորեցնում են քննարկել հնարավոր զիջումը, հետո այն ներկայացնում որպես տեխնիկական անհրաժեշտություն, իսկ վերջում հայտարարում, թե իշխանությունը երբեք էլ այլ բան չի ասել:

ՀՀԿ խորհրդի անդամ Արմեն Հովասափյան

—

Շարունակվում են քրեակատարողական հիմնարկներ թմրամիջոցների և արգելված այլ իրերի փոխանցման ակտիվ փորձերը, այդ թվում՝ անօդաչու թռչող սարքերի միջոցով։ Մասնավորապես հոկտեմբերի 14-ից 15-ը «Արմավիր» քրեակատարողական հիմնարկում իրականացվել է ԱԹՍ-ների միջոցով արգելված իրեր փոխանցելու 3 փորձ։

Հաշվի առնելով, որ քրեակատարողական հիմնարկները կահավորված են թույլ տեսանելի արգելքներով, որոնք դժվարացնում են անօդաչու թռչող սարքերի ներթափանցումը, բոլոր փորձերը կանխվել են քրեակատարողական ծառայողների կողմից։

Արդյունքում՝ հայտնաբերվել և առգրավվել են 10 բջջային հեռախոս, 1 Wi-Fi սարք և բջջային հեռախոսի պարագաներ։

Նույն ժամանակահատվածում հիմնարկի երկու տեղամասերի միջև գտնվող փշալարի վրայից քրեակատարողական ծառայողները հայտնաբերել են նաև փաթեթ, որում առկա է եղել 1,4 գրամ քաշով, թմրամիջոցի նմանվող բուսական զանգված։

Բոլոր դեպքերի առթիվ ձեռնարկվել են համապատասխան միջոցառումներ։

Պատերազմը ոչ միայն մարդկային կյանքեր է խլում և վնասում տնտեսական ենթակառուցվածքները, այլև լուրջ հետևանքներ է թողնում շրջակա միջավայրի վրա։ Այս մասին Կենսաբազմազանության հարցերով առաջնորդների գագաթնաժողովի լիագումար նիստի բացմանը հայտարարել է Իրանի նախագահ Մասուդ Փեզեշքիանը։

Շնորհակալություն հայտնելով ՀՀ վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանին և Հայաստանի ժողովրդին միջոցառումը հյուրընկալելու համար՝ Փեզեշքիանն ընդգծել է, որ կենսաբազմազանության պահպանումն անմիջականորեն կապված է ջրային ռեսուրսների, պարենային անվտանգության և ապագա սերունդների բարեկեցության հետ։

Նրա խոսքով՝ պատերազմները ոչնչացնում են անտառները, խոնավ տարածքները, բերրի հողերն ու ջրային ռեսուրսները, խաթարում էկոհամակարգերը և շրջակա միջավայրն աղտոտում վտանգավոր քիմիական նյութերով։

«Պատերազմի բնապահպանական սպիները կարող են պահպանվել տասնամյակներ շարունակ՝ մարտական գործողությունների դադարեցումից հետո»,- նշել է Իրանի նախագահը։

Փեզեշքիանի գնահատմամբ՝ ԱՄՆ-ի հետ պատերազմը, էներգետիկ ենթակառուցվածքների ոչնչացումը, հրդեհներն ու հողի և ջրի աղտոտումը լուրջ սպառնալիք են ստեղծել տարածաշրջանի էկոհամակարգերի համար։ Նա շեշտել է, որ բնապահպանական վնասը չի սահմանափակվում առանձին պետությունների սահմաններով։

Իրանի նախագահը կոչ է արել ՄԱԿ-ի կառույցներին և միջազգային կազմակերպություններին մշակել բնապահպանական վնասի գնահատման, քայքայված էկոհամակարգերի վերականգնման և տուժած երկրներին ֆինանսական աջակցություն տրամադրելու արդյունավետ մեխանիզմներ։

Նա նաև ընդգծել է, որ Իրանը պատրաստ է իր գիտական և կրթական ներուժը կիսել այլ երկրների հետ՝ համոզմունք հայտնելով, որ բնապահպանական համագործակցությունը կարող է նպաստել տարածաշրջանային խաղաղությանն ու կայուն զարգացմանը։

«Ուժեղ Հայաստան» խմբակցության ղեկավար Նարեկ Կարապետյանը քննադատել է COP17-ի կազմակերպման համար հատկացված ֆինանսական միջոցների ծավալը՝ հայտարարելով, որ ընդամենը 10 օրվա համար ծախսվել է 30 մլն դոլար։

Ստեփանավանում լրագրողների հետ հանդիպման ժամանակ Կարապետյանը միջոցառումն անվանել է «լեգենդար COP»՝ նշելով, որ այդ գումարը գերազանցում է անգամ Գյումրու տարեկան ներդրումային բյուջեն։

Նրա խոսքով՝ 30 մլն դոլարով հնարավոր կլիներ լուծել բնակարանային խնդիրների զգալի մասը։

Կարապետյանը նաև կոռուպցիոն ռիսկերի վերաբերյալ հարցեր է բարձրացրել՝ ուշադրություն հրավիրելով միջոցառման կազմակերպման համար անցկացված մրցույթին։

«Ամեն օր հայտարարում են կոռուպցիոն բացահայտումների մասին, մինչդեռ տասը տարվա ընթացքում նրանց բացահայտած ամենախոշոր կոռուպցիոն դեպքի գումարը համադրելի է այս տասը օրում ծախսված գումարի հետ։ Մի ընկերության փոխանցվել է 22 մլն դոլար, իսկ մրցույթին մասնակցել է ընդամենը մեկ ընկերություն։ Մեր ժողովուրդը պետք է տեսնի կոռուպցիոն այս դրսևորումները»,- հայտարարել է Կարապետյանը։

Armen Ashotyan’s house arrest will not change. Lawyer Ruben Melikyan wrote about this on his Facebook page;

“The appeals anti-corruption court (judge: S. Khachatryan) rejected our special review appeal against Armen Ashotyan’s imprisonment.

Let me remind you that in the “second case” Armen Ashotyan’s incarceration has been going on for four and a half months (first in prison, and now in the form of house arrest). And the imprisonment in the “first case” lasted 777 days in 2023-2025,” he wrote.

Within the framework of the working visit to Brussels, the representative of the Supreme Body of the ARF, Ishkhan Saghatelyan, in the company of Gaspar Karapetyan, the President of the European Office of the Hay Dat, had a meeting with Kostas Mavrides, a member of the social-democratic political group of the European Parliament.

“At the end of my working visit to Brussels, I met with Kostas Mavrides, a member of the social-democratic political group of the European Parliament.

Mr. Mavrides is a great friend of our people, he has always actively participated in the implementation of projects related to us in the parliament. Months ago, he initiated an international conference in the European Parliament on the denial of the involvement of the European Union in the release of Armenian prisoners held in Baku.

During the meeting, we discussed various issues of concern to the Armenian and Cypriot peoples. I presented to my interlocutor the internal political situation of Armenia and our assessments, as well as the country’s external challenges. At the end of the meeting, I invited Mr. Mavrides to Armenia to get acquainted with the situation on the ground and to plan further joint work.”