Category: News

UNESCO Director-General visits Zvartnots Cathedral

Antonian Lara
Culture16:44, 17 October 2026
Read the article in: ՀայերենРусский

UNESCO Director-General Khaled El-Enany, who is in Armenia to attend the 17th Conference of the Parties to the Convention on Biological Diversity (COP17), has visited Zvartnots Cathedral, a UNESCO World Heritage site.

Armenia’s Ministry of Education, Science, Culture and Sport reported that El-Enany was accompanied by Deputy Minister Alfred Kocharyan and Armenia’s Permanent Representative to UNESCO, Aram Hakobyan.

The officials toured the monument’s grounds and museum area. The Director-General was briefed on the monument’s history, its current state of conservation, and work completed and planned.

The UNESCO Director-General stressed the importance of proper management of monuments and their use for cultural and educational purposes.

Opportunities for further cooperation were also discussed.

Read the article in: ՀայերենРусский

Published by Armenpress, original at

—

Armenpress: Pashinyan stresses importance of bringing Armenia’s mining industr

Kanayan Tamar
Economy22:21, 17 October 2026
Read the article in: FrançaisՀայերենРусский

Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan has addressed the Mining Armenia Forum 2026 in Tsaghkadzor.

The Prime Minister highlighted the importance of the annual event, stressing the significant role of mining in Armenia’s economy.

“From the very first day, representatives of the Government and other state bodies have participated in this forum in various formats. It is a good platform for dialogue. Essentially, this is a transparent dialogue, with open discussion of problems and possible solutions, which is very important. We can clearly state that the sector offers major opportunities but also faces challenges.

“It is very important that this year’s forum is taking place alongside COP17. This is another good opportunity to draw our attention to an important issue: bringing Armenia’s mining industry into line with the highest possible standards. Clearly, environmental standards are becoming an increasingly pressing issue in Armenia and everywhere else. The world is confronting the reality that our planet faces very complex environmental challenges. I cannot say that we have taken no steps in this direction, but neither can we speak of considering this problem resolved in the foreseeable future.

“The mining sector has a significant impact on Armenia’s GDP and export volumes,” Nikol Pashinyan said.

Read the article in: FrançaisՀայերենРусский

Published by Armenpress, original at

—

168: Ձև են անում, թե «Ռոսիա մոլը» հետ են վերցնում. Արդարադատություն իշխանական

Garnik Zakarian

Հոկտեմբեր 17, 2026

Նորություն չէ, որ իշխանությունները երկակի մոտեցում են ցուցաբերում արդարադատության նկատմամբ։ Տարիներ շարունակ խոսում են արդարությունից, օրենքի գերակայությունից, հարկ եղած դեպքում հայտարարում, որ բոլորը հավասար են օրենքի առաջ, արտոնյալներ չկան, նախկինում գործած ապօրինությունների համար պատասխանատվությունն անխուսափելի է։ Բայց երբ գործը հասնում է արդարադատության իրականացմանը, մոտեցումները տրամագծորեն փոխվում են։

Մինչև վերջերս ոչ մի խոսք չկար իշխանություններին սատարող ու իշխանության մաս կազմող գործարարների, այդ թվում՝ հատկապես խոշոր գործարարների չարաշահումների, ապօրինությունների, անօրինական հարստություն, գույք ու այլ եկամուտներ, ունեցվածք կուտակելու, օրենքների հետ խնդիր ունենալու, պետության նկատմամբ իրենց պարտավորությունները չկատարելու մասին։ Փոխարենը՝ ամեն քայլափոխի հարվածի տակ են բոլոր նրանք, ովքեր համարձակվում են հակառակվել իշխանություններին։ Ոչ միայն ունեցվածքն են բռնագանձում, այլև կալանքի տակ են պահում։

Ու որպեսզի այս ամենը շատ աչք չծակի, որոշել են ձևական մի գործ էլ իշխանությանը սերտաճած, վերջին 30 տարում մեծ հարստություն ու ունեցվածք կուտակած գործարարներից մեկի՝ Խաչատուր Սուքիասյանի կամ նրա ընտանիքի վրա կարել։

Առաջին հայացքից շատերի համար գուցե տպավորիչ է՝ բռնագանձման պահանջ են ներկայացրել իշխանական գործարարի ընտանիքի սեփականության նկատմամբ։ Բայց այդ տպավորությունը խաբուսիկ է, իսկ նպատակը՝ պարզ. Ուզում են ցույց տալ, թե իբր իրենց համար բոլորը հավասար են, յուրայիններ ու հակառակորդներ չկան, պատրաստ են թույլ տված անօրինականությունների համար պատժել բոլորին։ Դրա համար էլ այսպիսի մի անմեղ գործ են բացել։ Դատախազությունը պահանջում է բռնագանձում տարածել Տիգրան Մեծի պողոտա 16 հասցեում գտնվող անշարժ գույքի վրա։ Խոսքը «Ռոսիա մոլի» մասին է։ Ինչ-որ մի 1.55 մլն դոլարի ներդրումները չեն կատարել։

Կարդացեք նաև

  • Փաշինյանի կոդավորված ուղերձն Ալիևին
  • Ինձ ասում են՝ չե՞ս վախենում. չէ՛, չեմ վախենում, ա՛յ թալանչի, փողերն ո՞ւր են, ո՞ւր են էդ միլիարդները. համակարգային կոռուպցիան է՛ս ա. Մեսրոպ Մանուկյան
  • Գևորգ Պապոյանի հրապարակած «ցնցող» ցուցանիշների հետևում խայտառակ վիճակ է

«Գլխավոր դատախազությունը 2026 թվականի սեպտեմբերի 29-ին, պետական շահերի պաշտպանության լիազորության շրջանակում հայցադիմում է ներկայացրել Հակակոռուպցիոն դատարան՝ ընդդեմ Պետական գույքի կառավարման կոմիտեի, ՍՊ ընկերության, ՓԲ ընկերության՝ պահանջելով, ի թիվս այլնի, բռնագանձում տարածել Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտա 16 հասցեում գտնվող (նախկին հասցե՝ Մ. Խորենացի 43, «Այրարատ» կինոթատրոն) անշարժ գույքի վրա: Գլխավոր դատախազության պահանջի հիմքում դրված է այն հանգամանքը, որ մինչև 2017 թվականի հունվարի 14-ը Երևան քաղաքի Տիգրան Մեծի պողոտա 16 հասցեում գտնվող անշարժ գույքի սեփականաշնորհմանն ուղղված մասնավորեցման գործարքով սահմանված՝ 1.550.000 ԱՄՆ դոլարին համարժեք դրամի ներդրումներ չեն կատարվել»,- ասվում է դատախազության հաղորդագրության մեջ։

Հակակոռուպցիոն դատարանի որոշմամբ, հայցադիմումն ընդունվել է վարույթ, կիրառվել է հայցի ապահովման միջոց։ ՍՊ ընկերությանն արգելվել է կատարել ցանկացած գործողություն, որը կհանգեցնի Տիգրան Մեծի պողոտա 16 հասցեում գտնվող անշարժ գույքի փաստացի կամ իրավական վիճակի փոփոխության։

«Ռոսիա մոլը» կամ «Այրարատ» կինոթատրոնի նախկին շենքն ու հարակից տարածքները Խաչատուր Սուքիասյանի ընտանիքի անդամները սեփականաշնորհել են 2004թ.։ Սեփականաշնորհումից հետո, դատախազության հաղորդագրության համաձայն, 1.55 մլն դոլարի ներդրումային պարտավորություն չեն կատարել։ Փնտրել-փնտրել, թերացում են գտել ու պահանջ ներկայացրել՝ գույքը բռնագանձելու վերաբերյալ։

Պարզ է, որ ոչ մի բռնագանձում էլ չի լինելու։ Դեռ հարց է, թե վերջում ի՞նչ կմնա ներկայացված ներդրումային 1.55 մլն դոլար չկատարված պահանջից։

Վատագույն դեպքում, փոխհամաձայնությամբ որոշ գումար կվճարեն ու գործը կփակեն։

Փոխարենը՝ դրանով շատ մեծ խնդիր կլուծեն իշխանության համար։ Եթե մեկը համարձակվի դրանից հետո մեղադրել իշխանություններին, որ իրենց սրտի օլիգարխներին չեն պատժում՝ թույլ տված անօրինականությունների, ապօրինի հարստանալու ու միլիարդներ կուտակելու մեջ, երեսներին կտան։ Մյուս կողմից էլ ձեռքներն ազատ կլինի՝ հակառակորդներին մինչև վերջ պատժելու ու «թոշակի» վրա նստեցնելու համար։

Տարօրինակ չէ՞, որ նույն Գագիկ Ծառուկյանի ամբողջ բիզնեսն ու ունեցվածքն են պատրաստվում բռնագանձել, դրել են կալանքի տակ, իսկ Խաչատուր Սուքիասյանից մի հատ «Ռոսիա մոլ» են ուզում, այն էլ շատ անմեղ՝ 1.55 մլն դոլարի ներդրում չկատարելու համար։ Եթե լավ փնտրեն, չի լինի որևէ ընկերություն, որն ամբողջությամբ կատարած լինի սեփականաշնորհման պայմանագրով ստանձնած բոլոր ներդրումային պարտավորությունները։ Ուրեմն բոլորի գույքերը պետք է հետ վերցնեն ու պետականացնեն։

Բայց քանի որ այդպես չեն վարվի, Խաչատուր Սուքիասյանին պատկանող «Ռոսիա մոլն» էլ չեն բռնագանձի։ Այն էլ նման անմեղ խախտման համար։ Ո՛չ հարկերը թաքցնելու, ո՛չ պետության նկատմամբ այլ պարտավորություններ ունենալու, ո՛չ անօրինականություններ թույլ տալու, ո՛չ էլ որևէ այլ պահանջ են ներկայացրել։ Հավանաբար «շատ են փնտրել, բայց չեն գտել»։

Վաղն էլ, ամենայն հավանականությամբ, նման մի անմեղ գործով իշխանության սրտի մեկ այլ գործարարի կմեղադրեն։ Ասենք՝ Սամվել Ալեքսանյանին, որին ժամանակին Նիկոլ Փաշինյանը մեղսագրում էր հարկերը համատարած թաքցնելու ու պետությանը թալանելու մեջ։ Պնդում էր, որ նրան պատկանող խոշոր բիզնեսները ստվերում են աշխատում, ցույց չեն տալիս իրական շրջանառությունները, պետական բյուջե միլիարդավոր դրամների հարկեր չեն վճարում։ Իշխանափոխությունից հետո մոռացավ այդ բոլոր մեղադրանքները։ Սամվել Ալեքսանյանը դարձավ խոշոր գործարար ու «կթու կով» իշխանության համար, պարբերաբար մեծ գումարներ է փոխանցում ՔՊ-ին, հանգանակություններին է մասնակցում, հովանավորում է Աննա Հակոբյանի հիմնադրամին։ Որպես փոխհատուցում, Նիկոլ Փաշինյանն էլ նրան է տրամադրում տարբեր տեսակի արտոնություններ ու ազատում միլիարդավոր դրամների հարկեր վճարելուց։

Արդարությունը «վերականգնելու» մղումով, ամենայն հավանականությամբ, առաջիկայում Սամվել Ալեքսանյանի նկատմամբ էլ նման 1-2 ձևական գործեր կհայտնվեն, ինչպես Խաչատուր Սուքիասյանի պարագայում։ Այդպես կմաքրեն յուրայիններին, իսկ նրանց, ովքեր համարձակվել են հակառակվել իշխանություններին, չեն անցել նրանց թրի տակով, կքամեն մինչև վերջ։

Հարցն այն չէ, որ իշխանություններին ընդդիմացող գործարարները չպետք է պատասխան տան իրենց արածների համար։ Հարցն այն է, որ այդ պատասխանատվությունը պետք է լինի բոլորի համար ու միատեսակ, և ոչ թե՝ ընտրողաբար ու անհամաչափ։

ՀԱԿՈԲ ՔՈՉԱՐՅԱՆ




—

Ինչո՞ւ է Իրանը բնակչությանը կոչ անում պատրաստվել պատերազմի. Սուրեն Սարգսյան

Ekmekjian Janet

Հոկտեմբեր 17, 2026

Սուրեն Սարգսյանը գրում է.

Իրանի «Պատրաստվեք պատերազմի» հայտարարության մասին

Հայտնի է, որ իրանական ԶԼՄ-ները դիմել են Իրանի բնակչությանը՝ կոչ անելով պատրաստվել պատերազմի։

Կարծում եմ՝ Իրանի այս հայտարարությունը պետք է դիտարկել առավելապես, որպես հաշվարկված մանևրային քայլ, այլ ոչ թե որպես ռազմական գործողությունների հնարավոր մեկնարկի վերաբերյալ տեղեկատվություն։ Նախևառաջ պետք է հաշվի առնել, որ Իրանը նման հայտարարություն է անում այն ժամանակ, երբ տարածաշրջանում նկատվում է ամերիկյան զինտեխնիկայի և ռազմական ավիացիայի ակտիվ տեղաշարժ։ Մասնավորապես, տարածաշրջանում անընդհատ հայտնվում են ամերիկյան ինքնաթիռներ, որոնք շրջում են Հորմուզի նեղուցի տարածքում։ Սակայն, կարծում եմ, Իրանի այս հայտարարությունն առավելապես արտաքին հասցեատերեր ունի։

1. Իհարկե հայտարարությունն առաջին հերթին ուղղված է Իրանի բնակչությանը՝ կոչ անելով մարդկանց զգոն լինել, հնարավոր ռազմական գործողությունների դեպքում մաքսիմալ զգուշավորություն ցուցաբերել, ինչպես նաև հոգեբանորեն պատրաստ լինել հնարավոր գործողություններին:

2. Սակայն կարծում եմ՝ այս հայտարարությամբ Իրանը նպատակ ունի նաև խուճապ առաջացնել վառելիքի միջազգային շուկայում, ինչի արդյունքում վառելիքի միջազգային գները կարող են բարձրանալ կամ առնվազն չնվազել։

3. Հայտնի է, որ նոյեմբերի 3-ին ԱՄՆ-ում կայանալու են միջանկյալ ընտրություններ, իսկ Թրամփի կուսակցությունը լուրջ խնդիրներ ունի։ Դրանց պատճառներից մեկը վառելիքի գների պատմական բարձր մակարդակն է, որի հիմնական պատճառը Իրանի հետ պատերազմն է։ Թրամփի վարչակազմը փորձում է որոշակի կարգավորում մտցնել վառելիքի շուկայում և գները հնարավորինս ցածր մակարդակի իջեցնել, քանի որ ընտրություններին ընդառաջ գների նվազումը կարող է դրական ազդեցություն ունենալ ընտրողների տրամադրությունների վրա։ Սակայն առայժմ այդ ջանքերն ապարդյուն են։

Միաժամանակ, եթե Թրամփի և Պուտինի միջև վառելիքի մատակարարման շուրջ պայմանավորվածությունը կարող էր որոշակի կայունացնող գործոն դառնալ և հանգեցներ Միացյալ Նահանգների վառելիքի շուկայում գների անկմանը, ապա այս քայլով Իրանը, բնականաբար, փորձում է թույլ չտալ նման զարգացում։ Մանավանդ որ Թրամփը հայտարարել էր, որ մինչև նոյեմբերի 3-ը հարձակում չի ծրագրում։

4. Այս քայլով Իրանը նաև ցույց է տալիս, որ նոր հարձակումը կարող է ավելի թանկ արժենալ ԱՄՆ-ի և նրա դաշնակիցների համար՝ ոչ միայն ֆինանսական, այլև քաղաքական առումով՝ ոչ միայն ԱՄՆ-ում այլև տարածաշրջանում։

Հետևաբար, Իրանը ոչ թե պարզապես պատրաստում է իր բնակչությանը հնարավոր պատերազմի, այլև կանխարգելիչ արտաքին քաղաքական քայլեր է իրականացնում այս բարդ փուլում:

—

«Ադրբեջանական կողմի հետ կապված տեղեկատվություն չունենք, այստեղի պատկան մարմին

Talar Tumanian

Հոկտեմբեր 17, 2026

Հոկտեմբերի 1-ին, ժամը 14:00-ի սահմաններում, Ադրբեջանի քաղաքացի, զինծառայող Նասիմի Մուսաևն ապօրինի մուտք էր գործել Սյունիքի մարզի Սիսիան համայնքի Շաքի բնակավայրի 6-րդ փողոցի 20-րդ տուն, որտեղ կրակել էր տանտիրուհու՝ Անի Ավետիսյանի  ուղղությամբ, որից հետո կինը ստացել էր տարբեր վնասվածքներ, զենքով սպառնացել էր նաև նրա անչափահաս երեխաներին։ Կոտրվածք էր ստացել նաև Անի Ավետիսյանի անչափահաս տղան: Այս ամենից հետո Մուսաևը դիմել էր փախուստի, հետո հայտնաբերվել ու ձերբակալվել էր, այնուհետև 2 ամսով կալանավորվել։

Քննչական կոմիտեի Սյունիքի մարզային վարչության Սիսիանի քննչական բաժնում նախաձեռնվել է քրեական վարույթ՝ Քրեական օրենսգրքի 166-րդ հոդվածի 2-րդ մասի 6-րդ կետով, 335-րդ հոդվածի 1-ին մասով և 207-րդ հոդվածի 1-ին մասով:

ՀՀ սահմանն ապօրինի հատած ադրբեջանցի զինծառայողի վերաբերյալ Նիկոլ Փաշինյանը վերջերս հայտնել էր, որ որոշ ժամանակ դեռևս կմնա Հայաստանում, իսկ Կառավարությունում լրագրողների հետ ճեպազրույցի ժամանակ ասել էր, որ զինծառայողին ադրբեջանական կողմը չի պահանջել։

168.am-ն այսօր Կարմիր խաչի միջազգային կոմիտեի հայաստանյան գրասենյակի հաղորդակցության ծրագրերի պատասխանատու Զառա Ամատունուց հետաքրքրվեց, թե արդյո՞ք ադրբեջանական կողմը դիմել է Կարմիր Խաչի միջազգային կոմիտեին՝ ՀՀ-ում իր քաղաքացուն այցելելու համար, ինչին ի պատաստան՝ Զառա Ամատունին փոխանցեց.

Կարդացեք նաև

  • Փաշինյանին շտապեցնում են․ Ալիևի՝ հայ հանրության հետ ակտիվ աշխատելու հանձնարարականը գործի է դրվում
  • Ցավեր ունեմ, երեխաներն ահավոր հոգեվիճակի մեջ են. Անի Ավետիսյան
  • Նիկոլն ո՞վ է, որ Կաթողիկոս նշանակի. գնում ես Եռաբլուր, տեսնում ես 2018-ի հետևանքը. Վահե Բեգոյան

«Ադրբեջանական կողմի հետ կապված որևէ հատուկ տեղեկատվություն չունենք։ Կարող եմ միայն ասել, որ այստեղի պատկան մարմինների հետ ենք կապի մեջ՝ մեր առաքելության շրջանակներում տեսակցել անձին։ Այս պահին ընթացքի մեջ է մեր միմյանց հետ շփումները պատկան մարմինների հետ, որևէ այլ զարգացումներ չունենք։

Համաձայն մեր առաքելության, բնականաբար, կարող ենք այս գործողությունն իրականացնել։ Հրապարակայնորեն որևէ այլ բան այս պահին չեմ կարող ասել»։

Հիշեցնենք, որ Շաքիում ադրբեջանցի զինծառայողի արձակած կրակոցից վիրավորում ստացած Անի Ավետիսյանն այս պահին հիվանդանոցում է, նա ենթարկվել է վիրահատության՝ ոտքի հատվածում։ Նրան դեռ մի քանի բարդ վիրահատություններ ևս սպասում են։ Լրատվամիջոցներին նա փոխանցել էր, որ եթե չպաշտպանվեր, ապա այսօր ո՛չ ինքը, ո՛չ իր երկու անչափահաս երեխաները ողջ չէին լինելու՝ ադրբեջանցի զինծառայողը բոլորին սպանելու էր։

—

«3+3»-ի փակուղին․ ո՞վ է արգելակում Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային համագործ

Edgar Tavakalian

Հոկտեմբեր 17, 2026

Ռուսաստանի արտգործնախարար Սերգեյ Լավրովի՝ «3+3» տարածաշրջանային համագործակցության ձևաչափի հերթական հանդիպումն Ադրբեջանում կամ Հայաստանում անցկացնելու առաջարկը կրկին ուշադրության կենտրոնում է պահվում։

Օրերս Ադրբեջան կատարած այցին հաջորդած բրիֆինգում Լավրովն ասաց՝ հանդիպումը նախ կարող է անցկացվել Ադրբեջանում, ապա՝ Հայաստանում, սակայն Մոսկվան սպասում է, որ Երևանն ու Բաքուն համաձայնության գան հաջորդ նիստի կազմակերպման շուրջ։ Այս իրավիճակում առանցքային հարցը ոչ միայն այն է, թե որտեղ կհավաքվեն մասնակից երկրների արտգործնախարարները, այլև այն, թե ինչու է տարածաշրջանային համագործակցության համար նախատեսված հարթակը շարունակում մնալ նախարարական մակարդակում չգործարկված:

«3+3» ձևաչափի վերջին՝ երրորդ նախարարական հանդիպումը տեղի է ունեցել 2024 թվականի հոկտեմբերի 18-ին՝ Ստամբուլում։ Դրան մասնակցել են Հայաստանի, Ադրբեջանի, Ռուսաստանի, Իրանի և Թուրքիայի արտգործնախարարները։ Վրաստանը, թեև նախատեսված է որպես ձևաչափի մասնակից, չի միացել հանդիպումներին՝ Ռուսաստանի հետ իր հակամարտության և Աբխազիայի ու Հարավային Օսիայի հարցերի պատճառով։

Ստամբուլի հանդիպման համատեղ հաղորդագրությամբ կողմերը կարևորել էին պարբերական նախարարական հանդիպումները, տարածաշրջանային վստահության ամրապնդումը և համագործակցության ընդլայնումը տրանսպորտի, հաղորդակցության, առևտրի, էներգետիկայի, ներդրումների ու կապակցվածության ոլորտներում։ Հաջորդ հանդիպման վայրը և ամսաթիվը պետք է համաձայնեցվեին դիվանագիտական ուղիներով։ Սակայն 2026 թվականի հոկտեմբերի դրությամբ նախարարական հաջորդ հանդիպումը դեռ չի կայացել։

Կարդացեք նաև

  • ԻՍԿ ՎՏԱՆԳԸ ՎԵՐԱՑԵ՞Լ Է… Ալիևին տրված նվերներն անվճար չէին. Թուրքիան և Իսրայելը պահանջում են Արցախում հաղթանակի իրենց փայը. Ռուբեն Մելքոնյան
  • «Իրական Հայաստան»-ով ամրապնդում է պարտությունը. ո՛չ խաղաղություն կունենաս, ո՛չ ապագա․ Վահան Զանոյան
  • Հավսա՛ր, զգա՛ստ դեպի… բարեփոխո՞ւմ, թե՞ վիզուալ փոփոխություններ․ ո՞ւր ենք տանում հայկական բանակը

Այսպիսով, գրեթե երկու տարվա ընթացքում ձևաչափի մասնակիցները չեն կարողացել իրականացնել անգամ այն նվազագույն պայմանավորվածությունը, որն անհրաժեշտ էր հարթակի կանոնավոր աշխատանքը շարունակելու համար։

Փակուղու պատճառները հասկանալու համար կարևոր է դիտարկել ոչ միայն Լավրովի հայտարարությունը, այլև կողմերի՝ ավելի վաղ արտահայտած դիրքորոշումները։ 2025 թվականին Հայաստանի արտգործնախարարությունից հայտարարում էին՝ հանդիպման անցկացման վայրի շուրջ քննարկումները շարունակվում են՝ փոխադարձաբար ընդունելի լուծում գտնելու նպատակով։

Այդ ժամանակ Ադրբեջանի արտգործնախարար Ջեյհուն Բայրամովը հայտարարել էր, որ Բաքուն առաջարկել է հաջորդ հանդիպումն անցկացնել Ադրբեջանում, իսկ դրան հաջորդողը՝ Հայաստանում։ 2026 թվականի հուլիսին Բայրամովը կրկին հաստատել էր Ադրբեջանի պատրաստակամությունը՝ ընդունելու հերթական նիստը։ Նույն ժամանակ Լավրովը հույս էր հայտնել, որ Երևանն ու Բաքուն շուտով կհամաձայնեցնեն հանդիպումների ժամանակացույցը, որից հետո կորոշվի՝ առաջինը նիստը կանցկացվի Բաքվո՞ւմ, թե՞ Երևանում։

Այս փաստերը ցույց են տալիս, որ առաջարկի առկայության և հրապարակային պատրաստակամության պայմաններում համաձայնություն այդպես էլ ձեռք չի բերվում այն դեպքում, երբ Երևանն ու Բաքուն շարունակում են երկկողմ շփումները տարբեր մակարդակներում ու ֆորմատներում։ Սակայն այս հարցի համաձայնեցումն արգելակվել է երկար ժամանակ։ Ստեղծված իրավիճակն  ինքնին չի ապացուցում, թե կողմերից որն է միանձնյա արգելակում գործընթացը. դրա համար անհրաժեշտ է իմանալ նաև դիվանագիտական բանակցությունների բովանդակությունը։

Այնուամենայնիվ, հանդիպման վայրի շուրջ երկարատև անհամաձայնությունն ունի ակնհայտ քաղաքական նշանակություն։ «3+3»-ը պարզապես հերթական միջազգային միջոցառման ձևաչափ չէ․ այն տարածաշրջանի երեք պետություններին՝ Հայաստանին, Ադրբեջանին և Վրաստանին, ինչպես նաև նրանց հարևաններ Ռուսաստանին, Իրանին և Թուրքիային մեկ հարթակում ներգրավելու փորձ է։

Դրա հիմնական գաղափարը տարածաշրջանային խնդիրները հենց տարածաշրջանի երկրների մասնակցությամբ քննարկելն է՝ առանց արտաքին ուժերի միջնորդությունը դարձնելու բոլոր գործընթացների պարտադիր բաղադրիչ։ Սա չի նշանակում, որ տարածաշրջանային պետությունների շահերը համընկնում են, կամ, որ արտաքին դերակատարների մասնակցությունը միշտ վնասակար է, պարզապես այս հարթակի կենսունակությունը հատկապես կարևոր է Ռուսաստանի և Իրանի համար, թեև նրանց շահերը նույնական չեն։

Մոսկվան ձգտում է պահպանել իր ներգրավվածությունը Հարավային Կովկասի անվտանգության, տրանսպորտային կապերի և տնտեսական համագործակցության հարցերում։ Թեհրանի համար առանցքային նշանակություն ունեն տարածաշրջանի սահմանների անփոփոխելիությունը, Հայաստանի հետ սահմանի պահպանումը և այնպիսի հաղորդակցությունների զարգացումը, որոնք չեն սահմանափակի Իրանի կապերը Հայաստանի ու ավելի լայն տարածաշրջանի հետ։

Հետևաբար, «3+3»-ը երկու երկրների համար տարածաշրջանային գործընթացների վրա ազդելու և իրենց անվտանգության մտահոգություններն անմիջականորեն ներկայացնելու լրացուցիչ հնարավորություն է։

Միաժամանակ, ուշագրավն այն է, որ ձևաչափի նախաձեռնությունը ժամանակին եղել է թուրք-ադրբեջանական կողմից, սակայն ներկայումս Ադրբեջանն ու Թուրքիան առանձնակի հետաքրքրություն այս հարթակի կայացման կամ աշխատանքների շարունակության հարցում չեն ցուցաբերում։

Հենց այս հանգամանքներն են թույլ տալիս «3+3»-ի շուրջ ստեղծված իրավիճակը դիտարկել ավելի լայն աշխարհաքաղաքական մրցակցության համատեքստում։ Հարավային Կովկասը կարևոր է ոչ միայն տարածաշրջանի պետությունների, այլև ԱՄՆ-ի և Եվրամիության համար՝ հաղորդակցությունների, էներգետիկ անվտանգության և քաղաքական ազդեցության տեսանկյունից։ Հայաստանի և ԱՄՆ-ի միջև ռազմավարական գործընկերության խորացումը, ինչպես նաև արևմտյան դերակատարների ներգրավվածության աճը տարածաշրջանում փոխում են քաղաքական միջավայրը։

Այն, ինչ կարելի է հստակ փաստել, հետևյալն է՝ երբ տարածաշրջանային համագործակցության սեփական մեխանիզմը չի գործում, արտաքին ուժերի հետ երկկողմ հարաբերությունները և այլ միջազգային հարթակները ձեռք են բերում ավելի մեծ կշիռ։ Դա կարող է սահմանափակել Ռուսաստանի և Իրանի՝ տարածաշրջանային օրակարգի վրա ազդելու հնարավորությունները՝ անկախ նրանից՝ ձևաչափի կանգը որևէ արտաքին կենտրոնի նպատակային քաղաքականության հետևա՞նք է, թե՞ հենց տարածաշրջանի երկրների միջև անվստահության արդյունք։

Այս պայմաններում գլխավոր պատասխանատվությունը, այնուամենայնիվ, մնում է հենց ձևաչափի մասնակիցների վրա։ Եվ  եթե հանդիպման վայրի շուրջ վեճը շարունակում է ձգձգվել, այն վերածվում է ավելի խոր խնդրի ցուցիչի։ Ռուսաստանի և Իրանի շահերից է բխում, որ ձևաչափը վերածվի գործող քաղաքական մեխանիզմի, բայց դրա զարգացումը հնարավոր չէ ապահովել միայն Մոսկվայի կամ Թեհրանի հայտարարություններով։ Անհրաժեշտ են մասնակից բոլոր երկրների գործնական քայլերը, այդ թվում և գլխավորապես՝  Երևանի և Բաքվի պատրաստակամությունը:

Հատկանշական է, որ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև հաստատված խաղաղության, դրական միտումների մասին հայտարարությունների ֆոնին կողմերը չեն կարողանում համաձայնության հասնել մի պարզ հարցի՝ ռեգիոնալ հարթակի հանդիպման վայրի շուրջ։ Հստակ եզրակացությունն այն  է, որ խնդիրն ամենևին հանդիպման վայրը չէ, այլ աշխարհաքաղաքական զարգացումներն ու մրցակցությունը ռեգիոնում։

—

Պահանջվում է նոր և ազգային իշխանություն

Emil Lazarian

Հոկտեմբեր 17, 2026

Վարչախումբը պնդում է, թե իբր Հայաստանը պետք է արտադաշինքային պետություն դառնա, մինչդեռ իրականում մեր երկիրը պետք է լինի ուժային կենտրոնների դաշնակից՝ շեշտը դնելով ռազմավարական գործընկերությունների և անվտանգության համատեղ համակարգերի վրա։

Որպես սահմանափակ ռեսուրսներ ունեցող պետություն՝ մենք կարող ենք ամրապնդել մեր անվտանգությունը՝ հենվելով դաշնակիցների ռազմական, տնտեսական, տեխնոլոգիական և դիվանագիտական կարողությունների վրա։

Մանրամասները՝ տեսանյութում




—

Iran Foreign Minister Warns Against US Presence in Armenia Transit Project

Arsine Chaltikian
IranWire
Oct 16, 2026
October 16, 2026
IranWire

Abbas Araghchi, the Foreign Minister of the Islamic Republic, stated on Friday, October 16, in an interview with Armenpress, Armenia’s official state news agency, that Tehran has concerns regarding any US presence in its surrounding regions and is closely monitoring developments related to the “Trump Route for Peace and Prosperity” project.

Referring to direct contact between Tehran and Armenian officials, Araghchi said the Islamic Republic trusts the country’s officials and is confident that they will not take any action against Iran’s security. He added that consultations between the two countries on this issue will continue.

The Islamic Republic’s Foreign Minister also referenced the recent visit of Ararat Mirzoyan, Armenia’s Foreign Minister, to Tehran, noting that both sides held constructive discussions. According to Araghchi, Masoud Pezeshkian is also scheduled to meet with the Prime Minister of Armenia.

Pezeshkian traveled to Yerevan on Friday to attend the UN Convention on Biological Diversity summit.

The “Trump Route for Peace and Prosperity” project is part of a regional transport connectivity initiative planned to pass through southern Armenia, facilitating a connection between Azerbaijan and Nakhchivan. Pursued within the framework of an agreement between Armenia and the US, the project has raised concerns in Tehran regarding the security and geopolitical implications of a US presence in the region since its inception.

—

Հավսա՛ր, զգա՛ստ դեպի… բարեփոխո՞ւմ, թե՞ վիզուալ փոփոխություններ․ ո՞ւր ենք տանո

Bedik Zaminian

Հոկտեմբեր 17, 2026

2024 թվականի նոյեմբերին հրապարակվել էր բանակի կերպափոխման հայեցակարգը:

Փաստաթղթի հեղինակները բանակի կերպափոխումը հիմնավորել էին այն հանգամանքով, որ ռազմական պլանավորման և պատերազմավարման ներկայումս գործող ձևերի և եղանակների հետագա կիրառման դեպքում ՀՀ զինված ուժերը տեսանելի հեռանկարում չեն կարողանա ապահովել իրենց առջև դրված խնդիրների կատարումը: Ուստի անհրաժեշտ է արմատապես վերանայել զինված ուժերի և դրանց հետագա զարգացման վերաբերյալ մոտեցումները:

Եվ չնայած այս պնդումներին, ինչպես գրել ենք, երբեմնի «Սանձահարում/Զսպում» հայեցակարգից անցանք հակառակորդից պաշտպանվելու հայեցակարգի:

Ավելին, հիմա իշխանության ներկայացուցիչները նույնիսկ իրենց թույլ են տալիս ասելու, թե հայկական բանակը չունի հակառակորդ: Այստեղ բնական հարց է ծագում՝ ումի՞ց ենք պաշտպանվում:

Կարդացեք նաև

  • ԻՍԿ ՎՏԱՆԳԸ ՎԵՐԱՑԵ՞Լ Է… Ալիևին տրված նվերներն անվճար չէին. Թուրքիան և Իսրայելը պահանջում են Արցախում հաղթանակի իրենց փայը. Ռուբեն Մելքոնյան
  • «Իրական Հայաստան»-ով ամրապնդում է պարտությունը. ո՛չ խաղաղություն կունենաս, ո՛չ ապագա․ Վահան Զանոյան
  • «3+3»-ի  փակուղին․ ո՞վ է արգելակում Հարավային Կովկասի տարածաշրջանային համագործակցությունը

Վերջերս Նիկոլ Փաշինյանը հիշել էր բանակի կերպափոխման հայեցակարգի մասին, թեև դեռ մոտ մեկ տարի առաջ նկատել ենք, որ նրա վարած քաղաքականությունը հեռացել է նույնիսկ այս փաստաթղթի բովանդակությունից, քանի որ այստեղ խոսվում է պատերազմական ձևերի ու եղանակների (ռազմավարական, մարտավարական, օպերատիվ օղակներում) վերանայման մասին, զորաշարժային մարտական գործողություններ վարելու ունակ կազմավորումների ձևավորման մասին, և այլն:

Փաշինյանն իր հարցազրույցներից մեկում հստակ նշել էր, որ «Հայաստանի բանակի կերպափոխման գործընթացը որևէ կերպ չի կարող վտանգել խաղաղությունը», այսինքն, ռազմական որևէ սցենար կամ հակասցենար չպետք է դիտարկվի:

«Ի՞նչ, մենք ուզում ենք նորից նույն պատմության մեջ մտնե՞լ։ Ո՛չ, ես համաձայն չեմ դրա հետ։ Խաղաղություն, ինստիտուցիոնալ երկարաժամկետ խաղաղություն, հարևանների միջավայրում ապրելու հմտություն և կարողություն և, իհարկե, նաև պաշտպանունակ բանակ, որի բարեփոխումները մեծ թափով տեղի են ունենում»,- շարունակել է Փաշինյանը:

Ավելին, բանակի կերպափոխման հայեցակարգի ընդունումից շատ չանցած՝ ռազմաքաղաքական խոսույթում արգելվեց «մարտական» բառը և այն փոխարինվեց «պաշտպանունակ»-ով:

Բացի նշված «տակտիկական» փոփոխություններից՝ այս ընթացքում զինված ուժերում փոխվել է ՀՀ զինանշանը, նաև՝ ԶՈւ մարտական դրոշը: Այսօր այն ոչ թե բալերանգ կարմիր է, այլ՝ կապույտ: Թե ինչո՞ւ, ի՞նչ գաղափարական «դետալ» կա այդ փոփոխության հիմքում, մինչև այսօր որևէ պարզաբանում ՀՀ պաշտպանական գերատեսչությունը չի ներկայացրել, թեև պատճառները կռահելի են: Այստեղ կեսկատակ-կեսլուրջ կարելի է մի բան նկատել. մարտական դրոշի գույնը փոխում են, բայց գրեթե նույն գունային լուծմամբ «պարադնի համազգեստ» են հաստատում: Մայիսի 28-ի զորահանդեսին տեսած կլինեք:

ՀՀ զինված ուժերն ունի նոր դաշտային համազգեստ՝ ձմեռային, ամառային, աշնանային, այն դեռ զորային փորձարկումների փուլում է: Դրա գունային լուծումների վերաբերյալ գուցե վերապահումներ լինեն, բայց ասում են՝ հարմարավետ է, թեպետ բոլոր զորատեսակներում դրա փորձարկումը դեռ չի ավարտվել:

Նոր համազգեստը ենթադրում է նաև տարբեր գույների բերետներ, որոնց միջոցով, ըստ էության, կարելի է տարբերակել զորատեսակները կամ ստորաբաժանումները, կամ՝ այն կրողի զինվորական մասնագիտացումը: Այս թեման ևս բավարար չափով չի մանրամասնվել:

Իսկ վերջին օրերին սոցցանցային հարթակում քննարկման առարկա էր դարձել ՀՀ ԶՈՒ ԳՇ պետ Էդվարդ Ասրյանի համազգեստի թևքի վրայի տարբերանշաններից մեկը, որի վրա գրված է՝ «Ռազմական հետախուզություն»: Այստեղ, թերևս, փորձել են զինվորական մասնագիտացումը նշել:

աշնանային,                    

Բայց զինված ուժերում փորձ է արվել ներմուծել նաև նատօական արարողակարգային կանոններ:

Հոկտեմբերի 16-ին ՀՀ պաշտպանության նախարար Սուրեն Պապիկյանն անցկացրել է կադրային ընդունելություն, մի խումբ սպաների շնորհել զինվորական հերթական կոչումներ, որի ժամանակ զինծառայողները պատվի են առնում առանց գլխարկի: Սա ևս նորամուծություն է, բայց ՀՀ ԶՈւ ներքին ծառայության կանոնագիրքը չի փոխվել:

Այս բոլորը նատօական բանակներից են ընդօրինակվում, և ՀՀ պաշտպանության նախարարությունը հարկ չի համարել ներկայացնել դրանք, հիմնավորել, թեև այս օրերին մեր կողմից առաջարկվել է դա անել:

Ի վերջո, գործ ունենք պետական ինստիտուտի հետ, և քննարկվող, և առավելևս՝ հաստատված փոփոխությունները պիտի ներկայացվեն առնվազն փորձագիտական կամ լրագրողական հանրությանը:

Ի դեպ, որքանով հնարավոր է եղել նկատել, փոխվել է նաև ազատ հրամանի դեպքում կանգնելու ձևը, և գուցե դեռ այլ փոփոխություններ կան, որոնք դեռ չերևացող են:

Որքանո՞վ են լավ կամ վատ այդ նորամուծությունները հայկական զինված ուժերում, որոշ դրվագների դեպքում կարող ենք տեսակետ հայտնել, բայց դա կանենք կոնկրետ պարզաբանումներից հետո, թեև արդեն իսկ վերապահումներ կան առանց գլխարկի պատվի առնելու հետ կապված, ինչպես նաև՝ մարտական դրոշի գույնի փոփոխության, նոր զինանշանին քարտեզ ավելացնելու վերաբերյալ. քարտեզը խորհրդանիշ չէ:

Այն, որ զինվորի համազգեստը պետք է հարմարավետ լինի, քննարկման ենթակա չէ: Այն, որ զորատեսակների և ստորաբաժանումների դեպքում կարող են լինել տարբերակման լուծումներ, նույնիսկ՝ համաձայն ենք:

Խնդիրն այն է, որ բանակը փորձում են «պոկել» ռուսական կամ խորհրդային բանակի մոդելից, բայց հիմա էլ ընկնում ենք այլ ծայրահեղության մեջ՝ ամեն ինչ ընդօրինակելով ՆԱՏՕ-ական երկրներից: Ընդ որում՝ հաճախ այս ամենն արվում է՝ ելնելով զուտ այս կամ այն պաշտոնյայի անձնական նախասիրություններից, թերևս: Բայց կարևորը՝ խոսում ենք ազգային բանակ ունենալու մասին:

Այս համատեքստում հարկ է հավելել, որ 2020 թվականի սկզբներին թուրքական բանակում որոշեցին վիզուալ փոփոխությունների գնալ և ցամաքային զորքերի զինծառայողները շքերթային համազգեստի կազմում սկսեցին կեպիների փոխարեն բերետներ կրել։ Այդ ժամանակ Թուրքիայի այսօրվա պաշտպանության նախարար Յաշար Գյուլերը ԳՇ պետ էր, և նա նույնպես մի միջոցառման ժամանակ բերետ էր կրում:

Ավելին, այդ ժամանակ թուրքական լրատվամիջոցները պարզել էին, որ դեղնականաչավուն գույնի բերետները կրելու են ցամաքային զորքերի զինծառայողները, սևերը՝ տանկիստները, կապույտները՝ կոմանդոսները, և մուգ կարմիր գույնի բերետները՝ Հատուկ գործողությունների հրամանատարության զինծառայողները։

Բանակը կենդանի օրգանիզմ է, որը պետք է մշտապես զարգանա՝ ընդ որում, համահունչ ժամանակակից աշխարհի պայմաններին և պատերազմի օրենքներին: Զինվորը պետք է ունենա հարմարավետ համազգեստ, բայց վիզուալ և արարողակարգային նորամուծությունները պետք է լինեն տրամաբանական և հիմնավորված, ոչ թե պայմանավորված առանձին պաշտոնյաների նախասիրություններով, կամ՝ իշխանությունների քաղաքական դավանանքով:

Նշենք, որ մեր տեղեկություններով՝ Հայաստանից դիմորդ չի եղել Մ. Վ. Ֆրունզեի անվան ռազմական ակադեմիայում սովորելու համար: Հարց է՝ ցանկացող չի՞ եղել, թե՞ ռուսական ուղղվածությամբ նախկին համագործակցությունը չկա նաև այս առումով: Այս հարցը ևս պարզաբանման կարիք ունի:

Այսպիսով, բանակի կերպափոխումը չի կարող սահմանափակվել համազգեստի, տարբերանշանների կամ արարողակարգային կանոնների փոփոխությամբ։ Եթե խոսքը զինված ուժերի արմատական վերափոխման մասին է, ապա հասարակությունը պետք է հասկանա՝ ինչ ռազմավարական նպատակների են ծառայում այդ փոփոխությունները, ինչ սկզբունքների վրա է կառուցվում նոր բանակի մոդելը, և ինչպես են դրանք նպաստելու Հայաստանի պաշտպանունակության բարձրացմանը, հատկապես, երբ Ադրբեջանի հետ խաղաղությունը թեև հաստատված է համարվում, բայց նաև՝ փխրուն: Եվ հետո՝ պաշտպանությունը նաև հարձակողական և հակահարձակողական տարրեր է պարունակում:

Իսկ ազգային և պրոֆեսիոնալ բանակ ունենալը միայն այդ մասին հայտարարություններ անելը չէ․ դա նաև սեփական ռազմական մոդելի, հստակ սկզբունքների և հիմնավորված որոշումների առկայությունն է։ Հակառակ դեպքում բանակի կերպափոխումը կարող է ընկալվել ոչ թե որպես համակարգային բարեփոխում, այլ որպես մի մոդելից հրաժարվելու և մեկ այլ մոդելն առանց բավարար հիմնավորումների ընդօրինակելու փորձ:

Հ.Գ. Հարկ է հավելել, որ նախկին իշխանությունների օրոք նատօական տարբեր բանաձևեր են ներդրվել ՀՀ զինված ուժերում՝ սերժանտական համակարգի ներդրումից մինչև «Հրամանատրում առաջադրանքի միջոցով» սկզբունք:

—

Pezeshkian: Regional Cooperation Was a Key Focus of Armenia Visit

Chmshkian Vicken
WANA, Iran
Oct 16, 2026
16 October 20267:46 PM
Foreign PolicyWANA News

WANA (Oct 16) – Iranian President Masoud Pezeshkian said expanding regional cooperation was a central focus of his visit to Armenia, emphasizing that stronger economic, cultural, social, and political ties with neighboring countries could promote shared interests and constructive relations.

 

Speaking to reporters after returning from Armenia, where he attended and addressed a summit on biodiversity, Pezeshkian also discussed the outcomes of international meetings in Armenia and Turkmenistan, highlighting environmental challenges and opportunities to deepen regional partnerships.

 

Environmental Protection a Shared Global Responsibility

Pezeshkian said discussions at the international summits covered several pressing issues, including declining water levels in the Caspian Sea, environmental pollution, and threats to biodiversity.

 

He stressed that environmental protection was a shared responsibility for all countries, warning that damage to ecosystems could have serious consequences for human life and future generations.

 

“The Earth is our common home, and we are responsible for preserving it for future generations,” Pezeshkian said, emphasizing the essential role of living organisms in maintaining the balance of nature.

 

He also criticized the environmental consequences of wars and military conflicts, arguing that damage to forests, air, soil, and other natural resources often extends beyond national borders.

 

Pezeshkian called for stronger international cooperation to protect natural resources and prevent further environmental degradation.

 

Iran and Armenia Discuss Strategic Cooperation

Regarding his bilateral talks with Armenian Prime Minister Nikol Pashinyan, Pezeshkian said the two sides discussed existing relations and future cooperation, including the preparation of a joint strategic document.

 

He said experts from both countries would hold specialized meetings to examine relevant issues and identify practical ways to advance bilateral cooperation.

 

The Iranian president added that stronger relations between neighboring countries could contribute to regional stability and create lasting economic and diplomatic benefits.

 

Iran, Armenia and Georgia Explore Transport Links

Pezeshkian also referred to his meeting with Georgian Prime Minister Irakli Kobakhidze, highlighting the longstanding historical and cultural ties between Iran and Georgia.

 

He cited the presence of Iranian communities of Georgian descent, including in Fereydunshahr, as evidence of the countries’ historic connections, which remain visible in local names, dialects, and cultural identities.

 

He said discussions also addressed opportunities to expand regional transport and transit routes, linking the geographical capacities of the countries to wider markets and destinations, including Europe, the Persian Gulf, Afghanistan, and India.

 

According to Pezeshkian, these connections could open new opportunities for economic, cultural, social, and political cooperation.

 

Talks With Tajikistan’s President

Pezeshkian also reported holding talks with Tajik President Emomali Rahmon on the sidelines of the international meetings.

 

He described the encounters as opportunities to strengthen relations among regional countries and advance shared cooperation initiatives.

 

Pezeshkian Highlights Long-Term Regional Partnerships

Summarizing the outcomes of his trip, Pezeshkian said the discussions could serve two main purposes: strengthening international cooperation on environmental protection and biodiversity, and promoting sustainable relations between Iran and neighboring countries.

 

He emphasized that expanding practical cooperation across multiple sectors would help create shared benefits and strengthen regional connectivity.

—