Հոկտեմբեր 26, 2026
Հայ և թուրք լրագրողները համատեղ մեդիա շրջայցի ամփոփիչ հանդիպման ընթացքում Երևանում հանդիպել են Հայաստանում Եվրոպական միության պատվիրակության ղեկավար, դեսպան Վասիլիս Մարագոսի հետ։ Քննարկման առանցքում եղել են հայ-թուրքական հարաբերությունների կարգավորումը, սահմանի բացումը և Հայաստանի տնտեսական կապերի դիվերսիֆիկացումը:
Մարագոսն ընդգծել է, որ Հայաստանի հետ ԵՄ համագործակցության խորացումը որևէ այլ գործընկերոջ դեմ ուղղված չէ։ Նրա խոսքով՝ Եվրամիությունն աջակցում է Հայաստանի տնտեսական ու էներգետիկ դիմակայունության ամրապնդմանը՝ այլընտրանքային հնարավորություններ ստեղծելով։ «Մենք երբեք չենք խնդրել Հայաստանին դադարեցնել հարաբերությունները Ռուսաստանի հետ։Մենք երբեք չենք խնդրել Հայաստանին արտահանում չիրականացնել Ռուսաստան»,- հայտարարել է դեսպանը։
Նա նշել է, որ երբ Ռուսաստանը սահմանափակող միջոցներ է կիրառում հայկական արտահանման նկատմամբ, ԵՄ-ն աջակցում է Հայաստանին շուկաների դիվերսիֆիկացման հարցում։ Նույն մոտեցումը, ըստ Մարագոսի, գործում է նաև էներգետիկայի ոլորտում։
«Մենք երբեք չենք ասել Հայաստանին՝ Ռուսաստանից գազ մի՛ գնեք։ Փոխարենը՝ աջակցում ենք դիվերսիֆիկացման և դիմակայունության ամրապնդման հնարավորություններին։ Ի վերջո, Հայաստանի կառավարությունն ու ժողովուրդը պետք է որոշեն երկրի էներգետիկ աղբյուրների համադրությունը»,- ասել է նա։
Անդրադառնալով հայ-թուրքական հարաբերություններին՝ դեսպանը կարգավորումը կենսական է համարել երկու երկրների, և կարևոր՝ Եվրամիության համար։ Նա շեշտել է, որ դիվանագիտական աշխատանքը չի կարող արդյունավետ լինել առանց մարդկանց միջև անմիջական կապերի։ «Այս ամբողջ աշխատանքն անարդյունավետ է, եթե դրանում բացակայում է մարդկանց միջև կապերի բաղադրիչը»,- նշել է Մարագոսը։
Այս համատեքստում նա կարևորել է գործարարների և լրագրողների փոխադարձ այցելությունները։ Հիշատակելով սեպտեմբերին Երևանում անցկացված հայ-թուրքական գործարար համաժողովը՝ դեսպանը նշել է, որ մասնակիցների շրջանում տեսել է ոչ միայն դրական արձագանք, այլև միասին աշխատելու ոգևորություն ու պատրաստակամություն։ Նրա գնահատմամբ՝ հարևաններին ճանաչելու ցանկությունը նաև սեփական անվտանգության մեջ ներդրում է։
Սահմանի բացման նախապատրաստական աշխատանքների վերաբերյալ Մարագոսը հայտնել է, որ ԵՄ-ն աջակցում է սահմանային ենթակառուցվածքների բարելավմանն ու ճանապարհային և երկաթուղային կապերի տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրություններին։ Նա հիշատակել է Մարգարա-Ալիջան անցակետը և Կարս-Գյումրի երկաթուղային կապի՝ Ախուրիկի հատվածը։
«ԵՄ-ն աջակցում է ֆիզիկական ենթակառուցվածքներին և տեխնիկատնտեսական ուսումնասիրություններին, որպեսզի քաղաքական որոշումն ընդունվելու պահին ամեն ինչ տեխնիկապես պատրաստ լինի»,- ընդգծել է դեսպանը։ Նրա խոսքով՝ երկու կողմերն էլ առաջ շարժվելու հետաքրքրություն են արտահայտում, և տեխնիկական քայլեր ձեռնարկվել են։ Միաժամանակ նա նշել է, որ բնական է հիասթափությունը, որ սահմանը չի բացվել ակնկալված արագությամբ։
Հարցին, թե արդյոք Բրյուսելն օգտագործում է Թուրքիայի հետ հարաբերություններում ունեցած լծակները՝ Անկարային առանց նախապայմանների սահմանը բացելուն մղելու համար, Մարագոսն արձագանքել է, որ առաջնային գործիք է համարում խրախուսումը և գործընթացի նկատմամբ կողմերի պատասխանատվությունը։
Խոսելով կարգավորման նկատմամբ Եվրամիության շահագրգռության մասին՝ դեսպանը նշել է երկու հիմնական հանգամանք՝ հարևան տարածաշրջանի կայունությունը և Եվրոպան Կենտրոնական Ասիայի ու Չինաստանի հետ կապող այլընտրանքային երթուղիների զարգացումը։ «Երբ ամրապնդում ենք հարաբերությունները գործընկերներից մեկի հետ, դա ուղղված չէ մեկ այլ գործընկերոջ դեմ։ Խաղաղությունից, կայունությունից և համագործակցությունից շահում են բոլորը»,- ընդգծել է նա։
Հանդիպման ավարտին դեսպանն ընդգծել է, որ ԵՄ դերը պայմաններ թելադրելը չէ, այլ շփման և համագործակցության հնարավորություններ ստեղծելը։
«Եթե մարդկանց միջև կապերն արմատավորվեն, և դուք շարունակեք հաղորդակցվել, ազնվորեն լուսաբանել ու կառուցել մասնագիտական և անձնական կապեր, որևէ քաղաքական խոչընդոտ չի կարող ընդմիշտ կանգնել ճանապարհին»,- ասել է Մարագոսը։
Հիշեցնենք, որ մեդիա շրջայցն իրականացվել է Եվրոպական միության աջակցությամբ՝ «Աջակցություն Հայաստան-Թուրքիա կարգավորմանը. անդրսահմանային կապերի ընդլայնում» ծրագրի շրջանակում։ Ծրագիրն իրականացրել են Եվրասիա համագործակցություն հիմնադրամը, Հայաստանի արդյունաբերողների և գործարարների միությունը, Հրանտ Դինք հիմնադրամը և Թուրքիայի տնտեսական քաղաքականության հետազոտությունների հիմնադրամը՝ TEPAV-ը։
—
Disclaimer: This article was contributed and translated into English by Hambik Zargarian. While we strive for quality, the views and accuracy of the content remain the responsibility of the contributor. Please verify all facts independently before reposting or citing.
Direct link to this article: https://www.armenianclub.com/2026/10/27/%d5%a5%d5%b4-%d5%b6-%d5%a5%d6%80%d5%a2%d5%a5%d6%84-%d5%b0%d5%a1%d5%b5%d5%a1%d5%bd%d5%bf%d5%a1%d5%b6%d5%ab%d5%b6-%d5%b9%d5%ab-%d5%ad%d5%b6%d5%a4%d6%80%d5%a5%d5%ac-%d5%a4%d5%a1%d5%a4%d5%a1%d6%80%d5%a5/