«Պրեսսինգ» հաղորդաշարի եթերում Սաթիկ Սեյրանյանի հյուրը «Դեմոկրատական այլընտրանք» կուսակցության նախագահ, քաղաքագետ Սուրեն Սուրենյանցն է:

Հարցազրույցի հիմնական թեզերը՝ ստորև.

• Արգամ Աբրահամյանի վերաբերյալ Քննչական կոմիտեի հաղորդումը երկու բանի համար էր գրված՝ որպեսզի Նիկոլ Փաշինյանի հոգին փառավորվի, և, որ Գագիկ Ծառուկյանին հոգեբանական կտտանքների ենթարկեն: Էս իշխանության գլխավոր զենքը տեղեկատվական պատերազմն է:

• Եթե Նիկոլ Փաշինյանը կարծում է, որ Ջերմուկում Ալիևը բարբարոսություն է արել, իսկ Ռուսաստանն էլ անտարբեր է եղել, բա մի շաբաթ առաջ Գերմանիայում Հեսսեյան Խաղաղության մրցանակը (Hessischer Friedenspreis) ստանալիս ո՞նց էր շնորհակալություն հայտնում այդ նույն Ալիևին ու ասում՝ էդ մրցանակը Ալիևին էլ պիտի տային: Կամ, եթե դու ուզում ես՝ դաշնակիցներդ քեզ օգնեն, նախ դու քո երկրում ռազմական դրություն հայտարարեիր, երբ հարձակվում էին երկրիդ վրա: Դու ի՞նչ գիտեիր՝ Ալիևը Ջերմուկի շրջակայքով կսահմանափակվեր…

• Նիկոլ Փաշինյանին կառաջարկեմ մի հարցի պատասխանել՝ ի՞նչ էին խոսել ինքը, Ալիևն ու Միշելը 2022թ. օգոստոսի 31-ին, որ դրանից ընդամենը 2 շաբաթ հետո տեղի ունեցան Ջերմուկի դեպքերը, դրանից մի ամիս չանցած էլ ստորագրվեց Պրահայի հայտարարությունը: Կարո՞ղ է Հայաստանի ստրատեգիական կուրսի փոփոխության մասին են խոսել (իսկ մինչ այդ հանդիպումն էլ Փաշինյանն Էրդողանի հետ էր դեմ առ դեմ առաջին անգամ հանդիպել, ի՞նչ էին պայմանավորվել,- հեղ.): Ես կասկած ունեմ, որ դա կազմակերպված սադրանք է եղել, որի պլանավորմանը մասնակցել է Նիկոլ Փաշինյանը, որպեսզի պատրվակներ ստեղծեն Հայաստանի ստրատեգիական կուրսը փոխելու կամ Ռուսաստանի ազդեցությունը փոխելու համար: Հերի՛ք է մեր հասարակության ուղեղը լվանան:

• ԹՐԻՓՓ-ն Ադրբեջանի և ԱՄՆ-ի համաձայնությունն է, որում Հայաստանն ընդամենն օբյեկտ է:

• Միայն Ռուսաստանի միջնորդության շնորհիվ էր հնարավոր խուսափել անկլավ-էքսկլավ թեմաներից, որովհետև այդ քարտեզներն իրենց մոտ՝ Ռուսաստանի Գլխավոր շտաբում կային: Նաև դրա համար եմ ես պաշտպանել Նոյեմբերի 9-ի համաձայնագիրը: Եթե երկրում նորմալ իշխանություն լիներ, կօգտվեր թե՛ դրանից, թե՛ ԵԱՀԿ առաջարկներից, ու ամեն ինչ կմնար այնպես, ինչպես կա: Նիկոլ Փաշինյանն ամեն օր բռնաբարում է մարդկանց ինտելեկտը: Ասում է՝ ես Քյարքիի մասին եմ խոսում, Տիգրանաշենի մասին չեմ խոսում: Կարող է ասես՝ ցույց տուր Տիգրանաշենի տեղը, տանի իր կառավարական ամառանոցում մի տեղ ցույց տա, ասի՝ այստեղ է:

Հիշեցնենք. ԵԱՀԿ-ն հետխորհրդային տարածքի պետությունների սահմանագծման համար դեռևս 2017թ. ծավալուն փաստաթուղթ է ընդունել. 200-ից ավելի էջից բաղկացած փաստաթուղթը կոչվում է «Պետական սահմանի սահմանազատում, սահմանագծում. հրատապ հարցեր և լուծումներ»: ԵԱՀԿ-ն քանիցս շեշտել է, որ այդ գործընթացը պետք է իրականացվի բացառապես խաղաղ ճանապարհով, դիվանագիտական երկխոսության և երկկողմ համաձայնությունների հիման վրա։ Թեև ԵԱՀԿ-ն և միջազգային այլ կառույցներն առաջարկել են իրենց փորձագիտական աջակցությունը, Փաշինյանը և Ալիևը որոշել են, որ գործնական սահմանազատումը պետք է ընթանա առանց ուղղակի միջնորդների՝ Հայաստանի և Ադրբեջանի միջև ստեղծված հատուկ երկկողմ սահմանազատման հանձնաժողովների շրջանակներում։ Արդյունքում, Հայաստանը միայն տարածքներ է հանձնում Ադրբեջանին…

• Պուտինն ու Փաշինյանը կոնսենսուս ունեն մի հարցում՝ որ ռազմավարական հին դաշնակցային մոդելն այսօր չի գործում: Լուծումներ երկու կողմերն էլ չունեն, հասել են այնպիսի կետի, որ հետնահանջ չեն կարող անել: Եթե Փաշինյանն ուզենար թուլացնել լարվածությունը, նա մի նոր օրենք կընդուներ, որով կչեղարկվեր 2025թ. սեպտեմբերին ՔՊ-ի կողմից ընդունված ԵՄ անդամակցության մեկնարկի մասին օրենքը: Բայց Փաշինյանը դրան կգնա միայն մի դեպքում, երբ այլևս տապալված վիճակում կլինի, ու նա այլ ելք չի ունենա: Նիկոլ Փաշինյանը զգուշանում է, և ես հավանական եմ համարում, որ նա կարող է թիմին հրահանգել թուլացնել ՌԴ-ի հանդեպ քննադատությունը: 

• Վերջին 10 օրերին Բաքվի հռետորաբանությունը շատ վտանգավոր առումով փոխվել է: Այսօր էլ հայտնի դարձավ, որ Բաքվի քաղաքացիական քիլլերների այցն է հետաձգվում Հայաստան: Դա նշանակում է՝ հայ-ադրբեջանական հարաբերություններում պրոբլեմ կա: Դադիվանք-Գանձասարի պատմությունն էլ, Ինտերպոլ դիմելն էլ պատահական չեն: Ես կարծում եմ՝ Ադրբեջանը պահանջների կատարման դեդլայնը կրճատել է: Եթե Իրանի շուրջ անկայունությունը վերանա, նոր հաշիվ Հայաստանին Ադրբեջանը ներկայացնել չի կարող: Դրա համար է նա արագացնում:

• Եթե Հայաստանում լիներ պատասխանատու իշխանություն, Իրանի շուրջ տեղի ունեցող զարգացումները նվեր պիտի լինեին իր համար: Քանի՞ անգամ Իրանի դեսպանը պիտի հայտարարի, որ Հայաստանի վերաբերյալ կարմիր գծեր կան: Ի տարբերություն Հայաստանի իշխանության, Բաքվում և Անկարայում շատ լավ հասկանում են՝ ինչ է ասում Իրանը, և դրա համար ճնշում են Փաշինյանին: 

• Բոլոր ռիչագները՝ ԹՐԻՓՓ-ից մինչև գազ, թշնամուդ տալով, դու ոչ մի Եվրոպա էլ չես գնում: Մեդիատեռորի ենթարկված մեր խեղճ հանրությունը տեղյակ էլ չէ, որ Կոպենհագենյան հռչակագիրը ԵՄ-ին միանալու հնարավորություն ընձեռում է, եթե տվյալ երկիրը Եվրամիության հետ ունի ծովային կամ ցամաքային սահման: Ո՞ր սահմանով ես Եվրոպա գնալու: Պարզ է, որ Նիկոլ Փաշինյանը ռուսական անվտանգության հովանոցը ցանկանում է փոխարինել թուրքական անվտանգության հովանոցով: Նիկոլ Փաշինյանի տրամաբանությամբ մեր արևն արդեն ոչ թե Մոսկվայից է բացվելու, այլ Անկարայից, իսկ Անկարայից էլ մեզ ասում են՝ դուք շատ փոքր եք, ձեր արևը կարող է բացվել Բաքվից:

• Հանրապետության հրապարակում սրանց կազմակերպած միջոցառմանը հետևելով՝ ինձ մոտ այնպիսի տպավորություն էր, որ Սեպտեմբերի 21-ի նվիրական տոնը մենք տոնում ենք վերջին անգամ…

• Սասուն Միքայելյանի բերանից թռավ, իհարկե, նա չի հասկացել՝ ինչ է ասում, բայց պետական սահմանի մասին նրա ասածը ոչ մի կապ չունի իրականության հետ: Մենք ունենք պետական սահման, բայց Նիկոլ Փաշինյանի քաղաքականությունը կարող է հանգեցնել նրան, որ մեր Հանրապետությունը դելեգիտիմացվի, ու էդ դեպքում, այո, մենք պետական սահման չենք ունենա: Սա է Թուրքիայի ու Ադրբեջանի երազանքը: Սա հակապետականության գագաթնակետն է:

• Հիմա Ալեն Սիմոնյանը խոսում է ադրբեջանական գազ բերելու մասին: Մի որոշ ժամանակ կտան, հետո Ադրբեջանը կամ Թուրքիան պահանջ կդնեն թուրքերենը երկրորդ պետական լեզու ճանաչել: Չես անի՝ գազն ընդհանրապես կփակեն:

• ՔՊ-ի մասնակցությունն ընտրություններին կարող էր չեղարկվել հենց այն հիմքով, որ նրա ծրագրում եկեղեցու վերաբերյալ հակասահմանադրական դրույթ կար, որը հետո դարձավ կառավարության ծրագրի մաս: Ալեն Սիմոնյանը տգիտություն է ասում: Կառավարման մանդատը տարածվում է այն մարմինների վրա, որոնք իրեն ենթակա են: Թե չէ՝ նույն հաջողությամբ կարող են ասել՝ մանդատ եմ ստացել, հաղթել եմ, ուրեմն Հայաստանի Հանրապետությունը լուծարում եմ: Եկեղեցու վերաբերյալ ինչ հոդված էլ լինի, Սահմանադրության 17-րդ հոդվածին չի կարող հակասել: Ինչևէ, ծրագիրը կա: Կանգնած ենք շատ վտանգավոր հանգրվանի առաջ: Ֆեյքերի ՊՈԱԿ-ի կողմից կազմած հակաեկեղեցական այդ խայտառակ զեկույցի հիման վրա ԱԺ-ում շատ արագ քննիչ հանձնաժողով են ստեղծելու, դրա հիման վրա օրենք են փոխելու, ընդունելու են ֆեյք օրենք, ինչի հիման վրա ուժայինները, բարաթը ձեռքներին, գրոհելու են Մայր Աթոռի ու Վեհափառի դեմ:

• Գուցե կոպիտ հնչի, բայց ասեմ՝ Նիկոլին հաջողվել է մասամբ կռտել մեր հասարակությանը: Նիկոլը բաց բաժնետիրական ընկերություն է (ԲԲԸ), որտեղ փայ ունեն ԱՄՆ-ը, Եվրամիությունը, Իսրայելը, Մեծ Բրիտանիան, Ադրբեջանը և Թուրքիան: Հիմա այս ԲԲԸ-ն ահագին հաջողել է կռտել մեր պետության հիմքերը: Եվ այդ պարագայում ես չեմ համարձակվի մտածել, որ Նիկոլը ձախողելու է…

• Նիկոլ Փաշինյանն Ադրբեջանի սրտի կառավարիչն է: Պիտի փայփայեին նրան, բայց այսօր արդեն ստորացնում են: Բաքվում իշխանական աթոռներին նստածներն այնքան վստահ են, որ մեր իմունային համակարգը շատ ցածր մակարդակի վրա է գտնվում, որ ոչ մի բանից չեն խորշում:

• Բաքվում մեր պատանդները վճռական միայնակի գիտակցության մեջ են մտել, հույս չեն դնում իշխանության վրա, և յուրաքանչյուրը դժնդակ պայմաններում միայնակ է պայքարում:

• Ժողովուրդ, հիմա մեր քաղաքակրթական պայքարը Բաղրամյան պողոտայում կամ Երևանի կառավարության շենքի մոտ պիտի տանենք: Եթե այն թողեցինք Մայր Աթոռի պատերի տակ, ցավոք սրտի, այդ ճակատամարտի ելքը կանխորոշված է լինելու:

Մանրամասները՝ տեսանյութում:

—