Հայաստանի նոր Սահմանադրության նախնական նախագիծը կհրապարակվի հաջորդ շաբաթ, սակայն դրա հետագա լրամշակումը պետք է մնա «Իրական Հայաստանի» գաղափարախոսության շրջանակում։ Այս մասին նոյեմբերի 19-ին կառավարության նիստում հայտարարել է վարչապետ Նիկոլ Փաշինյանը՝ ազդարարելով սահմանադրական գործընթացի գործնական փուլի մեկնարկը։
«Հաջորդ շաբաթ կհրապարակվի սահմանադրության նախնական նախագիծը»,- ասել է Փաշինյանը։ Նրա խոսքով՝ փաստաթղթում արտացոլված են քննարկումների, այդ թվում՝ նախընտրական քարոզարշավի ընթացքում ներկայացված հիմնական քաղաքական մոտեցումները։
Անդրադառնալով նախորդ օրվա խորհրդարանական քննարկումներին՝ վարչապետը «Հայաստան» խմբակցությունից պահանջել է հստակեցնել՝ արդյոք այն հավատարիմ է ՀՅԴ-ի «Միասնական Հայաստանի» տեսլականին։ Փաշինյանի գնահատմամբ՝ այդ դիրքորոշումն անմիջականորեն առնչվում է նոր Սահմանադրության դեմ ընդդիմության առարկություններին և Անկախության հռչակագիրը պահպանելու շեշտադրումներին։
«1990 թվականի օգոստոսի 23-ի անկախության հռչակագրով մենք անցում ենք կատարել Սովետական Հայաստանից դաշնակցական Հայաստանի»,- հայտարարել է նա։
Վարչապետը պնդել է, որ հռչակագրում Արևմտյան Հայաստանի հիշատակումը և Հայաստանի ու Լեռնային Ղարաբաղի վերամիավորմանն առնչվող հղումը պետությունը ներքաշում են հակամարտության տրամաբանության մեջ։ «Մենք պետք է Հայաստանի Հանրապետությունը դուրս դնենք կոնֆլիկտային տրամաբանությունից»,- ասել է Փաշինյանը։
Նա «Հայաստան» և «Ուժեղ Հայաստան» խմբակցություններից պահանջել է նաև հստակեցնել դիրքորոշումը Ղարաբաղի և Ադրբեջանի մյուս հայերի վերադարձի իրավունքի վերաբերյալ։ Փաշինյանի պնդմամբ՝ այդ հարցի առաջադրումը կարող է հանգեցնել 300 հազար ադրբեջանցիների վերադարձի վերաբերյալ հակադարձ պահանջների, իսկ փոխադարձ պահանջների տրամաբանությունը՝ նոր բախման։
Նոր Սահմանադրության լրամշակման հնարավորության մասին խոսելիս վարչապետն ընդգծել է․ «Դա պետք է լինի իրական Հայաստանի գաղափարախոսության շրջանակում»։
Գործող Սահմանադրության նախաբանը հղում է անում 1990 թվականի Անկախության հռչակագրին։ Վերջինիս նախաբանում հիշատակվում է Հայաստանի և Լեռնային Ղարաբաղի վերամիավորման մասին 1989 թվականի դեկտեմբերի 1-ի որոշումը, իսկ Արևմտյան Հայաստանը նշված է 11-րդ կետում՝ Հայոց ցեղասպանության միջազգային ճանաչման համատեքստում։
Միաժամանակ Սահմանադրական դատարանը 2024 թվականի սեպտեմբերի 26-ի որոշմամբ արձանագրել է, որ նախաբանի հղումը Սահմանադրության բովանդակության մեջ չի ներառում հռչակագրի այն սկզբունքներն ու նպատակները, որոնք Սահմանադրությամբ ամրագրված չեն։
Սահմանադրության հարցը շարունակում է տարաձայնություն մնալ հայ-ադրբեջանական խաղաղության գործընթացում։ Բաքուն հռչակագրին հղումը համարում է խաղաղության համաձայնագրի ստորագրման խոչընդոտ, մինչդեռ Երևանը պնդում է, որ Սահմանադրությունն Ադրբեջանի նկատմամբ տարածքային պահանջներ չի պարունակում։ Նոյեմբերի 7-ին Փաշինյանը հայտարարել էր, որ Ադրբեջանը փոփոխություն չի պահանջում, սակայն գործող սահմանադրական կարգավորումների պայմաններում չի ցանկանում ստորագրել ու վավերացնել համաձայնագիրը։
Նոյեմբերի 10-ին արդարադատության նախարար Սրբուհի Գալյանը հայտնել էր, որ Սահմանադրական բարեփոխումների խորհրդում քննարկվել է նախագծի ավելի քան 90 տոկոսը։ Նրա խոսքով՝ հրապարակումից հետո նախատեսվում են լայն հանրային քննարկումներ։
Ընդդիմադիր մի շարք ուժեր նոյեմբերի 8-ից Երևանում իրազեկման ակցիաներ են անցկացնում նոր Սահմանադրության ընդունման դեմ՝ պնդելով, որ գործընթացն իրականացվում է Ադրբեջանի պահանջով։
—
Disclaimer: This article was contributed and translated into English by Lilit Nahapetian. While we strive for quality, the views and accuracy of the content remain the responsibility of the contributor. Please verify all facts independently before reposting or citing.
Direct link to this article: https://www.armenianclub.com/2026/11/20/%d5%b6%d5%b8%d6%80-%d5%bd%d5%a1%d5%b0%d5%b4%d5%a1%d5%b6%d5%a1%d5%a4%d6%80%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b6%d5%a1%d5%ad%d5%b6%d5%a1%d5%af%d5%a1%d5%b6-%d5%b6%d5%a1%d5%ad%d5%a1%d5%a3%d5%ab/