Սեպտեմբեր 29, 2026
Սեպտեմբերի 18-ին գրել ենք, որ Թուրքիայի զինված ուժերի 14-րդ մեխանիզացված հետևակային բրիգադի հրամանատարությունն ավարտել է Թուրքիա-Ադրբեջան-Ուզբեկստան համատեղ «Միության ուժը-2026» զորավարժությունների նախապատրաստական աշխատանքները, այսինքն, ըստ էության, այն թուրքական կողմի մշակած սցենարով է:
Եվ զորավարժության համատեքստում արդեն սեպտեմբերի 18-ին, ինչպես հայտնել էր Ադրբեջանի պաշտպանության նախարարությունը, Թուրքիայի զինված ուժերի անձնակազմն ու ավիացիոն տեխնիկան Կարսի կայազորից տեղափոխվել է Ադրբեջան՝ «Ղզըլղայա» և «Ղարաբաղլար» զորավարժարաններ:
Նշենք, որ «Ղզըլղայա» ուսումնական կենտրոնն օկուպացված Արցախի տարածքում է (Մարտունու շրջան), որտեղ ավելի ուշ տեղի է ունեցել ռազմական միջոցառման բացման արարողությունը, իսկ «Ղարաբաղլար»-ը Նախիջևանում է, որտեղ անցած տարի Նախիջևանի առանձին համազորային բանակի ստորաբաժանումները և Թուրքիայի 9-րդ Կոմանդոսային բրիգադը ևս զորավարժություններ են անցկացրել լեռնային պայմաններում:
«Միության ուժը-2026» եռակողմ զորավարժության ակտիվ փուլը մեկնարկել է սեպտեմբերի 22-ին և տևելու է մինչև հոկտեմբերի 1-ը: Այն ընթանում է 3 փուլով` Նախիջևանում, օկուպացված Արցախի տարածքում, Կասպից ծովի ադրբեջանական հատվածում, խաղարկվում են տարբեր սցենարներ, կիրառվել են հրետանային միջոցներ, ավիացիա և այլն:
Մասնավորապես, զորավարժությունների ընթացքում մասնակից անձնակազմը կատարել է խնդիրներ՝ կապված կրակային աջակցությամբ հարձակման և զրահատեխնիկայի կիրառմամբ տարբեր տեսակի տեղանքներում մարտական գործողությունների իրականացման հետ։ Բացի այս, խաղարկվել են պայմանական հակառակորդի օդային թիրախներին, ռադիոլոկացիոն կայաններին, զենիթահրթիռային համակարգերին և ռազմական տեխնիկային հարվածներ հասցնելու դրվագներ, նաև՝ պայմանական ահաբեկիչների ցամաքային դիրքերը ոչնչացնելու։
Նշենք, որ սեպտեմբերի 25-ին զորավարժությունների ընթացքին հետևել է Ադրբեջանի ռազմական ղեկավարությունը, երկրի պաշտպանական գերատեսչության հրապարակած կադրերում երևում է նաև Թուրքիայի զինված ուժերի 14-րդ մեխանիզացված հետևակային բրիգադի հրամանատար Քադիր Չելիքը, ով, նախքան այս պաշտոնին նշանակվելը, ղեկավարել է Թուրքիայի զինված ուժերի գլխավոր շտաբի ռազմավարության դեպարտամենտը և պատասխանատու է եղել ռազմավարական պլանավորման, ուժերի զարգացման և անվտանգային հայեցակարգերի համակարգման համար:
Իսկ Կարսում տեղակայված Թուրքիայի 14-րդ մեխանիզացված հետևակային բրիգադը, ըստ էության, Հայաստանի ուղղության համատեքստում առանձնահատուկ նշանակություն ունեցող ռազմական ստորաբաժանումներից է։
Եղել է ժամանակ, երբ Եվրոպայում սովորական զինված ուժերի մասին (ԵՍԶՈւ) պայմանագրի շրջանակներում ՀՀ ՊՆ տեսչական խումբն այցելել է նաև այս բրիգադը, կատարել աշխարհագրական կոորդինատների և սխեմաների ճշգրտումներ, ստուգել պայմանագրով սահմանափակվող տեխնիկայի և սպառազինության (մարտական տանկեր, մարտական զրահապատ մեքենաներ, հրետանի) քանակը և դրանց առկայությունը հսկողության օբյեկտներում, դիտարկել թուրքական ստորաբաժանումների, այդ թվում՝ 14-րդ մեխանիզացված հետևակային բրիգադի սահմանագոտիները և ընդհանուր տարածքները:
Հիմա՝ այս պահի դրությամբ, Թուրքիա-Ադրբեջան-Ուզբեկստան համատեղ «Միության ուժը-2026» զորավարժությունների ժամանակ կիրառված սպառազինությունից ի՞նչ է հայտնի:
Զորավարժություններին առնչվող Թուրքիայի պաշտպանության նախարարության հրապարակած տեսանյութի կադրերից մասնագետները ենթադրել են, որ կիրառվել է Ադրբեջանի զինանոցում առկա իսրայելական արտադրության SkyStriker Block 4 թափառող զինամթերքը՝ PULS հարթակից:
Տեղեկացնենք, որ SkyStriker Block 4 համակարգերն առաջին անգամ ցուցադրվել են Բաքվում անցկացված ռազմական շքերթի ժամանակ։ SkyStriker Block-4-ն իսրայելական արտադրության անօդաչու թափառող զինամթերքի (loitering munition) արդիականացված տարբերակն է, որը մշակվել է Elbit Systems ընկերության կողմից։
Այս ֆոնին ուշագրավ է նաև, որ «Միության ուժը-2026»-ը զորավարժություններին Ադրբեջանն օդ է բարձրացրել Թուրքիայի աջակցությամբ արդիականացված Su-25ML գրոհիչ ինքնաթիռները, որոնք հագեցած են թուրքական ASELSAN ընկերության LGK-82 լազերային ուղղորդման համակարգով։
Ավելի վաղ հայտնել ենք, որ Ադրբեջանի ՊՆ-ի և թուրքական ընկերության միջև Սու-25 գրոհիչների արդիականացման պայմանագիրը կնքվել է 2023 թվականի հուլիսի 26-ին, և, որ Ադրբեջանը ստանալու է նաև «խելացի» ավիառումբեր և թուրքական հրթիռներ:
Ավելին, գրել ենք, որ ադրբեջանական Սու-25 գրոհիչը զինված է թուրքական SOM ŞAHİN թևավոր հրթիռներով, թռիչքի հեռահարությունն ավելի քան 250 կմ է:
Մենք տեղեկացրել ենք նաև, որ նախքան «Միության ուժը-2026»-ը եռակողմ զորավարժությունները, ամռան ամիսներին Ադրբեջանի ռազմաօդային ուժերի ավիացիոն ստորաբաժանումներն ակտիվ ուսումնական վարժանքներ են անցկացրել, թռիչքներ են իրականացվել JF-17C (Block III), Su-25ML և Su-25 ինքնաթիռներով։
Ըստ այդմ, հնարավոր է, որ «Միության ուժը-2026»-ի համատեքստում օդ են բարձրացվել նաև Պակիստանից Ադրբեջանի ձեռք բերած JF-17C կործանիչները:
Իսկ սեպտեմբերի 30-ից հոկտեմբերի 2-ը Բաքվում անցկացվելու է ADEX-2026 միջազգային պաշտպանական ցուցահանդեսը, որի ժամանակ առանձին տաղավարներ կունենա 14 երկիր՝ Ադրբեջանը, Մեծ Բրիտանիան, Իսրայելը, Իտալիան, Չինաստանը, Պակիստանը, Ռուսաստանի Դաշնությունը, Բելառուսը, Ռումինիան, Սլովակիան, ԱՄՆ-ը, Թուրքիան, Ուզբեկստանը և Չեխիան։
«Միության ուժը-2026»-ում ցուցադրված կամ կիրառված համակարգերի մի մասը, ըստ էության, կապված է հենց այն երկրների ռազմարդյունաբերության հետ, որոնք ADEX-2026-ում ունեն ազգային տաղավարներ։
—
Disclaimer: This article was contributed and translated into English by Chmshkian Vicken. While we strive for quality, the views and accuracy of the content remain the responsibility of the contributor. Please verify all facts independently before reposting or citing.
Direct link to this article: https://www.armenianclub.com/2026/09/30/%d6%84%d5%a1%d5%a4%d5%ab%d6%80-%d5%b9%d5%a5%d5%ac%d5%ab%d6%84%d5%a8%d5%9d-%d5%b4%d5%ab%d5%b8%d6%82%d5%a9%d5%b5%d5%a1%d5%b6-%d5%b8%d6%82%d5%aa%d5%a8-2026-%d5%b8%d6%82%d5%b4-%d5%a1%d5%a4/