Հոկտեմբեր 15, 2026
Նիկոլ Փաշինյանը տեսաուղերձների շարք է սկսել՝ «ինչպիսին պետք է լինի խաղաղությունը» թեմայով: Դրանցում նա պատմում է խաղաղության իր տեսլականի մասին, որը 100 տոկոսով համընկնում է Ադրբեջանի ներկայացրած բոլոր պահանջների հետ (հրաժարում Արցախից, հազարամյա Արցախի ու «Արևմտյան Ադրբեջան» կեղծ հորինվածքի հավասարեցում, Հայաստանի ինքնիշխան տարածքների հանձնում Ադրբեջանին՝ որպես «անկլավներ»…):
Այդ տեսաուղերձներով նա իբրև թե խոսում է հայ ժողովրդի հետ, բայց իրականում դրանք ուղերձներ են՝ ուղղված Ադրբեջանի նախագահ Իլհամ Ալիևին, որի հետ վերջին հանդիպումից հետո, Նիկոլ Փաշինյանն, իր իսկ խոսքով, տպավորություն է ստացել, թե խաղաղությունն այդ տեսքով հնարավոր է:
Փաշինյանն, այսպիսով, շնչակտուր խաղաղության համաձայնագիր է ցանկանում կնքել Ադրբեջանի հետ՝ ամբողջությամբ բավարարելով վերջինիս բոլոր պահանջները: Փոխարենը, սակայն, մինչ այս պահն Ադրբեջանից պաշտոնական որևէ հավաստիք չի հնչել, որ այն պատրաստ է ստորագրել խաղաղության համաձայնագիրը: Այդ երկրից բոլոր մակարդակներով հնչող միակ հայտարարությունն այն է, որ մինչև Հայաստանը չընդունի նոր Սահմանադրություն՝ առանց Անկախության հռչակագրի, խաղաղության համաձայնագիր չի կարող ստորագրվել:
Փաշինյանը, սակայն, այս հարցում գոնե այս պահին ունի լուրջ դժվարություն՝ չունի որակյալ մեծամասնություն ԱԺ-ում, ինչն անհրաժեշտ է նոր Սահմանադրության նախագիծն անցկացնելու համար: Դատելով այս հարցում նրա պասիվությունից, կարելի է ենթադրել, որ իշխանությունը դեռևս չի հաջողում անհրաժեշտ թվով ընդդիմադիրների՝ ահաբեկելով կամ կաշառելով իր կողմն անցկացնելու գործում: Իսկ առանց դրա Ադրբեջանի վերջին պահանջը չի կարող կատարել:
Դրա համար էլ նա տեսաուղերձներով հավատարմության հերթական չափաբաժիններ է հղում Ալիևին՝ ցույց տալով, որ կանգ չի առնելու ոչնչի առաջ: Այս պատմության մեջ, սակայն, բացի նվաստացումից, անարժանապատվության նոր՝ ավելի նողկալի դրսևորումներից, կա ավելի վտանգավոր մի իրողություն. Փաշինյանն Արցախի ու Հայաստանի ռազմավարական շահերի հաշվին Ադրբեջանի հետ խաղաղության հաստատումը պայմանավորում է ոչ թե ինստիտուցիոնալ, համակարգային որևէ գործոնով, այլ… Ալիևից ստացված տպավորությամբ:
Իսկ տպավորությունը, որքան էլ ստացողը հմայված է հմայողից, այդուհանդերձ խիստ սուբյեկտիվ կատեգորիա է: Բայց դա հենց այն է, ինչ կարող է պետք լինել Փաշինյանին՝ ապագայում նույն Ալիևի առաջ ստանձնած իր պարտավորությունների չկատարումը «սխալ տպավորության» վրա բարդելու առումով:
Նրա «խաղաղության կոնցեպտը» հիմնված է պարզունակ պատճառահետևանքային կապի վրա՝ եթե չկատարենք Ադրբեջանի պահանջները, պատերազմ կսկսվի, Ադրբեջանի պահանջները կարող է կատարել միայն ՔՊ-ն, եթե ՔՊ-ն չլինի իշխանության, պատերազմ կսկսվի… այս տրամաբանությամբ՝ ցանկացած պահի, երբ ինքը չկարողանա բավարարել Ադրբեջանի պահանջները, կարող է «պատերազմ սկսվել», ինչի համար Փաշինյանն արդեն իսկ այսօրվանից ունի արդարացում՝ սխալվել է Ալիևից ստացած տպավորության հարցում:
Չմոռանանք, որ խոսքը մարդու մասին է, ով պետության ղեկավարի պաշտոնը զբաղեցնելով՝ երկրպագում է սխալվելու կարողությունը՝ դա համարելով ոչ թե երկրի համար սպառնալիք, այլ մեծագույն հնարավորություն: Պարզապես իր սխալներից հնարավորություն ստացող երկրի անունն Ադրբեջան է:
Հարություն Ավետիսյան
—